CHP Tekirdağ Milletvekili Cem Avşar, Gençlik ve Spor Bakanlığının 2027 yılı bütçe teklifinin görüşüldüğü TBMM Plan ve Bütçe Komisyonunda genç işsizliği, beyin göçü, uyuşturucu bağımlılığı, yasa dışı bahis, çeteleşme ve eğitimden kopuş sorunlarını gündeme taşıdı. İktidarın 25 yılda trilyonlarca liralık kaynak kullandığını belirten Avşar, “25 gençlik bütçesi yaptınız, neyi çözdünüz?” diye sordu.

CHP Tekirdağ Milletvekili Cem Avşar, TBMM Plan ve Bütçe Komisyonunda Gençlik ve Spor Bakanlığının 2027 yılı bütçe teklifini değerlendirdi. Bakanlığın bütçesinin gençlerin temel sorunlarına çözüm üretmekten uzak olduğunu savunan Avşar, gençlerin ekonomik, sosyal ve toplumsal sorunlarının giderek derinleştiğini ifade etti.

AK Parti iktidarları döneminde 25 gençlik bütçesi hazırlandığını, sekiz kez bakan değişikliği yaşandığını ve trilyonlarca liralık kaynak kullanıldığını belirten Avşar, buna rağmen genç işsizliği, beyin göçü, bağımlılık ve eğitimden kopuş gibi sorunların çözülemediğini söyledi.

“25 bütçe yaptınız, hangi sorun ortadan kalktı?”

Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK) verilerine atıfta bulunan Avşar, 1 Ekim 2026 itibarıyla 15-29 yaş grubundaki genç nüfusun 19,3 milyonu aştığını ve toplam nüfusun yüzde 22,3'ünü oluşturduğunu belirtti.

Gençlerin ülkenin en önemli beşerî sermayesi olduğunu vurgulayan Avşar, iktidarın gençlik politikalarını şu sözlerle eleştirdi:

“25 tane gençlik bütçesi yaptınız, sekiz kez bakan değişti, trilyonlarca para harcandı. Ne oldu? Her sene burada tekrarlanan hangi sorun ortadan kaldırıldı? Yoksa aksine yeni sorun alanları mı oluştu?”

Avşar, konuşmasında gençlerin suç örgütlerine katılımından uyuşturucu kullanımına, sanal bahis ve kumardan üniversite mezunlarının istihdam sorunlarına kadar birçok başlıkta sorular yöneltti.

Kamuya personel alımlarında mülakat uygulamasının kaldırılmamasını da eleştiren Avşar, gençlerin liyakat esasına dayalı istihdam beklentisinin karşılanmadığını dile getirdi.

“Gençleri salonları doldurmak için dolgu malzemesi yaptınız”

Bakanlığın gençlik faaliyetlerine ilişkin başarı ölçütlerini eleştiren Avşar, yalnızca etkinliklere katılan genç sayısının artırılmasının yeterli olmadığını söyledi.

Okullardan gençlerin organizasyonlara taşınarak salonların doldurulmasının nitelikli gençlik politikası olarak değerlendirilemeyeceğini savunan Avşar, gençlik çalışmalarının siyasi organizasyonlara dönüştürülmesine karşı çıktı.

Avşar, “Bir programa yüksek katılım sağlamak için okullara bir yazıyla gençleri adeta dolgu malzemesi gibi taşımak ve salonları doldurmak bir gençlik faaliyeti olamaz” dedi.

İktidara, “Siz, 25 yıl sonra ‘Gençlerimiz, geleceğimiz güvende; geleceğe umutla bakıyorlar’ diyebiliyor musunuz?” sorusunu yöneltti.

“Gençlik projelerine katılım hedefiniz yüzde 1 mi?”

2027 yılı bütçe teklifindeki performans göstergelerine dikkat çeken Avşar, Gençlerin Kişisel ve Sosyal Gelişimi Alt Programı kapsamında yer alan bir göstergeyi gündeme taşıdı.

Avşar, gençlik ve spor alanında yürütülen projelere katılan gençlerin toplam genç nüfusa oranının 2026 yılı tahmininde yüzde 1 olarak gösterildiğini belirtti.

Bu oranın gençlik politikalarının erişim kapasitesi bakımından sorgulanması gerektiğini ifade eden Avşar, bütçede yer alan sayısal hedeflerin gençlerin gerçek yaşam koşullarıyla birlikte değerlendirilmesini istedi.

“Gençlik tarihimizin en derin ve çok katmanlı krizlerinden birini yaşıyor”

Türkiye'nin çok boyutlu bir gençlik sorunuyla karşı karşıya olduğunu savunan Avşar, gençlerin yalnızca istatistiksel veriler üzerinden değerlendirilemeyeceğini söyledi.

İşsizlik, yoksulluk, uyuşturucu ve madde bağımlılığı, suç örgütleri ve gelecek kaygısının gençlerin yaşamını doğrudan etkilediğini belirten Avşar, mevcut tablonun kapsamlı bir gençlik stratejisi gerektirdiğini ifade etti.

Beyin göçü: “Nitelikli gençlerimizi kaybediyoruz”

Gençlerin yurt dışına göçüne ilişkin TÜİK verilerini paylaşan Avşar, yükseköğretim mezunları arasındaki beyin göçü oranının 2025 yılında yüzde 2,2'ye ulaştığını belirtti.

Avşar'ın aktardığı verilere göre moleküler biyoloji ve genetik mezunlarında beyin göçü oranı yüzde 13,1, işletme mühendisliğinde yüzde 13 düzeyinde gerçekleşti. Elektronik, matematik, biyokimya ve fizik mühendisliği gibi alanlarda da oranların yüzde 10'un üzerinde olduğunu söyledi.

Nitelikli insan gücünün ülkede kalmasını sağlayacak istihdam ve araştırma politikalarının geliştirilmesini isteyen Avşar, yüksek nitelikli işgücüne yönelik özel programlar önerdi.

“Ne eğitimde ne istihdamda olan gençler nerede?”

Avşar, ne eğitimde ne de istihdamda bulunan gençlerin durumunu da gündeme taşıdı.

Bu gruptaki gençlerin oranının OECD ortalamasının yaklaşık iki katına ulaştığını ve genç nüfusun yaklaşık üçte birine karşılık geldiğini ileri süren Avşar, bütçede bu gençlere yönelik yeterli ve somut hedeflerin bulunmadığını savundu.

“Kayıp gençlik” olarak tanımladığı kesimin eğitim ve istihdama yeniden kazandırılması için bireysel ve toplumsal düzeyde yapısal programlar hazırlanmasını istedi.

Genç işsizlik oranı yüzde 14,8'e yükseldi

TÜİK'in Eylül 2026 dönemi işgücü istatistiklerini değerlendiren Avşar, genel işsizlik oranının yüzde 8,4 olduğunu, 15-24 yaş grubundaki genç işsizlik oranının ise bir önceki aya göre 1,6 puan artarak yüzde 14,8'e yükseldiğini belirtti.

Üniversite mezunlarının eğitim aldıkları alanlarda istihdam edilememesini eleştiren Avşar, gençlerin diplomalarına ve mesleki yeterliliklerine uygun iş bulmakta zorlandığını söyledi.

Genç işsizliğinin kronik bir sorun hâline geldiğini savunan Avşar, bu alan için bütçeden daha fazla kaynak ayrılmasını istedi.

“Gençler uyuşturucu, çeteleşme, kumar ve bahsin dört yönlü kuşatması altında”

Konuşmasında gençlerin suç örgütleriyle ilişkilenmesi, uyuşturucu kullanımı ve yasa dışı bahis konularına geniş yer ayıran Avşar, ekonomik ve sosyal sorunların gençleri riskli alanlara yönlendirdiğini savundu.

Türkiye'nin uluslararası organize suç ağları bakımından karşı karşıya olduğu sorunlara dikkat çeken Avşar, 2025 Küresel Organize Suç Endeksi'ne atıfta bulunarak Türkiye'nin 193 ülke arasında dünyada 10'uncu sırada yer aldığını söyledi.

Gençlerin uyuşturucu, çeteleşme, kumar ve bahis nedeniyle ciddi risklerle karşılaştığını belirten Avşar, şunları kaydetti:

“Yasa dışı bahis sadece ekonomik bir kayıp değildir, gençliği yok eden bir sosyal çaresizliktir. Gençler eğitimden ve üretimden kopunca kumara, şansa, sanal hayallere bağlanmıştır.”

Avşar, güvenlik odaklı uygulamaların yanında gençleri suç ve bağımlılığa yönelten ekonomik ve toplumsal nedenlerin ortadan kaldırılmasına yönelik politikalar geliştirilmesi gerektiğini vurguladı.

“Gençler neden üniversiteyi terk ediyor?”

Üniversite öğrencilerinin barınma ve geçim sorunlarını da gündeme getiren Avşar, ekonomik nedenlerle yükseköğretime devam edemeyen gençlerin sayısına dikkat çekti.

Üniversiteyi kazandığı hâlde kayıt yaptıramayan, öğrenimini yarıda bırakan veya kaydını donduran gençlerin sorunlarının araştırılmasını isteyen Avşar, barınma ve geçim koşullarının eğitim hakkına erişimde belirleyici hâle geldiğini ifade etti.

“Mülakat yerine liyakat esas alınmalı”

Kamuda işe alımlarda mülakat uygulamasının sürdürülmesini eleştiren Avşar, seçim döneminde verilen sözlere rağmen uygulamanın kaldırılmadığını belirtti.

Mülakat sisteminin gençler arasında eşit rekabet koşullarını zedelediğini savunan Avşar, kamu istihdamında nesnel ve denetlenebilir ölçütlerin esas alınması gerektiğini söyledi.

Avşar'dan gençlik sorunlarına 10 çözüm önerisi

CHP'li Cem Avşar, konuşmasının sonunda gençlik politikalarının yeniden yapılandırılması gerektiğini belirterek şu önerileri sıraladı:

  1. Beyin göçünü önlemek amacıyla yüksek nitelikli işgücü istihdam programlarının oluşturulması.

  2. Ne eğitimde ne istihdamda olan gençler için bireysel ve toplumsal yapısal programlar geliştirilmesi.

  3. Eşitlikçi ve özgürlükçü kamusal gençlik politikalarının hayata geçirilmesi.

  4. Madde bağımlılığına karşı özel araştırma ve önlem paketleri hazırlanması.

  5. Genç işsizliğiyle mücadele için bütçeden yüzde 10 pay ayrılması.

  6. Toplum temelli rehabilitasyon merkezlerinin yaygınlaştırılması.

  7. Kamuya alımlarda mülakat yerine liyakat ilkesinin uygulanması.

  8. Güvenlikçi politikalar yerine sorunların ekonomik ve toplumsal kök nedenlerine odaklanılması.

  9. Çok taraflı ve çok boyutlu bir gençlik vizyonu ve stratejisinin hazırlanması.

  10. Gençlerin politikaların nesnesi değil, karar alma süreçlerinin öznesi olarak görülmesi.

“Gençleri karar alma süreçlerinin öznesi hâline getirmeliyiz”

Gençlik politikalarının yalnızca bütçe büyüklüğü ve faaliyet sayısıyla değerlendirilemeyeceğini belirten Avşar, gençlerin yaşam koşullarında somut iyileşme sağlanması gerektiğini ifade etti.

Avşar, çeyrek asırlık süreçte gençlik sorunlarının neden çözülemediğinin sorgulanmasını isteyerek, gençlerin eğitim, istihdam, barınma ve sosyal yaşama katılımını birlikte ele alan kapsamlı bir strateji oluşturulması çağrısında bulundu.