ANKARA – DEM Parti Mardin Milletvekili Beritan Güneş Altın ve Şırnak Milletvekili Nevroz Uysal Aslan, Türkiye Büyük Millet Meclisi İnsan Haklarını İnceleme Komisyonu’na yaptıkları başvuruda, çocuk adalet sisteminde ciddi hak ihlallerinin sistematik hale geldiğini vurguladı.
Milletvekilleri, çocukların özgürlükten yoksun bırakılmasının “ancak son çare” olması gerektiğini hatırlatarak, mevcut uygulamaların bu ilkeyi ihlal ettiğini belirtti.
“Tutuklama Son Çare Olmalı”
Başvuruda, Birleşmiş Milletler Çocuk Haklarına Dair Sözleşme, Pekin Kuralları ve Anayasa’ya atıf yapılarak, çocukların korunmasının devletin temel yükümlülüğü olduğu ifade edildi.
Ancak uygulamada çocukların zorunlu ve istisnai durumlar dışında da tutuklandığına dikkat çekildi.
16 Yaşındaki Çocuğun Tutuklanması Gündemde
Başvuruda özellikle 2008 doğumlu, zihinsel kapasitesi sınırlı olduğu belirtilen 16 yaşındaki Ş.M.’nin tutuklanmasına dikkat çekildi.
Ş.M.’nin, dijital bir platformda yaşanan tartışma gerekçe gösterilerek “tehdit”, “kişisel verileri hukuka aykırı ele geçirme” ve “kişinin hatırasına hakaret” suçlamalarıyla tutuklandığı belirtildi.
Milletvekilleri, kaçma şüphesi ve delil karartma ihtimali gibi tutuklama şartlarının somut biçimde ortaya konulmadığını vurguladı.
“Sağlık Raporları Dikkate Alınmadı”
Dosyadaki sağlık raporlarında çocuğun “sınır düzey mental kapasite”, “zeka geriliği” ve “DEHB tanısı” bulunduğu, fiilin hukuki sonuçlarını kavrayamayacağı yönünde tespitler yer aldığı aktarıldı.
Buna rağmen tutuklama tedbirinin uygulanmasının ölçülülük ilkesine aykırı olduğu ifade edildi.
Cezaevinde İntihar Girişimleri
Başvuruda, Ş.M.’nin cezaevi sürecinde birden fazla kez intihar girişiminde bulunduğu ve ağır psikiyatrik kriz yaşadığı bilgisine yer verildi.
Bu durumun, devletin gözetimi altındaki bireylerin yaşamını koruma yükümlülüğünün ihlali anlamına geldiği belirtildi.
“Tedavi Hakkı İhlal Edildi”
Çocuğun düzenli kullanması gereken ilaçların verilmediği ve aileye bilgi aktarılmadığı ifade edilerek, bunun uluslararası sözleşmelere aykırı olduğu vurgulandı.
Komisyona Çağrı
Milletvekilleri, TBMM İnsan Haklarını İnceleme Komisyonu’na şu çağrılarda bulundu:
- Tutuklama sürecinin çocukların zihinsel ve ruhsal durumu gözetilerek incelenmesi
- Cezaevindeki intihar girişimleri ve tedavi sürecinin araştırılması
- Sağlık raporlarındaki çelişkilerin giderilmesi
- Ailenin bilgilendirilmemesine ilişkin sorumlular hakkında işlem başlatılması
- Çocuğun derhal tam teşekküllü bir sağlık kurumuna sevk edilmesi
- TBMM heyetinin cezaevinde inceleme yapması
Başvuruda, “zihinsel ve ruhsal durumu dikkate alınmadan tutuklanan çocukların durumunun kabul edilemez olduğu” vurgulanarak acil inceleme talep edildi.
