ANKARA – Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı tarafından hazırlanan düzenlemeyle deprem sonrası bina hasar tespitinde uygulanacak teknik esaslarda değişikliğe gidildi.

12 Kasım 2026 tarihli ve 33428 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan düzenleme, depremden etkilenen betonarme ve yığma binaların hasar durumunun belirlenmesine ilişkin inceleme ve sınıflandırma süreçlerini kapsıyor.

Düzenlemenin ekinde yayımlanan “Deprem Afeti Sonrası Bina Hasar Derecelendirme Yöntemi”, binaların taşıyıcı sistemlerinde meydana gelen hasarların belirli teknik ölçütlere göre değerlendirilmesini öngörüyor.

Betonarme ve Yığma Binalar Ayrı Değerlendirilecek

Yeni yöntemde betonarme ve yığma binalar için ayrı hasar tespit esasları bulunuyor.

Betonarme yapılarda kolon, perde ve diğer taşıyıcı elemanlarda meydana gelen çatlaklar, beton ezilmeleri, donatı burkulmaları ve benzeri hasarlar dikkate alınıyor.

Yığma binalarda ise taşıyıcı duvarlarda oluşan çatlaklar, duvar ayrılmaları, ezilmeler ve yapısal bütünlüğü etkileyen deformasyonlar değerlendiriliyor.

Böylece farklı taşıyıcı sistemlere sahip binaların, kendi yapısal özelliklerine uygun ölçütlerle incelenmesi amaçlanıyor.

Hasar Tespitinde Dışarıdan ve İçeriden İnceleme

Yönteme göre hasar tespiti, dışarıdan inceleme ve gerekli durumlarda içeriden inceleme olmak üzere iki aşamada gerçekleştiriliyor.

Dışarıdan yapılan incelemelerde binanın genel durumu, katlar arasındaki yer değiştirmeler, temel oturmaları ve taşıyıcı sistemde gözlemlenebilen hasarlar değerlendiriliyor.

İçeriden inceleme aşamasında ise taşıyıcı elemanların hasar düzeyleri daha ayrıntılı biçimde belirleniyor.

Bina kategorisine ve gözlemlenen hasara bağlı olarak inceleme kapsamı farklılaşabiliyor.

Hasar Derecelendirmesinde Hangi Ölçütler Kullanılacak?

Resmî Gazete'nin 1–22. sayfalarında yer alan teknik düzenlemede, betonarme ve yığma yapıların taşıyıcı elemanları için O, A, B, C ve D tipi hasar sınıfları tanımlanıyor.

Bu sınıflandırmalarda çatlak genişlikleri, beton ve donatı hasarları, taşıyıcı duvarlardaki ayrılmalar ve yapısal deformasyonlar gibi ölçütler esas alınıyor.

Hasar tespit algoritmaları aracılığıyla binaların hasar derecelerinin belirlenmesi öngörülüyor.

Ağır Hasarlı Binalardan Eşya Tahliyesinde Yeni Kurallar

Yönetmelik yalnızca hasar derecelendirme yöntemini değiştirmiyor. Afet sonrasında hasarlı binalardan eşya çıkarılmasına ilişkin uygulamada da değişiklik yapılıyor.

Yönetmeliğin 15'inci ve 21'inci maddelerinde yapılan değişiklikle eşya tahliyesinin gözetiminden sorumlu birim yeniden belirlendi.

Buna göre eşya çıkarma işlemleri, güvenlik ve trafik grubunun gözetiminde eşya sahipleri tarafından gerçekleştirilecek.

Yeni hüküm, acil yıktırılacak ve ağır hasarlı olduğu tespit edilen binalardaki eşya tahliyesini de kapsıyor. Bu işlemlerde ilgili rapor ve taahhütname düzenlemeleri uygulanmaya devam edecek.

BirGün+1

Sel ve Taşkın Sonrası Hasar Tespiti de Yenilendi

Düzenlemeyle yalnızca deprem değil, sel ve taşkın afetlerinden etkilenen binaların hasar derecelendirme yöntemi de güncellendi.

Resmî Gazete'de yayımlanan EK-2 kapsamında sel ve taşkın sonrasında betonarme ve yığma binalarda meydana gelen hasarların değerlendirilmesine ilişkin teknik ölçütlere yer verildi.

Temel oturmaları, taşıyıcı duvarların ayrılması, yapısal çatlaklar ve diğer hasar belirtileri değerlendirmede dikkate alınacak.

Yeni Yönetmelik 22 Aralık 2026'da Yürürlüğe Girecek

12 Kasım 2026 tarihinde yayımlanan değişiklik yönetmeliği, 22 Aralık 2026 tarihinde yürürlüğe girecek.

Düzenleme, 22 Haziran 2025 tarihli ve 32934 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan yönetmeliği değiştiriyor. Yönetmelik hükümlerini İçişleri Bakanı yürütecek.

Resmî Gazete+1

Kaynak: 12 Kasım 2026 tarihli ve 33428 sayılı Resmî Gazete, sayfa 1–22.