Çocukların ve gençlerin cinsel istismar amacıyla nasıl manipüle edildiğini inceleyen bilimsel araştırmalar, istismarcıların güven, yakınlık ve duygusal bağı bir kontrol aracına dönüştürdüğünü ortaya koyuyor. Uzmanlara göre çocukların neden karşı koymadığını ya da yaşadıklarını anlatmadığını sorgulamak yerine, onları sessizliğe sürükleyen yöntemlere odaklanmak gerekiyor.
İstismar her zaman tehditle başlamıyor
Çocuklara yönelik cinsel istismar yalnızca fiziksel zor kullanma veya açık tehditlerle gerçekleşmiyor. Bazı istismarcılar, çocukların ve gençlerin güvenini kazanarak onları zaman içinde manipüle ediyor, sınırlarını aşındırıyor ve yaşadıklarını başkalarıyla paylaşmalarını engelliyor.
İngiltere'deki Aston Üniversitesi Adli Dilbilim Enstitüsü araştırmacısı Emily Chiang'ın 12 Kasım 2026'da The Conversation platformunda yayımlanan değerlendirmesi, uluslararası literatürde grooming olarak tanımlanan bu sürecin sanılandan çok daha karmaşık olduğunu gösteriyor.
Türkçede cinsel istismar amacıyla güven kazanma ve manipülasyon süreci olarak açıklanabilecek grooming, istismarcının çocuğa yaklaşmasını, güven ilişkisi kurmasını, onu yönlendirmesini ve istismarın ortaya çıkmasını engellemeye çalışmasını kapsıyor.
Araştırmalar, bu sürecin her olayda aynı aşamalarla ilerlemediğine dikkat çekiyor.
and why victims become trapped+1
Araştırmada 14 farklı manipülasyon yöntemi belirlendi
Chiang ve çalışma arkadaşının incelediği çevrim içi yazışmalarda, cinsel istismar amacıyla çocuklara yaklaşan kişilerin kullandığı 14 farklı iletişim hamlesi tespit edildi.
Araştırmada, mahkûm edilmiş faillerin 12-14 yaşlarında kız çocukları gibi davranan yetişkin gönüllülerle gerçekleştirdiği yazışmalar incelendi.
Bu yazışmalarda istismarcıların güven ilişkisi kurmaya, karşılarındaki kişinin koşullarını değerlendirmeye, konuşmaları giderek cinselleştirmeye ve yüz yüze görüşme olasılığı yaratmaya çalıştığı görüldü.
Ancak araştırmanın en dikkat çekici sonucu, bu davranışların belirli ve değişmez bir sırayla gerçekleşmemesi oldu.
İstismarcıların yöntemlerini karşılarındaki kişinin tepkilerine ve koşullarına göre değiştirebildikleri, farklı manipülasyon biçimlerini aynı anda kullanabildikleri belirlendi.
İltifatlar ve özel ilgi, istismarın üzerini örtebiliyor
Araştırmaya göre istismarcıların en sık başvurduğu yöntemlerden biri, çocukla duygusal yakınlık kurmak.
İltifatlar, kişisel sırların paylaşılması, özel ilgi gösterilmesi ve güven verici ifadeler, çocuğun karşısındaki kişiyi kendisine yakın hissetmesini sağlayabiliyor.
Bu ilişki zamanla çocuğun istismarcının gerçek niyetini fark etmesini güçleştirebiliyor.
Uzmanlar, özellikle çocuğun kendisini başkalarından farklı ve özel hissetmesini sağlayan davranışların manipülasyon amacıyla kullanılabileceğini belirtiyor.
Bununla birlikte, iltifat etmek veya yakınlık göstermek tek başına istismar göstergesi sayılmıyor. Belirleyici olan, bu davranışların çocuğu kontrol etmek, sınırlarını ihlal etmek veya cinsel istismara hazırlamak amacıyla kullanılması.
and why victims become trapped+1
Sorumluluğu çocuğa yükleyen dil kullanılıyor
Araştırmanın önemli bulgularından biri de istismarcıların kullandıkları dil aracılığıyla sorumluluğu karşı tarafa aktarmaya çalışması.
Bazı yazışmalarda istismarcıların cinsel içerikli taleplerini, çocuğun kendi tercihiymiş gibi gösterecek sorularla yönelttikleri belirlendi.
Böylece hem çocuğun sınırları aşındırılıyor hem de daha sonra yaşananların çocuğun isteğiyle gerçekleştiği izlenimi yaratılmaya çalışılıyor.
Araştırmacılar, cinsel içerikli taleplerin şaka veya mizah ifadeleriyle yumuşatılmasının da dikkat çekici bir yöntem olduğunu belirtiyor.
Bu tür ifadeler, istismarcıya daha sonra söylediklerini ciddiye almadığını iddia edebileceği bir savunma alanı yaratabiliyor.
Yaklaşık bin kişiye ulaşarak hedef arayan istismarcı
Chiang'ın aktardığı başka bir araştırmada, bir failin yaklaşık bin potansiyel çocuk hedefe ulaşmaya çalıştığı ortaya konuldu.
Failin farklı sahte çevrim içi kimlikler kullanarak çocuklarla iletişim kurduğu, yanıt alamadığı kişilerden vazgeçerek iletişime açık olanlara yöneldiği belirlendi.
Bu örnek, çevrim içi istismarın yalnızca tek bir çocuğa yönelik uzun süreli bir yaklaşım biçiminde gerçekleşmediğini, çok sayıda kişiye ulaşmayı amaçlayan sistematik yöntemler de içerebildiğini gösteriyor.
Araştırmacılara göre bazı istismarcılar, özellikle duygusal veya sosyal açıdan daha savunmasız olabilecek çocukları hedef alabiliyor.
Ünlü kişilerin konumu güven ilişkisini kolaylaştırabilir
Araştırmanın yayımlanmasına neden olan güncel tartışmalardan biri, İngiliz oyuncu ve çocuk kitapları yazarı David Walliams hakkındaki iddialar oldu.
ITV News ve The Guardian'ın üç yıllık araştırmasının ardından kamuoyuna yansıyan iddialarda, Walliams'ın ününü kullanarak ergenlik çağındaki kızlara yaklaştığı ve bazı durumlarda cinsel temas kurduğu öne sürüldü.
Walliams ise iddiaları reddetti.
Chiang, söz konusu iddialar hakkında doğrudan değerlendirme yapamayacağını belirterek, genel olarak ünlü kişilerin tanınırlığının güven kazanma sürecini kolaylaştırabileceğine dikkat çekti.
Araştırmacıya göre bir hayran, ünlü kişiyi önceden tanıdığını hissedebilir ve onun tarafından özel olarak fark edilmesini ayrıcalık olarak değerlendirebilir. Bu durum güç ve statü farklılıklarının istismar edilmesine elverişli koşullar yaratabilir.
and why victims become trapped+1
Çocuklar neden yaşadıklarını anlatamıyor?
Araştırmanın üzerinde durduğu en önemli meselelerden biri, istismara uğrayan çocukların neden sessiz kaldığı.
Toplumda cinsel istismar iddiaları gündeme geldiğinde sıklıkla çocuğun neden iletişimi sürdürdüğü, neden görüşmeyi kabul ettiği veya neden daha önce yardım istemediği sorgulanıyor.
Ancak araştırmacılar, bu soruların istismarın işleyişini göz ardı edebileceğini belirtiyor.
Çünkü istismarcıların kullandığı yöntemlerin temel amaçlarından biri, çocuğun güvenini kazanmak, kendisini sorumlu hissetmesini sağlamak ve yaşadıklarını açıklamasını güçleştirmek.
Çocuk, istismarcıyla kurduğu duygusal bağ nedeniyle yaşadıklarını anlamlandırmakta zorlanabiliyor. Utanç, suçluluk, korku veya kendisine inanılmayacağı düşüncesi de sessizliği derinleştirebiliyor.
Bu nedenle çocuğun iletişimi sürdürmesi, karşı koymaması veya yaşadıklarını geç açıklaması, istismara rıza gösterdiği anlamına gelmiyor.
Aileler ve eğitimciler hangi işaretlere dikkat etmeli?
Avustralya Ulusal Çocuk Güvenliği Ofisinin yayımladığı bilgilere göre çocuklara yönelik manipülasyon hem dijital ortamlarda hem de yüz yüze ilişkilerde gerçekleşebiliyor.
Dikkat edilmesi gereken durumlar arasında çocuğun kendisinden büyük biriyle olağan dışı yakınlık kurması, kaynağı açıklanamayan hediyeler alması, iletişimlerini gizlemeye başlaması, ailesinden ve arkadaşlarından uzaklaşması ve kendisinden sır saklamasının istenmesi bulunuyor.
Ancak bu davranışların hiçbiri tek başına istismar yaşandığını kanıtlamıyor.
Uzmanlar, ailelerin ve eğitimcilerin çocukları suçlamadan dinlemesinin, güvenli iletişim ortamı oluşturmasının ve olası istismar belirtilerini birlikte değerlendirmesinin önemini vurguluyor.
National Office for Child Safety
Asıl soru: Çocuk neden sustu değil, kim susturdu?
Bilimsel çalışmalar, çocukların istismar karşısındaki davranışlarına ilişkin yaygın önyargıların yeniden değerlendirilmesi gerektiğini ortaya koyuyor.
Her girişimi reddeden, tehlikeyi hemen fark eden ve yaşadıklarını gecikmeden anlatan ideal bir çocuk beklentisi, istismarın gerçek dinamikleriyle örtüşmüyor.
Çocukların güven ilişkileri, duygusal ihtiyaçları ve yetişkinlerle aralarındaki güç eşitsizliği, istismarcılar tarafından kullanılabiliyor.
Araştırmanın temel mesajı ise açık: Cinsel istismar vakalarında odağın çocuğun neden sustuğuna değil, istismarcının güveni nasıl kötüye kullandığına ve sessizliği nasıl sağladığına çevrilmesi gerekiyor.
Çocukların korunması, yalnızca tehlikeyi fark etmelerinin beklenmesiyle değil; yetişkinlerin, eğitim kurumlarının ve çocuk koruma mekanizmalarının sorumluluk üstlenmesiyle mümkün.
Habere Güven | Bilim – Çocuk Hakları
Haber, Aston Üniversitesi araştırmacısı Emily Chiang'ın 12 Kasım 2026 tarihli The Conversation makalesi ve ilgili bilimsel çalışmalar temel alınarak özgün biçimde hazırlanmıştır.





