BM Kültür Ajansı UNESCO, Haber İçerikleri İçin Adil Ücretlendirme Kılavuzu İçin Küresel İstişare Başlattı Birleşmiş Milletler (BM) Kültür Ajansı UNESCO, özellikle çevrimiçi platformlar ve yapay zekâ (YZ) sistemlerinin gazetecilik içeriklerine giderek daha fazla bağımlı hale geldiği bir dönemde, Haber İçerikleri İçin Adil Ücretlendirmeye İlişkin Taslak Kılavuzun hazırlanmasına katkı sunmak amacıyla küresel bir istişare süreci başlattı. UNESCO, bu girişimin, "gazeteciliğin geleceğini korumanın ve bilgi bütünlüğünü güvence altına almanın her zamankinden daha acil hale geldiği bir dönemde, haber medyasının sürdürülebilirliğini sağlamayı" hedeflediğini belirtti. Taslak metin, kamu yararına gazeteciliğe ayrılan kaynakların azalması, yerel ve topluluk temelli haber kuruluşlarının küçülmesi veya faaliyetlerini sonlandırması ile bilgi ekonomisinin yapısında yaşanan köklü ve süregelen değişimlerin medya üzerindeki etkilerine dikkat çekiyor. Az sayıda dijital aktörün artan etkisi UNESCO açıklamasında, "Az sayıda büyük çok uluslu dijital platform ve yapay zekâ şirketi, medya ile kamuoyu arasında merkezi bir aracı rol üstleniyor. Bu aktörler içerik keşfini yönlendiriyor, gazeteciliğin kitlelere ulaşma koşullarını etkiliyor ve dijital reklam pazarlarına erişimi kontrol ederek gazeteciliğin faaliyet gösterdiği ekonomik koşulları önemli ölçüde değiştiriyor." ifadelerine yer verildi. 30 Temmuz'a kadar görüş alınacak UNESCO, 30 Temmuz'a kadar hükümetler, düzenleyici kurumlar, medya kuruluşları, sivil toplum örgütleri, akademisyenler ve diğer paydaşlardan görüş ve önerilerini paylaşmalarını bekliyor. Katılımcılar, çevrimiçi anket aracılığıyla taslak belgenin; ifade özgürlüğünün korunması, medyanın sürdürülebilirliğinin güçlendirilmesi ve dijital platformlar ile yapay zekâ aktörlerinin giderek büyüyen etkisi karşısında bağımsız gazeteciliğin geleceğinin nasıl desteklenebileceğine ilişkin görüşlerini iletebilecek. Başvurular İngilizce, Fransızca veya İspanyolca dillerinde yapılabilecek. Bölgesel yuvarlak masa toplantıları düzenlenecek Son başvuru tarihinden önce UNESCO; Asya-Pasifik, Arap Devletleri, Afrika ile Avrupa, Amerika ve Karayipler bölgelerindeki paydaşların görüş alışverişinde bulunabilmesi amacıyla üç çevrimiçi bölgesel yuvarlak masa toplantısı gerçekleştirecek. Medya çeşitliliği ve sürdürülebilirlik hedefleniyor Taslak kılavuz, UNESCO'nun 2023 yılında yayımladığı ve medya sürdürülebilirliğini, çeşitliliğini ve çoğulculuğunu desteklemeyi amaçlayan Dijital Platformların Yönetimine İlişkin Kılavuz İlkeleri temel alınarak hazırlandı. Kılavuz ayrıca, UNESCO'nun üretken yapay zekâ yönetişimi, insan hakları etki değerlendirmeleri ve gazetecilik içeriklerinin adil şekilde ücretlendirilmesine ilişkin küresel ilkeler doğrultusunda yürüttüğü çalışmalardan da besleniyor. UNESCO, bu girişimin medya bağımsızlığını, sürdürülebilirliğini ve ekonomik olarak yaşatılabilirliğini güçlendirmeye yönelik daha kapsamlı çalışmalarının önemli bir parçası olduğunu vurguladı. Taslak kılavuzun nihai hali, istişare sürecinde iletilen görüş ve önerileri özetleyen kapsamlı bir değerlendirme raporuyla birlikte yıl sonuna doğru yayımlanacak.