MERSİN – Narenciye sezonu başlarken Karadeniz’deki güvenlik sorunları, Mersin’den Rusya ve Ukrayna’ya yapılacak ihracat konusunda endişe yaratıyor. Sektör temsilcileri, deniz taşımacılığındaki güçlüklerin sürmesi durumunda karayolu kapasitesinin yetersiz kalabileceği ve artan navlun maliyetlerinin üretici fiyatlarına yansıyabileceği uyarısında bulunuyor.
CHP Mersin Milletvekili Gülcan Kış, konuyla ilgili Ticaret, Tarım ve Orman ile Ulaştırma ve Altyapı bakanlıklarına ayrı ayrı soru önergeleri verdi. Kış ayrıca ihracat ve lojistik sorunlarının bütün yönleriyle incelenmesi için Meclis Araştırması açılmasını istedi.
“Yaklaşık 700 milyon dolarlık ihracat yapan bir kentten söz ediyoruz”
Kış’ın paylaştığı verilere göre Türkiye’nin 2025 yılındaki narenciye ihracatı 1 milyar 477 milyon dolara, Mersin’in ihracatı ise 696 milyon 257 bin dolara ulaştı. Aynı dönemde Türkiye’nin Rusya’ya narenciye ihracatı 461 milyon doları, Ukrayna’ya ihracatı 106 milyon doları aştı.
Mersin’in üretim, paketleme ve ihracattaki rolüne dikkat çeken Kış, “Karadeniz’de yaşanan sorun Mersin için yalnızca bir lojistik problem değildir. Binlerce üreticinin geliri, on binlerce insanın geçimi ve ülkemizin ihracat geliri söz konusudur” dedi.
“Hasat zamanı bütün faturayı çiftçinin önüne koyamazsınız”
Narenciyenin hasat ve pazarlama takvimine işaret eden Kış, önlemlerin ürün bahçedeyken alınması gerektiğini belirtti:
“Üreticimiz bir yıl boyunca bahçesine bakıyor. Gübreyi, ilacı, mazotu, sulamayı, işçiliği cebinden karşılıyor. Hasat zamanı geldiğinde de ‘Gemi yok, güzergâh yok, navlun pahalı, pazar kapalı’ denilerek bütün faturayı çiftçinin önüne koyamazsınız. Ürün dalda beklemez. Üreticinin borcu da beklemez.”
Üç bakanlığa hangi soruları yöneltti?
Kış, Ticaret Bakanlığına verdiği önergede Rusya ve Ukrayna pazarlarının korunması, alternatif pazarlar ve ticaret güzergâhları, yabancı plakalı boş tırların ihracat yükü alabilmesi ve navlun desteğine ilişkin planları sordu.
Tarım ve Orman Bakanlığına yönelttiği sorularda ise ihracatın aksaması hâlinde ürünün dalında kalmasını önleyecek bir mekanizma bulunup bulunmadığını gündeme getirdi. Üreticiye ek destek, borç ertelemesi ve kamu eliyle alım seçeneklerinin değerlendirilmesini istedi.
Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığına verilen önergenin odağında Mersin Limanı vardı. Kış, Mersin ile St. Petersburg arasında, başka bir limana uğramadan yaş meyve sebze taşıyacak doğrudan gemi hattı önerisinin fizibilitesinin yapılıp yapılmadığını ve böyle bir hattın ne zaman kurulabileceğini sordu.
Kış, “Mersin’in limanı var, üretimi var, ihracatçısı var, lojistik altyapısı var. Sektör de çözüm önerisini ortaya koyuyor. Üreticinin ürünü daldayken bürokrasinin karar vermesini aylarca bekleyemeyiz” ifadelerini kullandı.
Meclis Araştırması da istedi
Kış’ın Meclis Araştırması önergesi; Karadeniz’deki gelişmelerin ihracata etkisi, alternatif transit güzergâhlar, navlun maliyetleri, yeni pazarlar, üreticinin gelir kaybının önlenmesi ve Mersin’in liman ile soğuk zincir kapasitesinin geliştirilmesi başlıklarını kapsıyor.
“Mersinli çiftçi sadaka istemiyor; emeğinin karşılığını istiyor” diyen Kış, ihracat yolunun aksaması hâlinde üreticiyi koruyacak çözümlerin gecikmeden hayata geçirilmesi çağrısında bulundu.
