YENİ Parti Manisa Milletvekili ve TBMM Tarım, Orman ve Köyişleri Komisyonu Üyesi Bekir Başevirgen, Toprak Mahsulleri Ofisi’nin (TMO) 2026 yılı çekirdeksiz kuru üzüm alım fiyatlarını eleştirdi.
TMO’nun geçen yıl 10 numara üzüm için kilogram başına 130 TL fiyat açıkladığını hatırlatan Başevirgen, bu yıl aynı kalite üzüm için belirlenen 100 TL’lik fiyatın üreticinin beklentilerinin ve üretim maliyetlerinin çok altında kaldığını söyledi.
“Üzüm fiyatı yüzde 23 düşürüldü”
Üreticinin mazot, gübre, tarım ilacı ve işçilik giderlerinin hızla arttığına dikkat çeken Başevirgen, kuru üzüm alım fiyatının geçen yıla göre düşürülmesinin kabul edilemez olduğunu belirtti.
Çiftçinin 140-150 TL arasında bir fiyat beklediğini ifade eden Başevirgen, şu değerlendirmeyi yaptı:
“Üreticinin en temel girdilerinde yüzde 50-60’ları bulan artışlar yaşanırken üzümün fiyatı yüzde 23 düştü. Çiftçinin 140-150 lira beklentisine karşılık açıklanan bu fiyatın tek bir anlamı var: TMO çiftçiye ‘üretme’ diyor. Bu rakam kabul edilemez.”
“Mazot yüzde 58, gübre yüzde 61’in üzerinde arttı”
Türkiye Ziraat Odaları Birliği’nin verilerine işaret eden Başevirgen, geçen sezondan bu yana üretim maliyetlerinde yaşanan artışları şöyle sıraladı:
- Mazotun fiyatı yaklaşık yüzde 58 arttı.
- Amonyum sülfat gübresinin fiyatı yüzde 55 yükseldi.
- Amonyum nitrat gübresindeki artış yüzde 61’i aştı.
- Tarım ilaçlarının fiyatı yaklaşık yüzde 28 arttı.
Başevirgen, “Bağını sürmek, gübrelemek, ilaçlamak ve ürününü yetiştirmek her geçen gün daha pahalı hale geliyor. Üreticinin bütün hesabı altüst olmuş durumda” ifadelerini kullandı.
“TMO geçen yıl 10 numara üzerinden üzüm almadı”
TMO’nun açıkladığı fiyat ile fiilî alım uygulaması arasında fark bulunduğunu savunan Başevirgen, geçen yıl 10 numara üzüm için 130 TL fiyat açıklanmasına rağmen bu kalite sınıfı üzerinden alım yapılmadığını söyledi.
Bu yıl da benzer bir uygulamayla karşılaşılabileceğini belirten Başevirgen, “Geçen yıldan biliyoruz ki bu yıl da 10 numaradan üzüm alınmayacak. Yine 9 numara üzerinden alım yapılacak ve TMO’nun çiftçiye vereceği en iyi fiyat 90 lira olacak” dedi.
Üzümün kilogram maliyetinin 100 TL’yi geçtiğini kaydeden Başevirgen, TMO’nun açıkladığı rakamların üretim maliyetini dahi karşılamadığını vurguladı.
“Bu fiyat çiftçiyi üretimden koparır”
Açıklanan fiyatın yalnızca üreticinin bu yılki gelirini değil, gelecek yıllardaki üzüm üretimini de tehdit ettiğine dikkat çeken Başevirgen, maliyet ile satış fiyatı arasındaki makasın giderek açıldığını söyledi.
Başevirgen, şunları kaydetti:
“Bir tarafta mazotu, gübresi, ilacı ve işçiliği sürekli zamlanan çiftçi; diğer tarafta geçen yıldan bile daha ucuza alınmak istenen üzüm var. Maliyetleri artırıp ürünün fiyatını düşürürseniz çiftçiye açıkça ‘üretme’ demiş olursunuz. Üretici zarar ederek kaç yıl daha bağında kalabilir?”
“TMO’nun görevi üreticiyi korumaktır”
Üreticinin tüccarın belirleyeceği fiyatlara mahkûm edilmemesi gerektiğini belirten Başevirgen, TMO’nun piyasayı düzenleyerek çiftçiyi koruması gerektiğini dile getirdi.
Başevirgen, açıklamasını şu sözlerle tamamladı:
“Bu politika devam ederse çiftçi bağını kökler, üretimden çekilir. Manisa’nın üzüm üreticisi sadaka istemiyor; alın terinin, emeğinin ve yaptığı masrafın karşılığını istiyor. TMO’nun görevi üreticiyi tüccarın insafına terk etmek değil, üreticiyi korumaktır. Açıklanan bu fiyat çiftçiyi korumuyor, üretimden uzaklaştırıyor.”
