Uysal Aslan, “Kürt halkının tarihî ve kültürel mirasının korunması, kurumların birbirine sorumluluk yönlendirmesine bırakılamaz” dedi.

Şırnak’ın Güçlükonak ilçesine bağlı Damlarca köyünde bulunan, Kürt dili ve edebiyatının önemli isimlerinden Feqiyê Teyran’ın adıyla anılan tarihî medresenin restorasyonuna ilişkin tartışmalar yeniden TBMM gündemine geldi.

DEM Parti Şırnak Milletvekili Nevroz Uysal Aslan’ın 17 Mart 2026 tarihinde Kültür ve Turizm Bakanı Mehmet Nuri Ersoy’un yanıtlaması istemiyle verdiği yazılı soru önergesine Bakanlıktan yanıt geldi.

Bakanlık yanıtı, tarihî yapının koruma statüsünü ve 2021 yılında alınan onarım projesi kararını doğrularken, aradan geçen beş yılı aşkın sürede restorasyon sürecinin somut bir projeye dönüşmediğini ortaya koydu.

Bakanlık: 2021'de Onarım Projelerinin Hazırlanmasına Karar Verildi

Kültür ve Turizm Bakanlığı tarafından verilen yazılı yanıtta, Güçlükonak ilçesi Damlarca köyündeki Fakî Teyran Zaviyesi ve Fakî Teyran Camii’nin Eski Yerleşim 1. Derece Arkeolojik Sit Alanı içerisinde bulunduğu belirtildi.

Bakanlık, yapıların 2 Temmuz 2009 tarihli kurul kararlarıyla birinci grup korunması gerekli taşınmaz kültür varlığı olarak tescil edildiğini bildirdi.

Yanıtta, 21 Nisan 2021 tarihli kurul kararıyla koruma alanı sınırlarının belirlendiği ve taşınmazların tescil kayıtlarının güncellenerek onarımlarına yönelik projelerin ilgili idarelerce hazırlanmasının kararlaştırıldığı ifade edildi.

Ancak Bakanlığın açıklamasına göre, aradan geçen süreye rağmen Koruma Bölge Kurulu Müdürlüğüne onarıma veya yapıların farklı amaçlarla değerlendirilmesine yönelik herhangi bir proje, bilgi ya da belge iletilmedi.

Böylece tarihî yapılar için alınan onarım projesi kararının uygulamaya geçirilmediği Bakanlığın kendi yanıtıyla da ortaya çıktı.

Bakanlık Mülkiyet ve Tahsis Durumuna Dikkat Çekti

Bakanlık yanıtında dikkat çeken bir diğer başlık, medresenin mülkiyet durumuna ilişkin açıklama oldu.

Kültür ve Turizm Bakanlığı, Fakî Teyran Medresesi’nin mülkiyetinin Maliye Hazinesine ait olduğunu ve Bakanlığa tahsis edilmediğini bildirdi.

Bakanlık ayrıca, kendisine tahsisli kültür varlığı yapılarının proje ve restorasyonlarının; yapıların konumu, kültürel ve mimari değerleri, yapısal bozulma düzeyleri ve bütçe olanakları dikkate alınarak yatırım programları kapsamında değerlendirildiğini belirtti.

Bu açıklamaya karşı çıkan Uysal Aslan, tarihî bir yapının Bakanlığa tahsis edilmemiş olmasının kültürel mirasın korunmasına ilişkin kamusal sorumluluğu ortadan kaldırmayacağını vurguladı.

Uysal Aslan, Bakanlığın yapının neden korunamadığına ilişkin somut bir çözüm ortaya koymak yerine mülkiyet ve tahsis durumunu öne çıkardığını ifade etti.

Tahribat İddiaları İçin Yerinde İnceleme Yapılacak

Bakanlığın yazılı yanıtında, medresede meydana geldiği belirtilen tahribata ilişkin yerinde incelemenin yapılacağı da açıklandı.

Bakanlık, basına yansıyan tahribat iddiaları üzerine Koruma Bölge Kurulu Müdürlüğünce yerinde inceleme yapılarak gerekli iş ve işlemlerin yürütüleceğini bildirdi.

Bu ifade, yanıtın hazırlandığı aşamada söz konusu iddialara ilişkin tamamlanmış bir yerinde incelemenin sonucunun paylaşılmadığını gösterdi.

Öte yandan Bakanlık, medresenin restorasyonunun hangi tarihte başlayacağına, ne zaman tamamlanacağına ve çalışmalar için ne kadar bütçe ayrılacağına ilişkin somut bir takvim açıklamadı.

Uysal Aslan: Beş Yıl Önce Karar Alındı, Proje Hazırlanmadı

Bakanlık yanıtını değerlendiren DEM Parti Şırnak Milletvekili Nevroz Uysal Aslan, tarihî yapının korunmasına ilişkin kararların uygulamaya geçirilmemesini eleştirdi.

Uysal Aslan, açıklamasında şu ifadeleri kullandı:

“Beş yıl önce koruma kararı alınmış, proje hazırlanmamış, restorasyon başlamamış. Şimdi de Bakanlık mülkiyet ve tahsis gerekçesini öne sürüyor.”

Medresenin mevcut tahribatına ilişkin yerinde incelemenin dahi henüz yapılmadığına dikkat çeken Uysal Aslan, restorasyon için somut bir bütçe ve takvim açıklanmamasının kabul edilemez olduğunu belirtti.

Feqiyê Teyran'ın Kültürel Mirası Korunmayı Bekliyor

Asıl adı Muhammed olan Feqiyê Teyran, klasik Kürt edebiyatının ve bölgenin medrese geleneğinin önemli isimleri arasında yer alıyor.

Hakkâri yöresinde doğduğu, Eruh ve Cizre medreselerinde eğitim gördüğü belirtilen Feqiyê Teyran, Kürtçe şiir ve mesnevi geleneğine katkılarıyla tanınıyor. Özellikle Şêxê Sen'an adlı eseri ve şiirleri, Kürt edebiyatı tarihinde önemli bir yer tutuyor.

Güçlükonak’ın Damlarca köyünde bulunan ve halk arasında Feqiyê Teyran Medresesi olarak bilinen tarihî yapı da bu kültürel mirasın mekânsal izlerinden biri olarak değerlendiriliyor.

Uysal Aslan, 17 Mart 2026 tarihli soru önergesinde Bakanlığa, yapının mevcut koruma statüsünden teknik incelemelere, restorasyon bütçesinden acil koruma tedbirlerine kadar 10 soru yöneltmişti.

Önergede ayrıca medresenin yalnızca fiziksel olarak onarılması değil, kültürel hafıza mekânı olarak yaşatılması için müzeleme, tanıtım, kültür rotası ve ziyaretçi altyapısına yönelik çalışmalar yapılıp yapılmayacağı da sorulmuştu.

“Acil Koruma Tedbirleri Alınmalı”

Kültürel mirasın korunmasının yalnızca tescil kararlarıyla sınırlı tutulamayacağını belirten Uysal Aslan, tarihî yapıların gelecek kuşaklara aktarılabilmesi için somut restorasyon politikalarının hayata geçirilmesi gerektiğini ifade etti.

Uysal Aslan, açıklamasını şu çağrıyla tamamladı:

“Kürt halkının tarihî ve kültürel mirasının korunması, kurumların birbirine sorumluluk yönlendirmesine bırakılamaz. Medresenin daha fazla tahrip olmaması için acil koruma tedbirleri alınmalı ve restorasyon çalışmalarına başlanmalıdır.”

Bakanlığın yanıtında herhangi bir restorasyon başlangıç tarihi, tamamlanma takvimi veya özel bütçe belirtilmemesi, Feqiyê Teyran Medresesi’nin geleceğine ilişkin belirsizliğin sürdüğünü gösteriyor.

Kaynak: DEM Parti Şırnak Milletvekili Nevroz Uysal Aslan’ın 17 Mart 2026 tarihli, 7/42296 esas sayılı yazılı soru önergesi ve Kültür ve Turizm Bakanı Mehmet Nuri Ersoy imzalı Bakanlık yanıtı.

Feqiye Teyran Soru Önergesi (1)

Feqiye Teyran Bakanlık Cevap (1)