Üç şiir kitabının ardından öyküye yönelen Meral Bayram, yeni kitabında kadınların acılarını, emeklerini, umutlarını ve yeniden başlama cesaretini anlatıyor. Bayram, “Ben bu kitabı biraz da unutulmasınlar diye yazdım” diyor.
Bir kadının yüzündeki çizgide uzun bir yol, ellerindeki izlerde yılların emeği, birkaç cümlesinde koca bir ömür saklı olabilir. Şair ve yazar Meral Bayram, Direnişin Kadın Hâli adlı öykü kitabında, çoğu zaman sessizce taşınan bu hayatların izini sürüyor.
Üç şiir kitabında duygularını dizelere bırakan Bayram, bu kez kadınların yaşamlarından dinlediklerini öyküye taşıdı. Kitabında çocuk yaşta üstlenilen sorumluluklara, yarım kalan hayallere, yoksulluğa ve kayıplara olduğu kadar; emekle kurulan yeni hayatlara, dayanma gücüne ve umuda da yer verdi.
Bir ömrü dinleme isteği
Bayram’ın kadın hikâyelerine ilgisi çocukluğuna uzanıyor. Özellikle yaşını almış kadınların anlattıklarını dinlemeyi sevdiğini söyleyen yazar, memleketine gittiğinde sokakta oturan yaşlı kadınların yanına ilişip hayatlarının nasıl geçtiğini sormak istediğini anlatıyor. Ona göre kimi zaman birkaç cümleyle aktarılan bir hatıranın ardında, anlatılmayı bekleyen uzun bir yaşam bulunuyor.
Dinlediği hikâyelerde erken yaşta evlilikleri, anneliği, fedakârlığı ve susmak zorunda kalmayı gördü. Ama aynı hikâyelerde, bütün güçlüklerin içinden geçip yaşamayı sürdüren kadınların direncini de buldu.
Bayram, öykü kitabını yazma nedenini şu sözlerle anlatıyor:
“Ben de bu kitapta, sesi çoğu zaman duyulmayan kadınların hikâyelerine bir parça olsun ses vermek istedim.”
Başarı bazen yeniden başlayabilmektir
Direnişin Kadın Hâli, kadınların yaşamındaki güçlüklerin yanında kendi yollarını açma çabalarına da odaklanıyor. Bayram; eğitim olanağı bulamadan kendini yetiştiren, sınırlı imkânlarla bir gelecek kuran, emeğiyle ayakta duran ve düştüğü yerden yeniden kalkan kadınların hikâyelerini anlatmak istediğini belirtiyor.
Yazar için başarı yalnızca bir unvan ya da alkış değil. Bazen ertesi sabah yeniden kalkmak, çocuklarını büyütmek, evini kendi emeğiyle geçindirmek; bazen de yıllarca sustuktan sonra ilk kez kendi hayatı hakkında söz söyleyebilmek.
Bu nedenle kitabın sayfalarında acı ile umut, kayıp ile yeniden başlangıç yan yana duruyor. Okur, bir öyküde annesinden ya da büyükannesinden bir iz bulabilir; bir başkasında ise daha önce hiç tanımadığı bir kadının hayatına konuk olabilir.
“Unutulmasınlar diye yazdım”
Bayram, her kadının anlatmaya değer bir hikâyesi olduğuna inanıyor. Kimi hikâyelerin yüksek sesle anlatıldığını, kimilerinin ise yıllarca sessizce taşındığını söylüyor. Onun yazmak istediği, işte o sessizliğin içinde biriken yaşanmışlıklar.
Şiirden öyküye uzanan yolculuğunu, kadınları hayatlarının bütün yönleriyle anlatma isteğiyle açıklayan Bayram, kitabın okurda hüzün ve düşüncenin yanı sıra umut da bırakmasını istiyor:
“Ben onların hikâyelerini dinledim, etkilendim ve yazıya döktüm. Şimdi sıra, bu hikâyeleri sizinle buluşturmakta.”
Meral Bayram kimdir?
Şanlıurfa’nın Viranşehir ilçesinde doğan Meral Bayram, uzun yıllardır Adana’da yaşıyor. İnsan hakları alanındaki çalışmalarını sürdüren Bayram, İnsan Hakları Derneği (İHD) yönetim kurulu üyesi. Geçmişte Halkların Demokratik Partisi’nde (HDP) iki dönem eş başkanlık ve iki dönem yönetim kurulu üyeliği yaptı.
Resim sanatıyla da ilgilenen Bayram, yağlı boya çalışmalarından oluşan karma bir sergide yer aldı. Edebiyata şiirle adım atan yazarın yayımlanmış üç şiir kitabı bulunuyor. Öykü kitabı Direnişin Kadın Hâlinde ise kadınların yaşanmışlıklarını ve çoğu zaman görünmeyen mücadelelerini edebiyatın diliyle görünür kılmayı amaçlıyor.
