Yükseköğretim Kurulu (YÖK) tarafından hazırlanan ve doktora öğrencisi seçiminde önemli değişiklikler içeren düzenlemeler, **6 Mart 2026 tarihli Resmi Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe girdi. Yapılan değişikliklerle hem doktora programlarına öğrenci seçimi hem de araştırma görevlisi kadrolarına yerleştirme süreçlerinde yeni bir sistem getirildi.
Yayımlanan yönetmelik değişikliğiyle, “Öğretim Üyesi Dışındaki Öğretim Elemanı Kadrolarına Yapılacak Atamalarda Uygulanacak Merkezi Sınav ile Giriş Sınavlarına İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmelik” ile **“Lisansüstü Eğitim ve Öğretim Yönetmeliği”**nde düzenlemeye gidildi.
Öncelikli alanlar için merkezi yazılı sınav
Yeni düzenlemeye göre YÖK tarafından belirlenen üniversitelerde ve yine YÖK’ün tespit ettiği öncelikli alanlardaki doktora programlarına öğrenci seçimi belirli bir değerlendirme sistemiyle yapılacak.
Bu kapsamda doktora öğrencisi adayları için merkezi bir yazılı sınav uygulanacak.
Yazılı sınava girmeye hak kazanacak adaylar şu kriterlere göre belirlenecek:
-
ALES puanının %40’ı
-
Yabancı dil puanının %30’u
-
Lisans mezuniyet notunun %30’u
Bu hesaplama sonucunda oluşturulan sıralamaya göre kontenjan sayısının en fazla dört katı kadar aday merkezi yazılı sınava girebilecek. Yazılı sınavdan 70 puanın altında alan adaylar başarısız sayılacak.
Nihai değerlendirmede yeni puanlama sistemi
Doktora öğrencisi seçiminde nihai başarı puanı da yeni bir hesaplama yöntemiyle belirlenecek. Buna göre adayların puanları şu ağırlıklara göre hesaplanacak:
-
ALES puanı: %25
-
Lisans mezuniyet notu: %25
-
Yabancı dil puanı: %20
-
Yazılı sınav notu: %30
Nihai değerlendirme sonucunda 70 puanın altında kalan adaylar başarısız sayılacak.
Başarılı adaylara araştırma görevliliği yolu
Yeni sistem kapsamında doktora programına kabul edilen adayların, öncelikli alanlar çerçevesinde araştırma görevlisi kadrolarına atanabilmesi de mümkün olacak. Atama işlemleri yürürlükteki mevzuata göre yapılacak.
Doktora eğitimi sürecine ilişkin diğer hususlarda ise Lisansüstü Eğitim ve Öğretim Yönetmeliği hükümleri uygulanacak.
Amaç: Stratejik alanlarda akademik insan kaynağı
Düzenleme ile YÖK’ün belirlediği stratejik ve öncelikli alanlarda nitelikli akademik insan kaynağının yetiştirilmesi hedefleniyor. Böylece doktora programlarına giriş süreci daha merkezi, ölçülebilir ve standart bir değerlendirme mekanizmasına bağlanmış oldu.
Lisansüstü eğitim yönetmeliğinde de değişiklik
Aynı gün yayımlanan “Lisansüstü Eğitim ve Öğretim Yönetmeliğinde Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmelik” ile doktora öğrenci seçiminde getirilen bu sistem lisansüstü eğitim mevzuatına da eklendi.
Yeni düzenlemeye göre doktora programlarına öğrenci seçimi:
-
Türk vatandaşları için öğretim elemanı atamalarına ilişkin yönetmelik hükümleri doğrultusunda,
-
Yabancı uyruklu adaylar için ise YÖK tarafından belirlenecek usul ve esaslara göre yapılacak.
Bu düzenlemeyle doktora öğrenci seçimi ile araştırma görevlisi kadrolarına yerleştirme süreçlerinin daha bütüncül bir sistem içinde yürütülmesi amaçlanıyor.
Doğum yapan lisansüstü öğrencilere ek süre
Lisansüstü eğitim yönetmeliğinde yapılan bir diğer önemli değişiklik ise doğum yapan kadın öğrenciler için getirilen yeni hak oldu.
Yeni düzenlemeye göre doğum yapan lisansüstü kadın öğrencilere, talepleri halinde doğum sonrası iki dönem ek süre verilebilecek. Bu süreler lisansüstü eğitimdeki azami süre hesabına dahil edilmeyecek.
Yönetmelik değişiklikleri 6 Mart 2026 tarihinde yayımlanarak yürürlüğe girdi ve hükümlerini YÖK Başkanı yürütecek.
