Türkiye Belediyeler Birliği (TBB) Encümeni, belediye başkanlarının tutuksuz yargılanmasını güvence altına alacak yasal düzenleme önerisini Türkiye Büyük Millet Meclisi’ne taşıdı.
TBB Başkan Vekili ve Eskişehir Büyükşehir Belediye Başkanı Ayşe Ünlüce öncülüğündeki heyet, “Belediye Başkanlarının Tutuksuz Yargılanması: Sorunlar ve Çözüm Önerileri” başlıklı çalışma dosyasını TBMM Başkanı Numan Kurtulmuş ile siyasi parti temsilcilerine sundu.
Hazırlanan çalışmada, belediye başkanlarının tutuklanmasının yalnızca kişi özgürlüğünü değil, halkın seçimlerde ortaya koyduğu iradeyi ve belediyelerin kamu hizmetlerini de doğrudan etkilediği vurgulandı.
TBB Heyetinden Siyasi Partilere Ziyaret
TBB Encümeni, hazırladığı yasal düzenleme önerisini Meclis gündemine taşımak amacıyla siyasi partilerin grup yöneticileriyle görüşmeler gerçekleştirdi.
Bu kapsamda heyet; AK Parti Grup Başkanı Abdullah Güler, YENİ Parti Grup Başkan Vekili Ali Mahir Başarır, DEM Parti Grup Başkan Vekili Sezai Temelli, MHP Grup Başkan Vekili Erkan Akçay, CHP Grup Başkan Vekili Sevda Erdan Kılıç, İYİ Parti Grup Başkan Vekili Turhan Çömez ve Yeni Yol Partisi Grup Başkanı Mehmet Emin Ekmen ile bir araya geldi.
Görüşmelerde belediye başkanlarının görevleriyle bağlantılı suç iddiaları nedeniyle yürütülen yargılamalarda tutuklama yerine tutuksuz yargılamanın esas alınmasına yönelik hukuki düzenleme önerileri paylaşıldı.
Ceza Muhakemesi Kanunu’nun 100. Maddesinde Değişiklik Önerisi
TBB tarafından hazırlanan çalışmanın merkezinde, 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu’nun (CMK) tutuklama nedenlerini düzenleyen 100. maddesinde değişiklik yapılması önerisi bulunuyor.
Birlik, belediye başkanlarının görevleri nedeniyle işledikleri iddia edilen suçlar bakımından tutuksuz yargılanmalarını güvence altına alacak açık bir yasal düzenleme yapılmasını istiyor.
TBB, tutuklamanın ceza muhakemesi hukukunda istisnai bir koruma tedbiri olduğunu belirterek masumiyet karinesi ve ölçülülük ilkelerinin yargılamanın her aşamasında korunması gerektiğini vurguladı.
“Tutuklama Seçmen İradesini de Etkiliyor”
TBB Encümeni tarafından kamuoyuyla paylaşılan açıklamada, yerel yönetimlerin demokratik sistemin temel kurumlarından biri olduğu hatırlatıldı.
Belediye başkanlarının halkın oylarıyla göreve geldiğine dikkat çekilen açıklamada şu ifadelere yer verildi:
“Bir belediye başkanının tutuklanması, yalnızca onun kişi hürriyetini kısıtlamakla kalmamakta; aynı zamanda ona oy veren binlerce veya milyonlarca seçmenin demokratik iradesini fiilen askıya almakta ve yerel kamu hizmetlerinin aksamasına neden olmaktadır.”
Birlik, belediye başkanlarının tutuklanmasının demokratik temsil ve kamu hizmetlerinin sürekliliği açısından ciddi sonuçlar doğurabileceğini savundu.
“Belediye Başkanlarının Kaçma Şüphesi Bulunmuyor”
TBB açıklamasında, belediye başkanlarının kamuoyunca tanınan, sabit ikametgâh sahibi ve kamusal görev yürüten kişiler olduğu belirtildi.
Bu özellikler nedeniyle belediye başkanları hakkında yürütülen soruşturmalarda kaçma şüphesi veya delillerin karartılması gerekçeleriyle tutuklama tedbirine başvurulmasına ihtiyaç bulunmadığı görüşü dile getirildi.
Açıklamada şu değerlendirme yapıldı:
“Belediye başkanları, sabit ikametgâh sahibi olan, kamuoyunca bilinen ve yürüttükleri kamusal görev gereği kaçma şüphesi bulunmayan kişilerdir.”
TBB'nin önerisi, tutuklama tedbirinin uygulanmasını gerektiren koşulların belediye başkanlarının seçilmiş konumu ve yürüttükleri kamusal görev dikkate alınarak yeniden düzenlenmesini amaçlıyor.
Masumiyet Karinesi ve Ölçülülük İlkesi Vurgusu
TBB, hazırladığı çalışmada Anayasa ile güvence altına alınan masumiyet karinesinin korunmasına özel önem verdi.
Birlik, tutuklamanın bir cezalandırma yöntemi değil, yargılamanın sağlıklı yürütülmesini amaçlayan istisnai bir koruma tedbiri olduğunu hatırlattı.
Açıklamada, belediye başkanlarının tutuksuz yargılanmasını güvence altına alacak düzenlemenin hem kişi özgürlüğünün korunmasına hem de yerel yönetimlerde demokratik temsilin kesintiye uğramamasına katkı sağlayacağı ifade edildi.
“Seçmen İradesinin Kesintiye Uğratılmasının Önüne Geçilmeli”
TBB Encümeni, CMK'nin 100. maddesinde yapılmasını istediği değişikliğin gerekçesini şu sözlerle açıkladı:
“Böylelikle ceza yargılamasının sağlıklı bir şekilde yürütülmesi sağlanarak masumiyet karinesi ile ölçülülük ilkesi korunacak ve seçmen iradesinin kesintiye uğratılmasının önüne geçilmiş olacaktır.”
Birlik, hazırladığı çalışma dosyasının TBMM Başkanı ve siyasi parti temsilcilerine iletildiğini belirterek yasal düzenleme ihtiyacının Meclis tarafından değerlendirilmesini istedi.
TBB'nin girişimiyle belediye başkanlarının tutuksuz yargılanmasına ilişkin düzenleme önerisi TBMM'ye taşınmış oldu. Ancak paylaşılan açıklamada, öneriye ilişkin bir kanun teklifinin sunulduğu ya da siyasi partiler arasında uzlaşma sağlandığı yönünde bilgi yer almadı.













