Türkiye’de Hızlı Geçiş Sistemi (HGS) üzerinden yapılan otoyol ve köprü geçişlerinde, hesapta yeterli bakiye bulunmasına veya otomatik ödeme talimatı verilmesine rağmen cezalı borçla karşılaşılması sürücüler açısından önemli bir sorun oluşturuyor. Ödenmediği görünen geçiş ücretlerine eklenen cezalar ve sonrasında başlatılabilen icra takipleri, küçük tutarlı borçların büyümesine yol açabiliyor. Peki, HGS bakiyesi bulunan bir sürücü neden borçlu görünebilir? Hatalı geçiş kaydı, bildirim yapılmadığı iddiası ve icra takibiyle karşılaşan vatandaşlar hangi haklara sahip?
Türkiye'de otoyol ve köprü geçişlerinde kullanılan Hızlı Geçiş Sistemi (HGS), ücretlerin elektronik ortamda tahsil edilmesini sağlıyor. Ancak sistemde yeterli bakiye bulunması veya otomatik ödeme talimatının açık olması, her geçiş ücretinin mutlaka tahsil edildiği anlamına gelmiyor.
Otomatik ödeme talimatının çalışmaması, geçişin hesaba doğru yansımaması, plaka veya araç sınıfı bilgilerindeki uyuşmazlıklar ve farklı otoyol işletmecilerinin tahsilat süreçleri, sürücülerin beklenmedik borçlarla karşılaşmasına neden olabiliyor.
Özellikle borcun zamanında fark edilmemesi durumunda geçiş ücretine ceza eklenmesi, ardından alacağın hukuki takibe konu olması, vatandaşlar açısından ciddi mali sonuçlar doğurabiliyor.
Sorunun bir diğer boyutunu ise bildirim süreçleri oluşturuyor. Sürücüler, kendilerine borç bildirimi yapılmadığını ileri sürerken işletmeciler tarafından gönderildiği belirtilen SMS, e-posta ve diğer bildirimlerin kayıtları da önem kazanıyor.
HGS Hesabında Para Olması Borcun Ödendiği Anlamına Gelmiyor
HGS işlemlerinde sürücülerin dikkat etmesi gereken en önemli ayrım, hesap bakiyesi ile gerçekleşen tahsilatın farklı işlemler olması.
HGS hesabında yeterli para bulunması, otomatik ödeme talimatının aktif olması veya banka hesabından düzenli yükleme yapılması, belirli bir geçiş ücretinin tahsil edildiğini tek başına kanıtlamıyor.
Bu nedenle sürücülerin yalnızca mevcut HGS bakiyelerini değil, geçiş tarihindeki hesap hareketlerini, kesinti kayıtlarını ve varsa ihlalli geçiş bildirimlerini de incelemesi gerekiyor.
Örneğin, geçiş tarihinde hesabında yeterli para bulunan bir sürücü, tahsilat gerçekleşmemişse daha sonra cezalı borç bildirimiyle karşılaşabiliyor.
Böyle bir durumda geçiş tarihindeki bakiye, otomatik ödeme talimatı ve banka hesap hareketleri, olası bir itirazın değerlendirilmesi açısından önem taşıyor.
Bakan Uraloğlu HGS Sorunlarına İlişkin Açıklama Yaptı
HGS üzerinden oluşan borçlar, cezalar ve hukuki takip süreçlerine ilişkin tartışmalar üzerine Ulaştırma ve Altyapı Bakanı Abdulkadir Uraloğlu, 17 Kasım 2026 tarihinde açıklama yaptı.
Uraloğlu, otoyol geçişlerinde HGS etiketi ve plaka üzerinden tanımlama yapıldığını, eskimiş etiketler veya okunamayan plakalar nedeniyle sorunlar yaşanabildiğini belirtti.
Yapay zekâ destekli plaka tanıma sisteminde hatalı eşleştirmeler olabileceğine de dikkat çeken Uraloğlu, vatandaşların bildirdiği yanlışlıkların incelendiğini ve hatalı işlemlerin iptal edildiğini ifade etti.
Bakan Uraloğlu, Karayolları Genel Müdürlüğü (KGM) koordinasyonunda otoyol işletmecileriyle 18 Kasım'da toplantı yapılacağını duyurdu.
Toplantının amacının, borçların avukatla takip aşamasına ulaşmasından önce alınabilecek önlemleri değerlendirmek olduğu açıklandı.
HGS Borcu Ödenmezse Ceza Nasıl Artıyor?
Karayolları Genel Müdürlüğünün yayımladığı bilgilere göre, ihlalli geçişlerde ödeme süresine bağlı olarak farklı ceza tutarları uygulanıyor.
İlk 15 gün içinde gerekli ödeme veya bakiye yükleme işlemlerinin gerçekleştirilmesi halinde ceza uygulanmıyor. Sonraki dönemlerde ise geçiş ücretine belirli oranlarda ceza eklenebiliyor.
100 TL geçiş ücreti üzerinden örnek hesaplama:
|
Ödeme süresi |
Uygulanan ceza |
Toplam borç |
|---|---|---|
|
İlk 15 gün |
Ceza yok |
100 TL |
|
16–45. gün |
Geçiş ücretinin 1 katı |
200 TL |
|
46. gün ve sonrası |
Geçiş ücretinin 4 katı |
500 TL |
Bu örnek, geçiş ücreti ve ceza üzerinden hazırlanmıştır. İcra takibine geçilmesi durumunda oluşabilecek faiz, vekâlet ücreti ve takip giderleri hesaplamaya dahil değildir.
Somut olayda uygulanacak tutarın, geçişin yapıldığı yolun işletmecisine ve ilgili mevzuata göre ayrıca değerlendirilmesi gerekiyor.
Küçük Tutarlarla Başlayan HGS Borçları İcra Takibine Dönüşebiliyor
İhlalli geçiş nedeniyle oluşan borcun ödenmemesi halinde alacak, hukuki takip aşamasına taşınabiliyor.
Bakan Uraloğlu'nun açıklamasına göre özellikle kamu-özel işbirliğiyle işletilen otoyollarda 45 günlük sürenin ardından bildirim ve tebligat süreçleri işletiliyor.
Borcun ödenmemesi veya gerekli başvuruların yapılmaması durumunda dosya avukat aracılığıyla takip aşamasına kadar ilerleyebiliyor.
Ancak burada önemli bir hukuki ayrım bulunuyor.
KGM'nin uyguladığı idari para cezaları ile özel otoyol işletmecilerinin alacaklarının tahsilinde izlenen hukuki yollar aynı olmayabiliyor.
Bu nedenle vatandaşların kendilerine gönderilen belgenin idari para cezası bildirimi, işletmecinin ödeme talebi veya icra dairesinden gelen resmi ödeme emri olup olmadığını belirlemesi gerekiyor.
Genel ilamsız icra takiplerinde ödeme emrine itiraz süresi, tebliğ tarihinden itibaren yedi gün. Ancak farklı takip türlerinde ve idari yaptırımlarda başka başvuru süreleri uygulanabiliyor.
Hatalı HGS Borcuyla Karşılaşan Vatandaş Ne Yapmalı?
HGS hesabında bakiye bulunduğu halde cezalı borç veya icra takibiyle karşılaşan sürücülerin, öncelikle geçiş ve ödeme kayıtlarını incelemesi gerekiyor.
Bu kapsamda izlenebilecek temel adımlar şöyle:
-
e-Devlet üzerinden borç sorgulaması yapın. Geçişin hangi tarihte, hangi otoyolda ve hangi işletmeciye ait olduğunu belirleyin.
-
HGS ve banka hareketlerini karşılaştırın. Geçiş tarihindeki bakiyeyi, otomatik yüklemeleri ve tahsilat kayıtlarını kontrol edin.
-
Hatalı işlemler için yazılı başvuruda bulunun. İlgili otoyol işletmecisine ve HGS hizmetini aldığınız PTT veya bankaya belgelerinizle başvurun.
-
İcra dosyasını ayrıca inceleyin. Resmi ödeme emri gönderilmişse UYAP Vatandaş Portalı üzerinden dosyayı kontrol edin ve hukuki başvuru sürelerini kaçırmayın.
-
Belgelerinizi saklayın. HGS hesap dökümleri, banka dekontları, geçiş kayıtları, SMS bildirimleri, tebligatlar ve yazılı başvuru belgelerini muhafaza edin.
Resmi sorgulama adresleri:
HGS Borcuna İlişkin Bildirim Kayıtları KVKK Kapsamında İstenebilir
HGS hesabında yeterli bakiye bulunmasına rağmen cezalı borç veya icra takibiyle karşılaşan vatandaşlar, otoyol işletmecilerinin kendilerine hangi bildirimleri gönderdiğini de sorgulayabilir.
6698 sayılı Kişisel Verilerin Korunması Kanunu'nun (KVKK) 11. maddesi, kişilere kendileri hakkında işlenen kişisel verilere ilişkin bilgi talep etme hakkı tanıyor.
Bu kapsamda sürücüler, geçiş yaptıkları otoyol veya köprüyü işleten şirkete başvurarak geçiş kayıtlarına, iletişim bilgilerinin işlenmesine ve kendilerine gönderildiği belirtilen bildirimlere ilişkin bilgi isteyebilir.
İşletmeciden Hangi Bilgiler Talep Edilebilir?
Vatandaşlar, KVKK kapsamında yapacakları başvurularda şu hususlarda bilgi isteyebilir:
-
Geçiş tarihi, saati, geçiş noktası, plaka tanıma ve varsa görüntü kayıtları gibi kendileriyle ilişkilendirilen kişisel veriler.
-
Telefon, e-posta ve adres bilgilerinin hangi tarihte ve hangi kaynaktan elde edildiği.
-
SMS, e-posta, posta veya diğer kanallardan bildirim gönderilip gönderilmediği.
-
Gönderilen bildirimlerin tarihleri, saatleri, gönderim kanalları ve mevcut kayıtları.
-
Kişisel verilerin hangi amaçlarla işlendiği ve kimlere aktarıldığı.
İşletmecinin elinde bulunan kayıtların kapsamı ve başvuru sahibinin bu kayıtlara erişim hakkı, KVKK hükümleri çerçevesinde değerlendiriliyor.
İşletmeci Şirketin Cevap Vermek İçin 30 Gün Süresi Var
KVKK'nin 13. maddesine göre veri sorumlusu, başvuruyu niteliğine göre en kısa sürede ve en geç 30 gün içinde sonuçlandırmak zorunda.
Başvurular kural olarak ücretsiz gerçekleştiriliyor. İşlemin ayrıca maliyet gerektirmesi durumunda mevzuatta belirlenen ücretler uygulanabiliyor.
Başvurunun reddedilmesi, verilen cevabın yetersiz bulunması veya süresi içinde cevap verilmemesi halinde vatandaşlar Kişisel Verileri Koruma Kuruluna şikâyette bulunabiliyor.
Kanunun 14. maddesine göre şikâyet, cevabın öğrenildiği tarihten itibaren 30 gün ve her durumda veri sorumlusuna başvuru tarihinden itibaren 60 gün içinde yapılabiliyor.
KVKK Başvurusu Nasıl Yapılır?
Vatandaşlar, geçiş yaptıkları otoyol veya köprüyü işleten şirketin ticari unvanını ve başvuru iletişim bilgilerini öğrenerek veri sorumlusuna başvurabilir.
Başvuru, mevzuatta belirtilen yöntemlerle gerçekleştirilebilir. Bunlar arasında yazılı başvuru, kayıtlı elektronik posta (KEP), güvenli elektronik imza, mobil imza ve veri sorumlusunun sisteminde kayıtlı e-posta adresi üzerinden yapılan başvurular bulunuyor.
Başvurunun bir kopyasının ve gönderildiğini gösteren belgenin saklanması önem taşıyor.
HGS Bildirim Kayıtlarını Öğrenmek İçin Örnek KVKK Dilekçesi
Aşağıdaki örnek dilekçe, cezalı HGS borcuna ilişkin kişisel veri ve bildirim kayıtlarını öğrenmek isteyen vatandaşlar tarafından kendi bilgilerine göre düzenlenebilir.
[OTOYOL İŞLETMECİSİ ŞİRKETİN TİCARİ UNVANI]
KİŞİSEL VERİLERİN KORUNMASI KANUNU'NUN 11. MADDESİ KAPSAMINDA BAŞVURU
Başvuru Sahibi
Adı Soyadı: [Ad Soyad]
T.C. Kimlik Numarası: [Gerekli kimlik doğrulama bilgisi]
Adres: [Adres]
E-posta: [E-posta]
Telefon: [Telefon]
Araç Plakası: [Plaka]
Konu: HGS geçiş kayıtları, kişisel veriler ve tarafıma gönderildiği belirtilen bildirimler hakkında bilgi talebi.
AÇIKLAMALAR VE TALEPLER
[Plaka] plakalı aracımın [otoyol/köprü adı] üzerinden [tarih] tarihinde gerçekleştirdiği geçiş nedeniyle tarafıma borç ve/veya cezalı geçiş ücreti yansıtılmıştır.
6698 sayılı Kişisel Verilerin Korunması Kanunu'nun 11. maddesi kapsamında, şahsımla ilişkilendirilen kişisel veriler bakımından aşağıdaki hususlarda bilgi verilmesini talep ediyorum:
-
Şirketiniz tarafından şahsıma ve belirtilen araç geçişine ilişkin kişisel veri işlenip işlenmediği,
-
İşlenen kişisel verilerin kapsamı, geçiş tarihi ve saati, geçiş noktası, plaka tanıma kayıtları ve varsa görüntü kayıtları,
-
Tarafıma ait iletişim bilgilerinin hangi kaynaklardan ve hangi tarihlerde elde edildiği,
-
İlgili geçiş nedeniyle tarafıma SMS, e-posta, posta veya başka bir kanaldan bildirim gönderilip gönderilmediği; gönderilmişse bunlara ilişkin mevcut tarih, saat, gönderim kanalı, alıcı bilgisi ve içerik kayıtları,
-
Kişisel verilerimin hangi amaçlarla işlendiği,
-
Kişisel verilerimin aktarıldığı üçüncü kişiler ve aktarım amaçları.
Başvuruma 6698 sayılı Kanun'un 13. maddesi uyarınca en geç 30 gün içerisinde cevap verilmesini talep ediyorum.
Ekler: İlgili geçiş veya borç bildirimi ve kimlik doğrulaması için gerekli görülen belgeler.
Tarih: [GG.AA.YYYY]
Ad Soyad: [Ad Soyad]
İmza: [İmza]
Başvuru sırasında yalnızca gerekli kişisel bilgilerin ve belgelerin paylaşılması, kimlik ve ruhsat gibi belgelerin güvenli iletişim kanallarından iletilmesi gerekiyor.
Önemli uyarı: KVKK başvurusu, HGS borcunu veya cezayı kendiliğinden iptal etmiyor. Devam eden icra takibini de otomatik olarak durdurmuyor. Ancak işletmecinin elindeki kayıtların öğrenilmesi, hatalı işlem ve bildirim iddialarının değerlendirilmesine yardımcı olabiliyor.
“SMS Gelmedi” Demek Borcun Kendiliğinden Ortadan Kalktığı Anlamına Gelmiyor
HGS borçlarında tartışılan konulardan biri de sürücülerin geçiş ihlalinden zamanında haberdar olup olmadığı.
Bakan Uraloğlu, ihlalli geçişler için sisteme kayıtlı telefon numaralarına SMS gönderildiğini belirterek sürücülerin iletişim bilgilerini güncellemelerini istedi.
Ancak vatandaşların yalnızca SMS bildirimlerine güvenmemesi, geçiş ve tahsilat kayıtlarını düzenli olarak kontrol etmesi gerekiyor.
Diğer yandan SMS gönderilmesi ile hukuken gerekli resmi tebligatın yapılması aynı işlem değil.
Bir SMS'in gönderildiğinin belgelenmesi, her durumda hukuken geçerli bir tebligat yapıldığını göstermiyor. Tebligatın usulüne uygunluğu ve hukuki sonuçları, borcun niteliğine ve ilgili mevzuata göre ayrıca değerlendirilmeli.
Bu nedenle vatandaşların işletmeciden bildirim kayıtlarını istemesi, olası uyuşmazlıklarda önemli bir belge edinme yöntemi olarak öne çıkıyor.
KVKK Başvurusu ile İcra İtirazı Birbirinden Farklı
HGS borcuna ilişkin kişisel veri kayıtlarının öğrenilmesi ile icra takibine itiraz edilmesi farklı hukuki süreçler.
KVKK başvurusu, işletmecinin kişisel verileri nasıl işlediğine ve hangi kayıtları tuttuğuna ilişkin bilgi edinilmesini amaçlıyor.
İcra takibine itiraz ise borcun varlığına, miktarına veya takibin hukuki dayanağına ilişkin ayrı bir işlem.
Bu nedenle HGS borcunun hatalı olduğunu düşünen vatandaşların yalnızca işletmeciye veya KVKK kapsamında veri sorumlusuna başvurmakla yetinmemesi, kendilerine ulaşan resmi belgelerdeki itiraz sürelerini de takip etmesi gerekiyor.
Yeni Düzenleme Beklentisi Mevcut Borçları Durdurmuyor
Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığının otoyol işletmecileriyle görüşme kararı alması, HGS cezaları ve hukuki takip süreçlerine ilişkin yeni önlemlerin gündeme gelebileceğine işaret ediyor.
Ancak toplantı yapılacağının açıklanması, mevcut borçların silindiği, cezaların kaldırıldığı veya icra takiplerinin durdurulduğu anlamına gelmiyor.
Bu nedenle sürücülerin olası bir düzenlemeyi bekleyerek mevcut ödeme ve itiraz sürelerini kaçırmaması önem taşıyor.
Asıl Sorun: Vatandaş Ödediğini Düşünürken Borç Büyüyebiliyor
HGS üzerinden yaşanan tartışmalar, yalnızca geçiş ücretlerinin tahsil edilmesiyle sınırlı değil. Elektronik ödeme sisteminin güvenilirliği, sürücülerin doğru ve zamanında bilgilendirilmesi, hatalı kayıtların düzeltilmesi ve hukuki takip süreçlerinin şeffaflığı da gündemde bulunuyor.
Hesabında para bulunan, otomatik ödeme talimatı veren ve geçiş ücretinin tahsil edildiğini düşünen bir sürücünün sonradan cezalı borçla karşılaşması, sistemin denetlenebilirliği açısından önemli soruları beraberinde getiriyor.
Özellikle küçük tutarlı geçiş ücretlerinin ceza ve takip giderleriyle büyümesi, vatandaşların ödeme ve bildirim kayıtlarına kolayca ulaşabilmesini daha da önemli hale getiriyor.
Sürücüler açısından temel uyarı şu: HGS hesabında bakiye bulunması yeterli değil; geçiş ücretinin gerçekten tahsil edildiğinin kontrol edilmesi gerekiyor. Hatalı borç veya icra takibiyle karşılaşılması halinde ise geçiş kayıtları, banka hareketleri, bildirim belgeleri ve resmi tebligatlar birlikte değerlendirilmeli.
Vatandaşların hem HGS işletmecisine yapacakları başvuruları hem de hukuki itiraz süreçlerini zamanında yürütmesi, hak kayıplarının önlenmesi açısından önem taşıyor.





