Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı önünde yapılan açıklamada, Türkiye Devrimci İşçi Sendikaları Konfederasyonu (DİSK) Genel Başkanı Arzu Çerkezoğlu emeklilerin bayram ikramiyeleri ve genel emeklilik sistemi üzerine sert eleştirilerde bulundu.
Çerkezoğlu, bayram öncesinde Bakanlık önünde olduklarını hatırlatarak, emeklilerin “sefalet içinde bayram geçirmesine itiraz ettiklerini” ve bayram ikramiyesinin “harçlığa dönüştürülmesini kabul etmediklerini” söyledi. Emekliliğin Anayasa ve uluslararası sözleşmelerle güvence altına alınmış temel bir sosyal hak olduğunu vurgulayan Çerkezoğlu, mevcut sistemin ise giderek bir “adaletsizlikler sistemi” haline geldiğini ifade etti.
2008 yılında yürürlüğe giren 5510 sayılı yasa ile emeklilik sisteminde köklü değişiklikler yapıldığını hatırlatan Çerkezoğlu, aylık bağlama oranlarının düşürüldüğünü, güncelleme katsayılarının zayıflatıldığını ve milli gelirden emeklilere ayrılan payın azaltıldığını belirtti. Bu değişikliklerin sonucunda emekli aylıklarının ciddi şekilde gerilediğini ve milyonlarca emeklinin asgari ücretin altında gelirle yaşamaya zorlandığını söyledi.
Çerkezoğlu, sistemde yapılan düzenlemelerin “yama” niteliğinde olduğunu, kök aylıkların tamamlanması ve bayram ikramiyelerinin bu yaklaşımın bir sonucu olarak ortaya çıktığını ifade ederek, bu uygulamaların da sorunu çözmediğini dile getirdi.
Emekli aylıklarındaki eşitsizliklere de dikkat çeken Çerkezoğlu, en düşük emekli aylığı ile ortalama emekli aylığı arasındaki farkın yıllar içinde hızla kapandığını söyledi. 2019’da ortalama emekli aylığının en düşük aylığın iki katından fazla olduğunu, ancak 2026 itibarıyla bu farkın yüzde 17,9’a kadar gerilediğini belirtti.
Türkiye’nin “çalışan emekliler ülkesi” haline geldiğini ifade eden Çerkezoğlu, emeklilerin büyük bölümünün yeniden işgücü piyasasına dönmek zorunda kaldığını söyledi. 2002’de emeklilerin yüzde 36,6’sının çalıştığını ya da iş aradığını, bu oranın 2026 itibarıyla yüzde 68,1’e yükseldiğini aktardı.
Emekli aylıklarının milli gelirden aldığı payın da düştüğünü belirten Çerkezoğlu, Türkiye’de bu oranın 2008’de yüzde 4,9 iken 2022’de yüzde 3,7’ye gerilediğini, buna karşın Avrupa Birliği ülkelerinde arttığını ifade etti.
Bayram ikramiyelerine ilişkin değerlendirmesinde ise Çerkezoğlu, 2018’de başlayan uygulamanın zamanla enflasyon ve asgari ücret karşısında değer kaybederek “harçlığa dönüştüğünü” söyledi. 2026 yılında ikramiyelerde artış yapılmamasını eleştiren Çerkezoğlu, mevcut 4 bin liralık ödemenin gerçek değerinin çok altında kaldığını vurguladı.
Asgari ücret baz alındığında ikramiyenin 17 bin lirayı aşması gerektiğini, enflasyon ve gıda fiyatlarına göre de çok daha yüksek seviyelerde olması gerektiğini belirten Çerkezoğlu, emeklilerin son 8 yılda 76 bin liranın üzerinde kayıp yaşadığını ifade etti.
Konuşmasının sonunda Çerkezoğlu, emekli ikramiyelerinin keyfi belirlenmemesi gerektiğini, asgari ücret ve emekli aylığına oranlanarak belirlenmesi gerektiğini söyledi. Emeklilere yılda dört kez ikramiye verilmesi ve en düşük emekli aylığının asgari ücrete eşitlenmesi çağrısında bulunan Çerkezoğlu, “Emekliler harçlık değil, hakkını istiyor” diyerek tüm emeklileri örgütlü mücadeleye davet etti.
