Eşitlik İçin Kadın Platformu (EŞİK), 13. Yargı Paketi kapsamında gündeme gelen hızlı boşanma, aile arabuluculuğu ve yoksulluk nafakasına ilişkin düzenlemelere karşı çıktı. Platform, boşanma kararının nafaka, tazminat, velayet ve mal paylaşımından ayrılmasının kadınların ekonomik güvencelerini zayıflatacağını belirterek, “Hızlı değil, adil boşanma” çağrısında bulundu.
Eşitlik İçin Kadın Platformu (EŞİK), 12 Kasım 2026 tarihinde düzenlediği basın toplantısında 13. Yargı Paketi'ne ilişkin hazırladığı iki kapsamlı bilgi notunu kamuoyuyla paylaştı.
Adalet Bakanlığı, TÜİK ve Yargıtay verileri ile Almanya, Avusturya, İsviçre, Fransa ve İngiltere'deki hukuk düzenlerinin incelendiği çalışmalarda, boşanma davalarının süresi, yoksulluk nafakası, aile konutu ve aile arabuluculuğu ele alındı.
“Boşanma Davalarının Yüzde 66,8'i Dört Ay İçinde Sonuçlanıyor”
EŞİK, boşanma davalarının ortalama 1.300 gün sürdüğü yönündeki açıklamaların Adalet Bakanlığı verileriyle örtüşmediğini savundu.
Platformun paylaştığı verilere göre 2025 yılında boşanma davaları ilk derece mahkemelerinde ortalama 160 günde sonuçlandı. Davaların yüzde 66,8'i dört ay içinde tamamlanırken yüzde 54,4'ü anlaşmalı boşanmayla sonuçlandı.
EŞİK, boşanma davalarının yalnızca yüzde 6,5'inin üç yıldan uzun sürdüğünü belirterek, asıl sorunun boşanmanın gerçekleşmesi değil, kadınların ekonomik haklarına ulaşabilmesi olduğunu vurguladı.
“Boşanma Kararı Nafaka ve Mal Paylaşımından Ayrılamaz”
Platform, boşanma kararının ekonomik sonuçlarından ayrılmasının özellikle geliri bulunmayan kadınları olumsuz etkileyeceğini ifade etti.
Açıklamada, dava tarafı kadınların yüzde 47'sinin hiçbir gelirinin bulunmadığına dikkat çekilerek şu değerlendirme yapıldı:
“Boşanma kararını önce almak ve ekonomik sonuçlarından koparmak, kadınları yıllarca sürebilecek, salt ekonomik sonuçları içeren masraflı davalarla baş başa bırakmak demektir.”
EŞİK, böyle bir uygulamanın kadınların aile konutunda oturma hakkını da etkileyebileceğini belirterek nafaka, tazminat, velayet ve mal paylaşımının birlikte değerlendirilmesini istedi.
Yoksulluk Nafakası: “Bir Lütuf Değil, Ekonomik Güvencedir”
EŞİK, kadınların ortak mücadelesi sonucunda yoksulluk nafakasına ilişkin düzenlemenin 13. Yargı Paketi'nden çıkarıldığını açıkladı. Ancak konunun yeniden gündeme getirilebileceği uyarısında bulundu.
Platform, Anayasa Mahkemesinin yoksulluk nafakasına ilişkin kararının 30 Haziran 2027'de yürürlüğe gireceğini hatırlattı.
Kadın Dayanışma Vakfı'nın 2024 raporuna atıf yapılan açıklamada, ortalama yoksulluk nafakasının 1.179 TL olduğu ve hükmedilen nafakaların yüzde 44'ünün ödenmediği belirtildi.
EŞİK, nafaka hakkının evlilik süresiyle sınırlandırılmasının, özellikle çocuk bakımını üstlenen ve çalışma hayatından uzaklaşan kadınların ekonomik koşullarını ağırlaştıracağını savundu.
Avrupa Ülkelerindeki Uygulamalar Karşılaştırıldı
Platformun hazırladığı ikinci bilgi notunda Almanya, Avusturya, İsviçre, Fransa ve İngiltere'deki nafaka ve aile konutu uygulamaları karşılaştırıldı.
EŞİK, bu ülkelerde ekonomik açıdan daha zayıf durumda bulunan eşin korunmasına yönelik farklı hukuki güvenceler bulunduğunu belirtti.
Açıklamada, bazı ülkelerde nafakanın yeniden bağlanabildiği, belirli koşullarda askıya alınabildiği ve aile konutunun boşanma sonrasında ihtiyaç sahibi eşin kullanımına bırakılabildiği ifade edildi.
Platform, Avrupa ülkelerindeki uygulamaların yalnızca nafaka süreleri üzerinden değerlendirilmesinin eksik bir karşılaştırma olacağını savundu.
“Aile Arabuluculuğu Kadınların Haklarını Pazarlık Konusu Yapar”
EŞİK'in karşı çıktığı bir diğer düzenleme aile arabuluculuğu oldu.
Platform, kadınlarla erkekler arasındaki ekonomik ve toplumsal eşitsizlikler nedeniyle aile uyuşmazlıklarında tarafların eşit koşullarda müzakere edemeyeceğini belirtti.
Kadın Dayanışma Vakfı'nın incelediği boşanma dosyalarının yüzde 88,4'ünde şiddet iddiası bulunduğuna dikkat çekilen açıklamada, ekonomik ve psikolojik şiddetin de dikkate alınması gerektiği vurgulandı.
EŞİK, aile arabuluculuğunun nafaka, tazminat, velayet ve mal paylaşımı gibi hakların baskı altında müzakere edilmesine yol açabileceğini savundu.
“Kadınların Haklarını Geriye Götürecek Düzenlemeler Yargı Reformu Değildir”
EŞİK, açıklamasının sonunda mevcut yasal hakların etkili biçimde uygulanmasını istedi.
Ödenmeyen nafakalar, mal kaçırma, geciken tedbir kararları ve kadınların adalete erişimindeki sorunların çözülmesi gerektiği belirtilerek şu çağrı yapıldı:
“Kadınların kazanılmış haklarını güvence altına alan laik ve eşitlikçi Medeni Yasa’ya dokunulmamalı.”
Platform, hızlı boşanma ve aile arabuluculuğu düzenlemelerinin geri çekilmesi için mücadelesini sürdüreceğini açıkladı.
EŞİK'in yayımladığı bilgi notları
EŞİK'in basın açıklamasıyla birlikte kamuoyuna sunduğu çalışmalar:
- EŞİK - Nafaka Gerçekleri Kampanyası
