“Afetler, Yaşam Alanlarımızı Her Geçen Gün Daha Fazla Tehdit Ediyor”
“53 Binden Fazla Can Kaybı Unutulamaz”
TMMOB Jeoloji Mühendisleri Odası Adana Şube Başkanı Dr. Mehmet Tatar, 6 Şubat 2023 Kahramanmaraş merkezli depremlerin üçüncü yılında yaptığı açıklamada, afet risklerinin azaltılmasına yönelik somut ve kalıcı adımların hâlâ atılmadığını vurguladı.
“Afet Zararları Katlanarak Büyüyor”
Dr. Mehmet Tatar, kentsel ve kırsal yaşam alanlarını afetlere karşı dirençli hale getirmesi gereken makamların duyarsızlığının, afet zararlarının artmasına neden olduğunu belirtti. Afet risk azaltma yatırımlarının “maliyet artışı” olarak görülmesinin kabul edilemez olduğunu ifade eden Tatar, afetlerin yalnızca ekonomik değil, aynı zamanda derin toplumsal yaralar açtığını söyledi.
“53 Binden Fazla Can Kaybı Unutulamaz”
6 Şubat depremlerinde 53 bin 537 yurttaşın yaşamını yitirdiğini hatırlatan Dr. Tatar, özellikle çocuklar ve gençlerin uğradığı mağduriyetin hiçbir maddi karşılığının olamayacağını vurguladı. Dr. Mehmet Tatar, yaşamını yitiren vatandaşları saygıyla andıklarını belirterek, bu acıların bir daha yaşanmaması için mücadeleyi sürdüreceklerini ifade etti.
“Üç Yılda Kalıcı ve Sistematik Önlemler Hayata Geçirilmedi”
Depremlerin üzerinden üç yıl geçmesine rağmen, ülkeyi afetlere hazırlıklı hale getirecek kalıcı ve sistematik önlemlerin hayata geçirilmediğini belirten Dr. Tatar, bunun yerine sermayeye yeni rant alanları açan düzenlemelerin gündeme getirildiğini söyledi.
Dr. Tatar, torba yasa teklifleriyle zemin araştırmalarının denetimden uzaklaştırıldığını, binlerce jeoloji mühendisinin işsiz bırakıldığını ve kamusal denetimin zayıflatıldığını dile getirdi.
Deprem Bölgesinde Altyapı ve Planlama Sorunları Sürüyor
Dr. Mehmet Tatar açıklamasında, depremden etkilenen kentlerde konutların büyük ölçüde tamamlanmasına rağmen altyapı ve sosyal donatı eksikliklerinin devam ettiği belirtti. Dr. Tatar özellikle Adıyaman, Hatay, Kahramanmaraş ve Malatya’da suya erişim, kanalizasyon, yol ve elektrik gibi temel hizmetlerde ciddi sorunlar yaşandığına dikkat çekti.
“Kentlerin Hafızası Yok Ediliyor”
Dr. Tatar, Antakya başta olmak üzere birçok kentte doğal, tarihi ve kültürel mirasın korunmadığını, planlama süreçlerinde meslek odaları, üniversiteler ve yerel yönetimlerin dışlandığını ifade etti. Dr. Tatar, kapalı kapılar ardında alınan kararların kentlerin geleceğini tehdit ettiğini söyledi.
Kaçak Yapı ve Denetimsizlik Uyarısı
Deprem bölgesinde kaçak yapı sayısının on binleri aştığını belirten Dr. Mehmet Tatar, geçici ruhsat uygulamalarının kaçak ticareti artırdığını, bu durumun esnaf ve sanatkârlar arasında ciddi gerilimlere yol açtığını kaydetti.
“Yeni Bir Afet Yönetim Anlayışına Acil İhtiyaç Var”
TMMOB Jeoloji Mühendisleri Odası Adana Şube Başkanı Dr. Mehmet Tatar, mevcut gidişata dur demek için ekosistemle uyumlu, katılımcı ve erişilebilir bir afet yönetim sistemine acilen ihtiyaç olduğunu vurguladı.
JMO’dan 7 Maddelik Acil Çağrı
Dr. Tatar, afet risklerinin azaltılması için şu önerileri sıraladı:
Kamu yararını esas alan, bilimsel ve sosyal adalet temelli bir afet risk azaltma yaklaşımı benimsenmeli.
İmar, planlama, afet ve yapı denetimi mevzuatı bütüncül şekilde yeniden düzenlenmeli.
TBMM tarafından Afet Risk Azaltma Kanunu acilen çıkarılmalı.
Risk azaltma projelerini finanse edecek yeni bir Afet Fonu oluşturulmalı.
Yerel yönetimler, meslek odaları ve sivil toplum afet yönetiminin her aşamasına dahil edilmeli.
Afet, Acil Durum ve İklim Değişikliği Bakanlığı kurulmalı.
Türk Ceza Kanunu’na “afet suçu” tanımı eklenerek cezasızlık anlayışına son verilmeli.
“İmar Affı Uygulamaları Terk Edilmeli”
Dr. Tatar, imar barışı ve yapı kayıt belgesi gibi düzenlemelerin afet risklerini artırdığını belirterek, bu tür uygulamalardan vazgeçilmesi gerektiğini vurguladı.
“Aynı Acıları Bir Daha Yaşamamak İçin”
Açıklamasının sonunda Dr. Mehmet Tatar, 6 Şubat depremlerinde yaşanan acı ve kayıpların bir daha yaşanmaması temennisinde bulunarak, şeffaf, hesap verebilir ve katılımcı bir afet risk yönetim sisteminin hayata geçirilmesinin zorunlu olduğunu ifade etti.
