DEM Parti Çocuk Komisyonu Eş Sözcüsü ve Mardin Milletvekili Beritan Güneş, Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı bütçe görüşmelerinde çocuk yoksulluğu, sosyal yardım politikaları, ana dilinde eğitim ve çocuk haklarına ilişkin değerlendirmelerde bulundu. Güneş, çocuk yoksulluğuyla mücadele için ayrılan kaynakların yetersiz olduğunu belirterek, “Sizin çocuklara barış borcunuz var. Çocuklar için en önemli hak, barış hakkıdır” dedi.
DEM Parti Mardin Milletvekili ve Çocuk Komisyonu Eş Sözcüsü Beritan Güneş, TBMM'de Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı bütçesinin görüşüldüğü toplantıda yaptığı konuşmada, hükümetin sosyal politika anlayışını eleştirdi. Çocuk yoksulluğunun ortadan kaldırılması, çocuk dostu bütçeleme, ücretsiz okul yemeği, ana dilinde kreş ve bağımsız bir çocuk bakanlığı kurulması gerektiğini ifade etti.
Güneş, sosyal politikaların yalnızca yardım mekanizmaları üzerinden yürütülmesinin yoksulluğu ortadan kaldırmadığını, aksine toplumsal bağımlılık ilişkilerini sürdürdüğünü savundu.
Bugün Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığının bütçe görüşmelerine katıldık. 📌 Yarın tüm Türkiye’de halkların, çocukların, ebeveynlerin Bakanlığa yapacağı çağrıyı; çocuklar için barışın hayati olduğunu, Bakanlığın barışı Uğur Kaymaz’a, Cemile Çağırga’ya, Ceylan Önkol’a borçlu olduğunu, 📌 Bakanlığın çocuklara ücretsiz, erişilebilir ve anadilinde kreşler, bir öğün ücretsiz yemek ve hijyenik su borçlu olduğunu, Nihayetinde; çocukları ailenin bir uzantısı olarak değil hak özneleri olarak gören, çocuk yoksulluğunu ortadan kaldırmayı hedefleyen, çocuk odaklı bütçelemeyi esas alan ve çocukların kendi haklarını savunabilecekleri müstakil bir Çocuk Bakanlığı kurulması önerimizi yineledik. @DEMParti_TBMM @demparticocuk @DEMPartiEkonomi @DemPartiEgitim @KESK1995 @egitimsen @MardinEgitimsen @egitimsen21 @sirnakegitimsen @NusybnEgitimSen
— Beritan Güneş (@BeritanGns) November 11, 2026
“Sosyal yardımlarla sosyal politika olmaz”
Konuşmasına Bakanlığın sosyal hizmet yaklaşımını eleştirerek başlayan Güneş, mevcut politikaların bireylerin ve toplumsal grupların özgün ihtiyaçlarını esas almak yerine aile merkezli bir anlayışla şekillendirildiğini söyledi.
Güneş, şu ifadeleri kullandı:
“İnsani yaşamı değil, yalnızca hayatta kalmayı sağlayan sosyal yardımlarla sosyal politika olmaz Sayın Bakan. Sosyal politikayı kişilerin ve toplumsal grupların özgün ihtiyaç ve hakları temelinde değil, aile içerisinde değerlendiren, bir nevi muhtaçlar toplamı yaratan anlayışınızı dün olduğu gibi bugün de kabul etmiyoruz.”
Sosyal politikanın temel hedefinin yoksulluğa son vermek olması gerektiğini vurgulayan Güneş, iktidarın yoksulluğu ortadan kaldırmak yerine yönetmeyi tercih ettiğini ileri sürdü.
“En az 7 milyon çocuk yoksulluk içinde”
Türkiye'deki çocuk yoksulluğuna dikkat çeken Güneş, ülkede en az 7 milyon çocuğun yoksul olarak tanımlandığını belirtti.
OECD verilerine atıfta bulunan Güneş, Türkiye'nin çocuk yoksulluğunun en derin yaşandığı ülkeler arasında bulunduğunu ifade ederek Bakanlığa şu soruları yöneltti:
“Çocuk yoksulluğunu bitirmeyi hedefliyor musunuz? Çocuk dostu bütçelemeyi daha fazla ne kadar erteleyeceksiniz? ‘Çocuk yoksulluğunu bitireceğim’ deyin Sayın Bakan burada bizlere. Bizler de tüm gücümüzle sizlere destek olalım.”
Güneş, çocukların sosyal politikalarda yardım alan bireyler olarak değil, doğrudan hak sahibi özneler olarak kabul edilmesi gerektiğini söyledi.
“29 milyar lirayla çocuk yoksulluğu ortadan kaldırılamaz”
Bakanlığın bütçesinde sosyal ve ekonomik destek programına ayrılan kaynakları da değerlendiren Güneş, program kapsamında 200 bin çocuğa ulaşılmasının hedeflendiğini belirtti.
Güneş, söz konusu programa bütçenin yüzde 4,3'üne karşılık gelen yaklaşık 29 milyar lira ayrıldığını ifade ederek bu miktarın çocuk yoksulluğuyla mücadele açısından yetersiz olduğunu savundu.
“Buna mücadele denmez, buna idare sanatı denir Sayın Bakan. Yoksulluğu idare etmeye son verin” diyen Güneş, çocukların temel ihtiyaçlarının karşılanmasını esas alan yeni bir bütçe yaklaşımı çağrısında bulundu.
“Aile Yılı değil, çocuk açlığına son yılı ilan edin”
Bakanlığın faaliyet raporlarında inşaat, hizmet merkezi ve fiziki yapı yatırımlarına ağırlık verildiğini söyleyen Güneş, çocukların karşı karşıya kaldığı sorunlara ilişkin verilerin kamuoyuyla paylaşılmasını istedi.
Güneş, şu çağrıda bulundu:
“Bu yılı ‘Aile Yılı’ değil, ‘çocuk açlığına son yılı’ ilan edin. Bize inşaat verisi vermeyin, kayıp çocukların sayısını, istismara, ihmale uğrayan çocukların sayısını, iş cinayetlerinde ölen çocukların verisini, sayısını verin.”
Çocuklara yönelik hizmetlerin yalnızca fiziki yatırımlarla değerlendirilemeyeceğini belirten Güneş, çocukların yaşam koşullarının ve hak ihlallerinin bütçe tartışmalarının merkezinde olması gerektiğini ifade etti.
Eski Bakan Fatma Betül Sayan Kaya hakkında soruşturma çağrısı
Konuşmasında eski Aile ve Sosyal Politikalar Bakanı Fatma Betül Sayan Kaya'ya yönelik iddiaları da gündeme getiren Güneş, söz konusu iddiaların araştırılmasını istedi.
Güneş, 163 milyon liralık bir fon yatırımından söz ederek paranın kaynağının açıklanması ve Bakanlığın konuyla ilgili soruşturma yürütmesi gerektiğini savundu.
“Çocuklar adına Fatma Betül'den hesap sormalıyız, hesap sormalısınız Sayın Bakan” diyen Güneş, sosyal hizmetlerin kamu yararı ve hesap verebilirlik ilkeleri doğrultusunda yürütülmesi gerektiğini ifade etti.
Güneş'in dile getirdiği mali iddialara ilişkin konuşma metninde bağımsız doğrulama sağlayan belge veya soruşturma sonucu bulunmuyor.
“Çocuklara yapılan yatırımın toplumsal ve ekonomik karşılığı yüksek”
Erken çocukluk dönemine yönelik kamusal yatırımların önemini vurgulayan Güneş, Nobel ödüllü iktisatçı James Heckman'ın çalışmalarına atıfta bulundu.
Nitelikli bakım, beslenme ve okul öncesi eğitim için ayrılan kaynakların uzun vadede önemli ekonomik ve toplumsal kazanımlar sağladığını belirten Güneş, erken çocukluk yatırımlarının getirisine dikkat çekti.
Güneş, konuyu ekonomik bir örnekle açıklayarak çocuklara yapılan yatırımın dört katına varan bir geri dönüş sağlayabileceğini savundu.
Çocuk yoksulluğunun ortadan kaldırılması için farklı ülkelerde uygulanan sosyal politika örneklerinin incelenmesi gerektiğini söyleyen Güneş; Tanzanya, Hindistan, Güney Afrika ve Galler'deki uygulamalara işaret etti.
“Çocuklar ücretsiz yemek ve ana dilinde kreş istiyor”
Çocukların eğitim, beslenme ve ana dilinde hizmet alma haklarına değinen Güneş, kamusal hizmetlerin çocukların ihtiyaçları temelinde yeniden düzenlenmesini istedi.
Çocukların taleplerini sıralayan Güneş, şöyle konuştu:
“Yarın tüm Türkiye'de halklar, çocuklar, gençler sizlere ve Millî Eğitim Bakanlığına seslenecek Sayın Bakan. Barış talep edecek çocuklar sizden, sizden bir öğün ücretsiz yemek talep edecek ve ana dillerinde kreş talep edecekler.”
Güneş, özellikle yoksul ailelerin çocukları için ücretsiz okul yemeğinin temel bir sosyal hak olarak değerlendirilmesi gerektiğini savundu.
“Sizin Uğur'a, Cemile'ye, Ceylan Önkol'a barış borcunuz var”
Konuşmasının son bölümünde çocukların barış içinde yaşama hakkını gündeme getiren Güneş, geçmişte yaşamını yitiren çocukları hatırlattı.
“Sizin çocuklara barış borcunuz var Sayın Bakan. Sizin Uğur'a, Cemile'ye, Ceylan Önkol'a barış borcunuz var. Çocuklara ana dilinde eğitim, ana dilinde hizmet borcunuz var Sayın Bakan” ifadelerini kullandı.
Güneş, çocukların yaşam hakkı, eğitim hakkı, ana dilinde hizmet alma hakkı ve barış içinde yaşama taleplerinin birbirinden ayrı değerlendirilemeyeceğini belirtti.
“Özgün ve özerk bir çocuk bakanlığı kurulmalı”
Türkiye'de çocuk politikalarının bağımsız bir kurumsal yapıyla yürütülmesi gerektiğini savunan Güneş, çocukların ihtiyaçlarına ve haklarına odaklanan ayrı bir bakanlık kurulması önerisini yineledi.
Konuşmasını, “Çocuklar için en önemli hakkın barış hakkı olduğunun altını bir kez daha çizerek özgün ve özerk bir çocuk bakanlığı kurmanın zamanının geldiğini ifade ediyorum” sözleriyle tamamladı.
Güneş'in bütçe görüşmelerindeki konuşmasında çocuk yoksulluğunun sona erdirilmesi, kamusal kaynakların çocukların temel ihtiyaçlarına yönlendirilmesi, ücretsiz beslenme desteği, ana dilinde eğitim ve çocuk haklarının kurumsal güvenceye kavuşturulması talepleri öne çıktı.
