TBMM’de iktidarın “Terörsüz Türkiye” olarak adlandırdığı yeni çözüm süreci kapsamında kurulan Millî Dayanışma, Kardeşlik ve Demokrasi Komisyonu’nun hazırladığı rapor taslağı, silahsızlanma sürecine hukuki zemin oluşturmayı ve demokratikleşme alanında adımlar atılmasını hedefleyen bir çerçeve sunuyor. Taslakta, örgütün silah bırakmasını teşvik edecek düzenlemeler, eve dönüş ve toplumsal bütünleşme başlıkları öne çıkıyor.
Sürecin hukuki zemini Meclis’te şekilleniyor
Abdullah Öcalan’ın geçen yıl 27 Şubat’ta örgüte yönelik silah bırakma ve fesih çağrısının ardından başlayan süreçte, Meclis komisyonu ilk somut hukuki çerçeveyi hazırladı. TBMM Başkanı Numan Kurtulmuş, komisyon tarafından hazırlanan rapor taslağının koordinatör grup başkanvekillerine iletildiğini açıklamıştı.
Edinilen bilgilere göre taslak rapor, ayrıntılı yasa metinlerinden ziyade, sürecin neden gerekli olduğu ve hangi ilkeler doğrultusunda ilerlemesi gerektiğine odaklanan bir “genel çerçeve” niteliği taşıyor.
Silah bırakma, eve dönüş ve toplumsal bütünleşme
Raporda, PKK’nın tamamen silah bırakmasını teşvik edecek hukuksal düzenlemelere ilişkin tavsiyeler yer alıyor. Bu kapsamda:
-
Silahsızlanma sürecinin devlet tarafından tespit ve teyidinin sağlanması,
-
Silah bırakan örgüt üyelerinin hukuki statülerinin net biçimde tanımlanması,
-
Eve dönüşlerin teşvik edilmesi,
-
Topluma kazandırma ve toplumsal bütünleşme adımlarının güçlendirilmesi
gibi başlıklar öne çıkıyor.
Demokratikleşme ve hukuk devleti vurgusu
Taslakta, Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi (AİHM) ve Anayasa Mahkemesi (AYM) kararlarının eksiksiz uygulanmasına dikkat çekiliyor. Demokratikleşme alanında ise Siyasi Partiler Kanunu ve Seçim Kanunu başta olmak üzere çeşitli yasal düzenlemelerde revizyon ihtiyacının altı çiziliyor.
Kayyım uygulamalarına ilişkin hukuki boşlukların giderilmesi ve bu alanda yeni düzenlemeler yapılmasına yönelik öneriler de raporda yer alan başlıklar arasında bulunuyor.
Ceza mevzuatında uyum önerileri
Silah bırakma ve eve dönüş sürecine uygun bir hukuki çerçeve oluşturulabilmesi için Türk Ceza Kanunu, Ceza İnfaz mevzuatı ve Terörle Mücadele Kanunu’nda ihtiyaç duyulan değişikliklerin yapılması tavsiye ediliyor. Ayrıca cezaevi gözlem kurullarının işleyişi gibi uygulamada sorunlu alanların belirlenmesi ve idari adımlar atılması gerektiği ifade ediliyor.
Ayrıntı değil, yol haritası
Komisyonun rapor taslağının; kademeli tahliye, bireysel dosyalar ya da ayrıntılı yasa hükümlerine girmediği, bunun yerine sürecin temel ilkelerini ve hedeflerini ortaya koyan bir yol haritası sunduğu belirtiliyor. Ayrışmalı başlıklara yer verilmemesi ve metne muhalefet şerhi düşülmemesi de taslağın uzlaşı arayışını öne çıkaran yönleri arasında gösteriliyor.
Hazırlanan taslak, Meclis çatısı altında “Terörsüz Türkiye” hedefi doğrultusunda silahsızlanma, demokratikleşme ve toplumsal barışı esas alan bir çerçeve oluşturmayı amaçlıyor.
