CHP Tekirdağ Milletvekili Cem Avşar, kendiliğinden yıkılabilecek durumda olan ve acil dönüşüm bekleyen 2 milyon bağımsız birimi Meclis gündemine taşıdı. Avşar, bütçede depreme değil faize öncelik verildiğini belirterek, bütüncül bir Deprem Kanunu çağrısı yaptı.
CHP Tekirdağ Milletvekili Cem Avşar, Türkiye genelinde kendiliğinden yıkılabilecek durumda olan ve acil dönüşüm bekleyen 2 milyon bağımsız birime dikkat çekerek, konuyu TBMM gündemine taşıdı. Avşar, Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanı Murat Kurum’un yanıtlaması istemiyle yazılı soru önergesi verdi.
Türkiye’nin bir deprem ülkesi olduğunu vurgulayan Avşar, deprem riski bu denli yüksekken bütçede dönüşüm ve afete ayrılan payın faize ayrılan kaynağın beşte biri düzeyinde kalmasını sert sözlerle eleştirdi.
“2 milyon bağımsız birim acil dönüşüm bekliyor”
Avşar, Türkiye’de 85 milyonluk nüfusun yüzde 71’inin deprem riski taşıyan bölgelerde yaşadığını hatırlatarak, ortalama iki yılda bir yıkıcı deprem yaşandığını belirtti. 6 Şubat depremlerinin bunun en acı örneği olduğunu vurgulayan Avşar, resmi açıklamalara göre Türkiye genelinde 6 milyon bağımsız birimin risk altında olduğunu, bunların 2 milyonunun ise acil dönüşüm beklediğini ifade etti.
“Bütçede faize ayrılan pay, dönüşüm ve afete ayrılan payın 5 katı”
Depreme dayanıklı şehirler yerine kırılgan yapı stokuyla karşı karşıya olunduğunu belirten Avşar, bütçe rakamlarını şu sözlerle paylaştı:
-
Kentsel Dönüşüm Başkanlığı: 111 milyar 125 milyon TL
-
AFAD: 375 milyar 452 milyon TL
-
Toplam: 486 milyar 578 milyon TL
Buna karşılık yalnızca faiz giderleri için ayrılan kaynağın bu tutarın yaklaşık 5 katı olduğunu belirten Avşar, “Deprem gerçeğiyle yaşayan bir ülkede bu tablo kabul edilemez” dedi.
“Afet yönetiminin bütçe payı düşürüldü”
Avşar, 2026 bütçesinde yerel yönetimlerin genel bütçe içindeki payının yüzde 9,2’den yüzde 8,8’e, şehircilik ve risk odaklı bütünleşik afet yönetiminin payının ise yüzde 2,9’dan yüzde 2,7’ye düşürüldüğünü belirtti.
“İktidar 2 milyon riskli konutu ağzına bile almıyor”
CHP’li Avşar, ne komisyon görüşmelerinde ne de Genel Kurul’da, kendiliğinden yıkılabilecek durumda olan 2 milyon bağımsız birime ilişkin iktidar tarafından herhangi bir değerlendirme yapılmadığını vurguladı.
Bilim insanları: “İstanbul’da dönüşüme odaklanılmalı”
Avşar, Bakan Murat Kurum’un bütçe görüşmelerindeki açıklamalarını hatırlatarak, bilim insanlarının İstanbul için “acil ve kesintisiz kentsel dönüşüm şart” uyarısında bulunduğunu anımsattı.
Bakan Kurum: “İstanbul’da 600 bin bağımsız birim her an çökmeye hazır”
Bakan Kurum’un, İstanbul’daki 7,5 milyon konut ve iş yerinin 1,5 milyonunun mühendislik hizmeti almadan yapıldığını, 600 bininin ise her an kendiliğinden çökmeye hazır olduğunu söylediğini aktaran Avşar, bu tespitlere rağmen yeterli adım atılmadığını dile getirdi.
“İstanbul’un depreme hazırlığı Kanal İstanbul’a bağlanıyor”
Avşar, İstanbul’un depreme hazırlığının, jeolojik açıdan ağır risk taşıdığı bilirkişi raporlarıyla ortaya konulan Kanal İstanbul Projesi’ne dayandırıldığını belirtti. Danıştay’ın talebiyle hazırlanan ve 21 akademisyenin imzasını taşıyan Bilirkişi Heyet Raporu’nda, projenin büyük bir deprem riskini tetikleyebileceğinin açıkça ifade edildiğini hatırlattı.
“Kanal İstanbul jeolojik açıdan ağır risk taşıyor”
Avşar, söz konusu raporda Kanal İstanbul’un, İstanbul’un deprem güvenliğini zayıflatacak nitelikte olduğunun altının çizildiğini belirterek, projenin yeniden değerlendirilmesi çağrısında bulundu.
“Bütüncül bir Deprem Kanunu şart”
Yarısı Bizden Kampanyası ve Yerinde Dönüşüm Projesi’nin hedeflerin gerisinde kaldığını söyleyen Avşar, bu yaklaşımla Marmara ve Türkiye genelindeki riskli yapı stokunun dönüştürülemeyeceğini vurguladı. Avşar, ülkenin depremselliğine uygun, bütüncül bir Deprem Kanunu çıkarılması gerektiğini ifade etti.
Bakan Kurum’a yöneltilen sorular
Avşar, önergesinde şu başlıklar altında sorular yöneltti:
-
Çok riskli kaç bağımsız birim var, il ve bölgelere göre dağılımı nedir?
-
Kendiliğinden yıkılabilecek yapıların dönüşümüne yönelik acil eylem planı var mı?
-
2026 bütçesinde AFAD ve Kentsel Dönüşüm Başkanlığı’na ayrılan kaynak yeterli mi?
-
Bütüncül bir Deprem Kanunu çıkarılması için çalışma yapılıyor mu?
-
Kanal İstanbul Bilirkişi Heyet Raporu yeniden değerlendirildi mi?
-
Olası Marmara depremi için tahliye, barınma ve müdahaleyi kapsayan acil eylem planı var mı?
