Yemen’de İran’la bağlantılı Husiler, Kızıldeniz kıyısındaki stratejik Moha Limanı’nın kontrolünü ele geçirdi. Yemen hükümetine bağlı dört askerî kaynağa dayandırılan habere göre Husiler, Kızıldeniz’in güney çıkışında bulunan Babülmendep Boğazı üzerindeki etkisini artırdı.
Bölgedeki gelişmeler, İran ile ABD arasındaki savaşın şiddetlendiği ve Hürmüz Boğazı’ndaki enerji sevkiyatının büyük ölçüde aksadığı bir dönemde küresel petrol tedarikine yönelik yeni bir tehdit oluşturdu.
Husiler Haniş Adaları’na yöneldi
Yemen hükümetine bağlı askerî kaynaklar, Husilerin Moha’yı ele geçirmesinin ardından stratejik Haniş Adaları’na yönelik saldırılar düzenlediğini aktardı.
Hükümet güçleri ve müttefiklerinin, Moha’nın güneyinde ve doğrudan Babülmendep Boğazı üzerinde bulunan Zübab bölgesine çekildikleri belirtildi. Zübab ile boğazdaki Perim Adası’nın kontrolünün, Babülmendep üzerindeki hâkimiyet açısından kritik önem taşıdığı ifade edildi.
Babülmendep; Yemen ile Afrika kıtasındaki Cibuti ve Eritre arasında bulunuyor. Körfez’den Akdeniz’e, Süveyş Kanalı’na ve Asya’ya uzanan ham petrol, yakıt ve ticari ürün sevkiyatının önemli bir bölümü bu güzergâhtan gerçekleştiriliyor.
Petrolün varil fiyatı 100 doların üzerinde
İran savaşı nedeniyle Hürmüz Boğazı’ndaki geçişlerin büyük ölçüde aksaması, dünyanın en büyük petrol ihracatçısı Suudi Arabistan’ın Kızıldeniz güzergâhına bağımlılığını artırmıştı.
Husilerin Moha Limanı’nı ele geçirmesiyle hem Hürmüz hem de Babülmendep boğazlarındaki enerji sevkiyatının tehlikeye girdiği değerlendiriliyor.
Bölgedeki karşılıklı saldırılar ve iki önemli deniz geçişindeki aksaklıklar nedeniyle Brent petrolün varil fiyatı 100 doların üzerinde seyrediyor.
Suudi Arabistan’dan acil durum uyarıları
Suudi Arabistan’ın güneybatısındaki Hamis Muşayt kentinde son 24 saat içinde dört kez acil durum uyarısı yayımlandı. Uyarıların Husilerin bölgeye yönelik saldırıları nedeniyle yapıldığı bildirildi.
Suudi Arabistan’ın, krizin daha fazla büyümesini engellemek amacıyla Pakistan üzerinden İran’a uyarı gönderdiği öne sürüldü. İranlı üst düzey bir yetkili, mesajın Tahran’a ulaştığını doğrularken İran’ın yanıtının “Husileri kontrol etmiyoruz” şeklinde olduğunu söyledi.
Husiler, Mart 2026’da İsrail’e saldırarak İran ile ABD arasındaki savaşa dahil olmuş; temmuz ayında Suudi Arabistan’a yönelik deniz ablukası ilan etmişti. Grup, eylül ayında Suudi Arabistan’ın güneyindeki bölgelere yönelik saldırılarını artırdı.
Trump’tan İran’a yeni saldırı tehdidi
ABD Başkanı Donald Trump, İran’ın nükleer programıyla bağlantılı olduğu belirtilen Pickaxe Dağı’na saldırabileceklerini söyledi.
Pickaxe Dağı’nda, İran’ın hasar gören Natanz uranyum zenginleştirme tesisinin yakınında bulunan ve yerin derinliklerine inşa edilen iki tünel kompleksinin yer aldığı bildiriliyor.
ABD ve İsrail, Tahran’ın nükleer programını gerekçe göstererek Şubat 2026’da İran’a yönelik askerî saldırılar başlatmıştı. İran ise nükleer faaliyetlerinin barışçıl amaçlara dayandığını savunuyor.
“Savaş seçimden hemen sonra bitecek”
Trump, İran savaşının 3 Kasım’da gerçekleştirilecek ABD ara seçimlerinin ardından sona ereceğini ileri sürdü.
İran’ın seçim sonucunu etkilemeye çalıştığını savunan Trump, gazetecilere yaptığı açıklamada, “Savaşın seçimden hemen sonra biteceğini düşünüyorum. Çünkü daha fazla dayanamazlar. Seçimi etkilemek için umutsuzca çabalıyorlar” dedi.
Trump daha önce de savaşın sona ereceği tarihe ilişkin çeşitli süreler açıklamıştı.
Beyaz Saray danışmanlarından 2029 uyarısı
Trump’ın açıklamalarına karşın The Wall Street Journal, aralarında ABD Başkan Yardımcısı JD Vance ile Dışişleri Bakanı Marco Rubio’nun da bulunduğu üst düzey Beyaz Saray yetkililerinin savaşın Trump’ın görev süresinin sonuna kadar devam edebileceği uyarısında bulunduğunu aktardı.
Trump’ın görev süresi Ocak 2029’da sona erecek. Reuters, söz konusu haberi bağımsız olarak doğrulayamadığını belirtti.
Savaşın uzaması ve akaryakıt fiyatlarındaki yükseliş, Trump’ın kamuoyu desteğinin tarihinin en düşük seviyelerine gerilemesine yol açtı. Kasım ayında yapılacak ara seçimlerde Cumhuriyetçi Partinin Kongre’deki çoğunluğunu koruyup koruyamayacağı belirlenecek.
Hürmüz’de karşılıklı gemi saldırıları
İran, ABD’nin beş İran petrol tankerini batırmasının ardından Hürmüz Boğazı yakınlarında 10 gemiyi hedef aldığını açıkladı.
Bölgede karşılıklı düzenlenen saldırılar, çatışmaların yakın zamanda sona ereceğine ilişkin beklentileri zayıflattı. Gemi takip verilerine göre Hürmüz Boğazı’ndan çarşamba günü yalnızca yedi gemi geçebildi. Bu rakamın son 10 günlük ortalamanın yaklaşık yarısı olduğu belirtildi.
