Birleşmiş Milletler Genel Sekreteri António Guterres, yapay zekânın hızla artan risklerine karşı uluslararası iş birliğini güçlendirmek amacıyla 23 Kasım'da Barbados'ta düzenlenecek Yapay Zekâ Güvenliği Zirvesi'ne katılacak. BM, özellikle düşük gelirli ülkelerin yapay zekâ kaynaklı tehditlerle mücadele edecek teknik altyapıdan yoksun olduğuna dikkat çekiyor. Yüksek gelirli ülkelerde yaklaşık 500 olay müdahale ekibi bulunurken, düşük gelirli ülkelerde bu sayı yalnızca altı.
Birleşmiş Milletler (BM), yapay zekâ teknolojilerinin gelişme hızı ile ülkelerin bu teknolojilerin oluşturduğu risklere müdahale kapasitesi arasındaki uçurumun giderek büyüdüğü uyarısında bulundu.
BM Genel Sekreteri António Guterres, Barbados Başbakanı Mia Mottley ile birlikte 23 Kasım 2026 Pazartesi günü Bridgetown'da düzenlenecek Yapay Zekâ Güvenliği Özel Zirvesi'ne ev sahipliği yapacak.
Zirvede, yapay zekâ sistemlerinin güvenli biçimde geliştirilmesi, ulusal denetim mekanizmalarının güçlendirilmesi ve ülkeler arasındaki teknolojik eşitsizliklerin azaltılması ele alınacak.
Yapay zekâ artık dünya liderlerinin öncelikli gündeminde
BM Dijital ve Gelişen Teknolojiler Özel Elçisi Amandeep Singh Gill, 20 Kasım'da yaptığı açıklamada, yapay zekâ güvenliğinin son yıllarda uluslararası siyasetin en önemli başlıklarından biri haline geldiğini belirtti.
Gill'in verdiği bilgilere göre, 2017 yılında BM Genel Kurulu toplantılarında yalnızca üç ülke lideri yapay zekâ konusundaki endişelerini dile getirirken, 2026 yılında bu sayı 135'e yükseldi.
Bu artış, yapay zekânın yalnızca teknoloji şirketlerini ilgilendiren bir gelişme olmaktan çıkarak ekonomik kalkınma, toplumsal güvenlik ve uluslararası iş birliği açısından küresel bir meseleye dönüştüğünü ortaya koyuyor.
Gill, Norveç ve Finlandiya'nın öncü yapay zekâ modellerinin denetlenmesine yönelik girişiminin 32 ülke ve Avrupa Komisyonu tarafından desteklendiğini hatırlattı.
Fransa Cumhurbaşkanı Emmanuel Macron'un ev sahipliğinde gerçekleştirilen bir başka zirvede yapılan güvenlik çağrısına ise 17 ülke ve 10 yapay zekâ geliştiricisi destek verdi.
BM, uluslararası yapay zekâ risk yönetimi çerçevesi öneriyor
Bridgetown Zirvesi'nin temel gündemini, Guterres'in önerdiği çok taraflı yapay zekâ risk yönetimi çerçevesi oluşturacak.
Öneri, bağımsız ve güvenilir denetim mekanizmalarıyla desteklenen, ülkelerin kendi ulusal yapay zekâ güvenliği sistemlerini geliştirmelerine yardımcı olacak ortak ilkeler oluşturulmasını hedefliyor.
Gill, önerilen yapının uluslararası bir anlaşma ya da bağlayıcı düzenleme olmadığını vurgulayarak şunları söyledi:
"Bu bir anlaşma değil, bir düzenleme de değil. Farklı ülkelerin kendi ulusal yapay zekâ güvenlik altyapılarını oluşturmak için kullanabilecekleri bir çerçeve."
BM'ye göre ülkelerin ekonomik koşulları, teknolojik altyapıları ve kurumsal kapasiteleri birbirinden farklı olduğu için bütün ülkelere uygulanabilecek tek tip bir güvenlik modeli bulunmuyor.
Zengin ve yoksul ülkeler arasındaki uçurum büyüyor
Zirvenin en önemli gündemlerinden birini, gelişmiş ülkeler ile düşük gelirli ülkeler arasındaki teknolojik kapasite eşitsizliği oluşturuyor.
Gill, Dünya Bankası'nın 2026 Dünya Kalkınma Raporu'na atıfta bulunarak siber güvenlik ve olaylara müdahale kapasitesindeki eşitsizliğe dikkat çekti.
BM'nin aktardığı olay müdahale ekipleri karşılaştırması
Yüksek gelirli ülkeler
500
Olay müdahale ekibi
Düşük gelirli ülkeler
6
Olay müdahale ekibiKaynak: BM'nin 20 Kasım 2026 tarihli açıklamasında aktarılan Dünya Bankası verileri.
Birçok düşük gelirli ülke, yapay zekâ modellerini geliştirecek bilgi işlem altyapısına ve uzman insan kaynağına sahip olmadığı gibi, başka ülkelerde geliştirilen sistemlerin güvenliğini test edecek kurumsal kapasiteden de yoksun bulunuyor.
Gill, yapay zekâ kaynaklı risklerin ulusal sınırlarla sınırlı olmadığını belirterek şu uyarıyı yaptı:
"Yapay zekâ riskleri sınır tanımıyor. Modeller birkaç coğrafyada geliştirilebilir ancak risk her yere yayılabilir ve bu risklerle başa çıkacak kapasite yok."
Sağlıktan eğitime büyük fırsatlar, ancak riskler de artıyor
Guterres'in zirvenin açılışında yapay zekânın insanlık açısından sunduğu fırsatlara da dikkat çekmesi bekleniyor.
BM'ye göre yapay zekâ, sağlık sistemlerinin güçlendirilmesinden bilimsel araştırmaların hızlandırılmasına, eğitim yöntemlerinin geliştirilmesinden kasırga tahminlerinin iyileştirilmesine kadar pek çok alanda önemli katkılar sağlayabilir.
Ancak teknolojinin sağladığı bu olanaklar, güvenlik ve denetim mekanizmalarının aynı hızda geliştirilmesini de zorunlu kılıyor.
BM, özellikle yapay zekâ sistemlerinin güvenilirliğinin test edilmesi, siber güvenlik olaylarına hazırlık yapılması ve olası zararların önceden belirlenmesi konusunda ülkelerin kapasitelerinin artırılmasını istiyor.
Zirveye 150 katılımcı bekleniyor
Barbados'ta hibrit formatta düzenlenecek zirveye yaklaşık 150 kişinin katılması öngörülüyor.
Katılımcılar arasında Norveç ve Finlandiya'dan bakanlar, yapay zekâ sektörünün yöneticileri, güvenlik enstitülerinin temsilcileri ve BM Bağımsız Uluslararası Yapay Zekâ Bilimsel Paneli üyeleri bulunacak.
ABD'nin üst düzey bir diplomat tarafından temsil edilmesi, Çin'den uzmanların da toplantıya katılması bekleniyor.
Zirvede yapay zekânın askeri amaçlarla kullanılması gündeme alınmayacak.
Bunun yerine teknolojinin sivil alanlardaki güvenliği, uluslararası denetim mekanizmaları ve ülkelerin kurumsal kapasiteleri üzerinde durulacak.
Gelişmekte olan ülkeler yapay zekânın dışında kalmak istemiyor
Zirvede düzenlenecek ikinci yuvarlak masa toplantısında yapay zekâya erişim, kapsayıcılık ve dil çeşitliliği ele alınacak.
Gelişmekte olan ülkeler, teknolojinin yalnızca ekonomik ve teknolojik açıdan güçlü ülkelerin kontrolünde gelişmesinin yeni eşitsizlikler yaratmasından endişe ediyor.
Özellikle yerel dillerin yapay zekâ sistemlerinde yeterince temsil edilmemesi ve teknolojik altyapıya erişimdeki farklılıklar, yapay zekânın sağlayabileceği ekonomik ve toplumsal faydaların adil paylaşılmasının önündeki sorunlar arasında görülüyor.
Bağlayıcı karar beklenmiyor
Bridgetown Zirvesi sonunda uluslararası bir anlaşma imzalanması veya bağlayıcı bir düzenleme kabul edilmesi planlanmıyor.
Bununla birlikte, katılımcı ülkelerin ve teknoloji şirketlerinin yapay zekâ güvenliğini geliştirmeye yönelik yeni taahhütlerde bulunması ve ortak eylem çağrıları yapması bekleniyor.
BM Özel Elçisi Gill, uluslararası toplumun mevcut bilgi ve analizleri somut adımlara dönüştürmesi gerektiğini vurgulayarak, "İyi bir konumdayız, ancak analizler doğrultusunda harekete geçmeliyiz" dedi.
Bridgetown'daki toplantı, yapay zekânın hızla geliştiği bir dönemde güvenlik standartlarının yalnızca teknolojiyi geliştiren ülkeler tarafından değil, bu teknolojiden etkilenen bütün ülkelerin katılımıyla oluşturulması açısından önem taşıyor.
Kaynak: Birleşmiş Milletler Haber Merkezi (UN News), 20 Kasım 2026
Etiketler: #YapayZekâ #BirleşmişMilletler #AntónioGuterres #YapayZekâGüvenliği #Barbados #BridgetownZirvesi #DijitalEşitsizlik #Teknoloji #SiberGüvenlik #BM





