Demokratik Kongo Cumhuriyeti'nde altı aydır devam eden Ebola salgınında vaka sayısı 11 bini, yaşamını yitirenlerin sayısı ise 5 bin 400'ü aştı. Dünya Sağlık Örgütü (DSÖ) ve uluslararası kuruluşlar, çatışmaların sağlık hizmetlerine erişimi engellediğini belirterek salgının durdurulması için acil ateşkes, güvenli insani erişim ve uluslararası destek çağrısında bulundu.

Dünya Sağlık Örgütü (DSÖ), Afrika Hastalık Kontrol ve Önleme Merkezleri (Africa CDC), Birleşmiş Milletler Nüfus Fonu (UNFPA), Birleşmiş Milletler Çocuklara Yardım Fonu (UNICEF) ve Dünya Gıda Programı (WFP), 15 Kasım 2026 tarihinde yayımladıkları ortak açıklamada, Demokratik Kongo Cumhuriyeti'nde Bundibugyo virüsünün neden olduğu Ebola salgınının altıncı ayına ilişkin son durumu değerlendirdi.

Açıklamada, salgının ilk ortaya çıktığı bölgelerde önemli ilerlemeler sağlanmasına rağmen silahlı çatışmalar, zorunlu göç, insani yardım eksikliği ve sağlık çalışanlarına yönelik saldırılar nedeniyle virüsün yayılmaya devam ettiği bildirildi.

Altı Ayda 11 Binden Fazla Vaka, 5 Bin 400 Ölüm

Uluslararası kuruluşların açıkladığı verilere göre salgının başlangıcından bu yana 11 binden fazla vaka ve 5 bin 400 ölüm kaydedildi.

Salgının çocuklar üzerindeki etkisi ise dikkat çekici boyutlara ulaştı. Doğrulanmış vakaların dörtte birinden fazlasını çocuklar oluştururken, yaşamını yitirenlerin üçte biri de çocuklardan oluşuyor.

Özellikle beş yaş altındaki çocuklarda ölüm oranının son derece yüksek olduğu belirtildi. Ebola tanısı doğrulanan bu yaş grubundaki her 10 çocuktan 7'sinin yaşamını yitirdiği açıklandı.

Salgının başlangıç merkezlerinde bulaşma hızı düşürülmesine rağmen haftalık 400 ila 500 yeni vaka bildirilmeye devam ediyor.

Virüsün sekiz eyaletteki 67 sağlık bölgesine yayıldığı, Kenya ve Nijerya'da tespit edilen ülke dışı kaynaklı vakaların ise sınır ötesi yayılma riskini ortaya koyduğu ifade edildi.

Ölümlerin Üçte İkisi Sağlık Kuruluşları Dışında Gerçekleşiyor

DSÖ ve ortak kuruluşlar, salgınla mücadelede en önemli sorunlardan birinin hastaların geç tespit edilmesi olduğunu vurguladı.

Doğrulanmış ölümlerin yaklaşık üçte ikisinin toplum içinde, sağlık kuruluşları dışında gerçekleşmesi, hastaların zamanında tedaviye ulaşamadığını gösteriyor.

Enfekte kişilerle temas edenlerin izlenmesinde de hedeflenen düzeye ulaşılamadığı belirtildi.

Ön saflarda görev yapan sağlık çalışanları ile salgın müdahale ekiplerinin ödemelerinde yaşanan gecikmelerin, hem çalışanlar arasında gerilime neden olduğu hem de müdahale çalışmalarını yavaşlattığı kaydedildi.

104 Tedavi Merkezinde Yaklaşık 2 Bin Yatak Oluşturuldu

Uluslararası kuruluşların ortak çalışmaları sonucunda salgınla mücadelede önemli bir sağlık altyapısı oluşturuldu.

Salgının başlangıcında yalnızca iki olan tanı laboratuvarı sayısı 24'ün üzerine çıkarıldı. Toplam 104 tedavi ve geçiş merkezinde yaklaşık 2 bin yatak hizmete sunuldu.

Bugüne kadar yaklaşık 3 bin kişinin Ebola hastalığını atlattığı, iyileşenlerin dörtte birinin ise hastalık sonrası izleme ve destek programına katıldığı bildirildi.

Salgınla mücadele kapsamında 17 binden fazla toplum sağlığı çalışanı ile 46 bin yerel görevliye eğitim ve gerekli ekipman sağlandı.

Özellikle kadınlar ve çocuklara yönelik sağlık hizmetlerinin sürdürülmesi, anne sağlığı hizmetlerinin kesintiye uğramaması ve yetersiz beslenmeyle mücadele edilmesi için özel çalışmalar yürütüldü.

Ayrıca 59 tedavi, izolasyon ve geçiş merkezinde salgından etkilenen 180 binden fazla kişiye yönelik yaklaşık bir milyon öğün sıcak yemek dağıtıldı.

Bazı Salgın Merkezlerinde Bulaşma Kontrol Altına Alındı

Ortak açıklamada Mongbwalu, Nyankunde, Nizi, Rwampara ve Butembo gibi salgının ilk merkezlerinde hızlı bulaşmanın durdurulduğu belirtildi.

İlk dönemde salgının yoğun yaşandığı Bunia'da ise bulaşma devam etmekle birlikte yeni vaka sayısının yarıya düştüğü ve tedavi merkezlerindeki doluluk oranlarının azaldığı bildirildi.

Güvenli ve insan onuruna uygun defin uygulamalarında da ilerleme kaydedildi. Kayıt altına alınan ölümlerin yaklaşık yüzde 90'ında güvenli defin prosedürlerinin uygulandığı açıklandı.

Bu uygulamaların, cenaze törenleri sırasında virüsün başka kişilere bulaşmasını önlemek açısından önemli olduğu vurgulandı.

Silahlı Saldırıda 66 Sivil ve 3 Sağlık Çalışanı Yaşamını Yitirdi

Salgınla mücadelede en büyük engellerden birinin bölgede devam eden silahlı çatışmalar olduğu belirtildi.

Cantine-Aloya bölgesinde yakın zamanda düzenlenen silahlı saldırıda, aralarında üç sağlık çalışanının da bulunduğu 66 sivilin yaşamını yitirdiği bildirildi.

Saldırıda üç sağlık kuruluşu yağmalanırken, Ebola hastalarıyla temas ettiği belirlenen binden fazla kişinin takibi kesildi. Doğrulanmış üç Ebola vakasına ise ulaşılamadığı açıklandı.

Aynı yerleşime 11 Kasım sabahı ikinci bir saldırı düzenlendiği bilgisi de paylaşıldı.

Salgının ilan edilmesinden bu yana sağlık hizmetlerine yönelik 80'den fazla saldırı gerçekleştiği belirtildi.

Uluslararası kuruluşlar, sağlık çalışanlarının ve sivillerin korunması için çatışmaların acilen durdurulmasını istedi.

Yaklaşık 100 Kuruluş Salgınla Mücadele Ediyor

Demokratik Kongo Cumhuriyeti hükümetinin koordinasyonunda yürütülen salgınla mücadele çalışmalarına yaklaşık 100 sağlık ve insani yardım kuruluşu katılıyor.

DSÖ teknik sağlık müdahalesini yürütürken, Africa CDC ile birlikte oluşturulan kıtasal koordinasyon mekanizması aracılığıyla salgından etkilenen ve risk altındaki ülkelerde hazırlık ve müdahale çalışmaları destekleniyor.

UNICEF, UNFPA, WFP ve diğer insani yardım kuruluşları ise çocukların korunması, anne ve yenidoğan sağlığı, beslenme, lojistik destek ve temel hizmetlerin sürdürülmesine katkı sağlıyor.

Açıklamada, Kongolu sağlık çalışanlarının, gönüllülerin ve yerel müdahale ekiplerinin son derece güvensiz koşullarda çalışmalarını sürdürdüğüne dikkat çekildi.

DSÖ ve BM Kuruluşlarından 2027 İçin Finansman Çağrısı

Uluslararası kuruluşlar, salgının kontrol altına alınması için yalnızca tıbbi müdahalelerin yeterli olmayacağını vurguladı.

Açıklamada, Ebola salgınından etkilenen toplumların aynı zamanda açlık, yoksulluk, yerinden edilme, şiddet ve sağlık sistemindeki yetersizliklerle mücadele ettiği belirtildi.

Bu nedenle salgına yönelik müdahalelerin gıda güvenliği, temiz su, sanitasyon, çocukların korunması, ruh sağlığı, psikososyal destek, anne ve yenidoğan sağlığı ile kadınlara ve kız çocuklarına yönelik hizmetleri de kapsaması gerektiği ifade edildi.

Kuruluşlar, uluslararası finansman desteğinin 2027 yılı boyunca hızlı ve esnek biçimde sürdürülmesi çağrısında bulundu.

"Ulaşılması Zor Topluluklara Erişim Salgını Durdurmanın Anahtarı"

DSÖ, Africa CDC, UNFPA, UNICEF ve WFP, ortak açıklamalarında salgının ilk altı ayında elde edilen kazanımların korunması gerektiğini belirtti.

Çatışmalar nedeniyle sağlık ekiplerinin ulaşamadığı yerleşimlerin salgının devam etmesinde belirleyici rol oynadığına dikkat çekildi.

Kuruluşlar, salgının sona erdirilmesi için sağlık hizmetlerine güvenli erişimin sağlanması, toplumların karar alma süreçlerine katılması, sağlık çalışanlarının korunması ve insani yardım faaliyetlerinin kesintisiz sürdürülmesi gerektiğini vurguladı.

Açıklamada, önümüzdeki dönemin temel önceliğinin sağlık hizmetlerinin henüz etkili biçimde ulaşamadığı topluluklara erişmek olduğu ifade edildi.

Uluslararası kuruluşlara göre, Ebola salgınının durdurulması yalnızca sağlık müdahalelerinin güçlendirilmesine değil, çatışmaların sona ermesine ve etkilenen toplumların temel yaşam koşullarının iyileştirilmesine de bağlı.

Kaynak: DSÖ, Africa CDC, UNFPA, UNICEF ve WFP ortak basın açıklaması, 15 Kasım 2026. Haberdeki sayısal veriler paylaşılan ortak açıklamaya dayanmaktadır.