CHP Mersin Milletvekili Gülcan Kış, 2027-2029 dönemini kapsayan Orta Vadeli Program’a (OVP) ilişkin değerlendirmesinde, enflasyon hedefi ile kamu harcamalarındaki artış öngörülerini gündeme taşıdı. Kış, Hazine ve Maliye Bakanı Mehmet Şimşek ile Cumhurbaşkanı Yardımcısı Cevdet Yılmaz’a verdiği soru önergelerinde, 2027 bütçesinin hangi ekonomik senaryoya göre hazırlandığını sordu.
Kış’ın açıklamasında aktardığı verilere göre, 2027 için yüzde 21 enflasyon ve yüzde 4,2 büyüme öngörülürken merkezi yönetim bütçe harcamalarının yaklaşık yüzde 38,7 artarak 27,3 trilyon liraya ulaşması bekleniyor. Kış, bu artışın gerekçelerinin ve enflasyonla mücadeleye etkisinin açıklanmasını talep etti.
2027 bütçesinde harcama artışlarını sorguladı
Kamu harcamalarının dağılımına dikkat çeken Kış, mal ve hizmet alımlarında yüzde 44,4, cari transferlerde yüzde 45,3, sermaye transferlerinde ise yaklaşık yüzde 130 artış öngörüldüğünü belirtti.
Ücret artışlarının enflasyonla mücadele kapsamında tartışıldığını hatırlatan Kış, kamu harcamalarının da aynı çerçevede değerlendirilmesi gerektiğini savundu:
“Enflasyonla mücadelede ücret artışları risk görülüyor da kamu harcamalarındaki bu genişleme neden risk görülmüyor?”
Kış, sermaye transferlerinin yaklaşık 325 milyar liradan 750 milyar liraya çıkarılmasının planlandığını aktararak, yaklaşık 425 milyar liralık ilave kaynağın hangi kurum ve programlara ayrılacağını sordu. Cari transferlerin de yaklaşık 7 trilyon liradan 10,2 trilyon liraya yükselmesinin öngörüldüğünü ifade etti.
Vergi gelirlerindeki yüzde 36,5 artışın kaynağı ne?
Kış’ın Şimşek’e yönelttiği sorular arasında, 2027 yılı vergi gelirlerinde beklenen yaklaşık yüzde 36,5’lik artış da yer aldı.
Yüzde 21 enflasyon ve yüzde 4,2 reel büyüme öngörüsünün yanında vergi gelirlerinin hangi etkenlerle bu oranda artacağını soran Kış, yeni vergi düzenlemeleri planlanıp planlanmadığının açıklanmasını istedi.
Kış; vergi oranlarının yükseltilmesi, istisna ve muafiyetlerin kaldırılması ya da bütçe hesaplarında farklı bir enflasyon varsayımı kullanılması ihtimallerini gündeme getirerek şu soruyu yöneltti:
“Yeni vergiler mi gelecek? Vergi oranları mı artacak? İstisna ve muafiyetler mi kaldırılacak?”
Bütçe açığında 3,9 trilyon lira öngörüsü
Kış’ın aktardığı program rakamlarına göre, 2027 yılında bütçe açığının yaklaşık yüzde 46,5 artışla 3 trilyon 865 milyar liraya ulaşması bekleniyor.
Kış, bütçe açığındaki artışın mali disiplin ve enflasyonu düşürme hedefleriyle nasıl bağdaştırıldığını sordu. Ayrıca 2026 ve 2027 yılları için bütçe açığının ve faiz dışı dengenin milli gelire oranlarının açıklanmasını talep etti.
Faiz giderlerinin yaklaşık 4 trilyon liraya ulaşması bekleniyor
Faiz ödemeleri de Kış’ın gündeme taşıdığı başlıklar arasında yer aldı. Kış, 2027 yılı faiz giderlerinin yaklaşık yüzde 40,7 artarak 3 trilyon 975 milyar liraya ulaşmasının öngörüldüğünü belirtti.
Bu tutarın, 2027 için Milli Eğitim Bakanlığı ve Sağlık Bakanlığına ilişkin ödenek teklif tavanlarının her birinden yüksek olduğunu ifade eden Kış, bütçedeki kaynak dağılımını eleştirdi.
Kış’ın açıklamasına göre, 2027-2029 döneminde toplam 71,6 trilyon lira vergi geliri ve yaklaşık 13,9 trilyon lira faiz ödemesi öngörülüyor.
Cevdet Yılmaz’a “seçim ekonomisi” sorusu
Kış, Cumhurbaşkanı Yardımcısı Cevdet Yılmaz’a verdiği önergede, kamu harcamaları ve transferlerdeki artışların olası bir erken seçim senaryosuyla bağlantılı olup olmadığını da sordu.
Sermaye transferleri, cari transferler ve mal ve hizmet alımlarındaki yükselişin genişlemeci bir maliye politikasına işaret ettiğini savunan Kış, bu tercihlerin gerekçelerinin açıklanmasını istedi.
Erken seçim ihtimalini kesin bir sonuç olarak değil, yanıt bekleyen bir soru olarak gündeme getiren Kış, “2027 yılı için bir seçim ekonomisi senaryosu var mı, yok mu?” ifadelerini kullandı.
OVP’de büyüme, enflasyon ve istihdam hedeflerine eleştiri
Kış, geçmiş programlarla yeni OVP arasındaki hedef değişikliklerine de dikkat çekti. Açıklamasında, 2026 yılı büyüme tahmininin yüzde 3,8’den yüzde 3,3’e indirildiğini, yıl sonu enflasyon tahmininin ise yüzde 16’dan yüzde 28,5’e yükseltildiğini aktardı.
Tek haneli enflasyon hedefinin 2029’a taşındığını belirten Kış, geçmişte 2023 yılı için açıklanan 25 bin dolarlık kişi başına gelir hedefinin de yeni programda 2029 yılı için yer aldığını söyledi.
İstihdam öngörülerini de değerlendiren Kış, önceki programda 2026 için yaklaşık 34 milyon 381 bin kişi olarak belirlenen istihdamın, yeni OVP’de yaklaşık 32 milyon 579 bin kişi düzeyinde öngörüldüğünü ifade etti.
Ekonomi yönetiminden hedefler ile bütçe tercihleri arasındaki ilişkinin açıklanmasını isteyen Kış, enflasyonla mücadelenin yükünün çalışanlara, emeklilere ve dar gelirlilere bırakılmaması gerektiğini vurguladı.
