CHP Hatay Milletvekili Nermin Yıldırım Kara, TBMM Plan ve Bütçe Komisyonu’nda Kültür ve Turizm Bakanı Mehmet Nuri Ersoy’a 6 Şubat depremlerinde zarar gören Hatay’ın tarihi ve kültürel mirasının durumunu sordu. Antakya Arkeoloji Müzesi’nde hasar gören 245 eser, restorasyonu bekleyen camiler, kiliseler, tarihi yapılar ve sit alanlarına dikkat çeken Kara, “Bu eserler nerede, çalışmalar ne durumda, ne zaman ziyarete açılacak?” diye sordu.

CHP Hatay Milletvekili Nermin Yıldırım Kara, Türkiye Büyük Millet Meclisi Plan ve Bütçe Komisyonu’ndaki Kültür ve Turizm Bakanlığı bütçe görüşmelerinde, 6 Şubat 2023 depremlerinin ardından Hatay’ın tarihi ve kültürel varlıklarının korunması ve yeniden ayağa kaldırılması konusunda yaşanan sorunları gündeme taşıdı.

Antakya’dan İskenderun’a, Belen’den Yayladağı’na kadar çok sayıda tarihi yapının durumuna ilişkin sorular yönelten Kara, özellikle ibadethanelerin restorasyonu, arkeolojik eserlerin korunması, sit alanlarındaki tahribat ve kültür varlıkları için ayrılan kaynakların kullanımına açıklık getirilmesini istedi.

“Uzun Çarşı, camiler ve Kurtuluş Caddesi’ndeki çalışmalar ne durumda?”

Hatay’ın tarihi dokusunun deprem sonrasında ciddi zarar gördüğünü hatırlatan Kara, Antakya’nın simge mekânlarındaki restorasyon çalışmalarının hangi aşamada olduğunu sordu.

Kara, “Özellikle Antakya’daki Uzun Çarşı’nın, Mahremiye Camii’nin, Şeyh Ali Camii’nin, Kurtuluş Caddesi’ndeki çalışmaların ne durumda olduğunu bilmek istiyoruz” dedi.

Vakıflar Genel Müdürlüğü sorumluluğundaki 84 tescilli eserin durumunu da gündeme getiren Kara, tarihi Antakya evlerinde özel mülkiyetten kaynaklanan restorasyon sorunlarının nasıl çözüleceğine ilişkin bilgi istedi.

Antakya Arkeoloji Müzesi’nde hasar gören 245 eser nerede?

Kara’nın gündeme taşıdığı önemli konulardan biri de Antakya Arkeoloji Müzesi oldu.

Strateji ve Bütçe Başkanlığı verilerine atıfta bulunan Kara, depremlerde müzede bulunan 245 eserin zarar gördüğünü belirterek bu eserlerin mevcut durumunun açıklanmasını istedi.

Kara, “Antakya Arkeoloji Müzesi için Strateji ve Bütçe Başkanlığı 245 eserin hasar gördüğünü söylüyor. Şimdi bu çalışmalar ne durumda? Bu eserler nerede? Müze ne zaman ziyarete açılacak, bilmek istiyoruz” ifadelerini kullandı.

“Antakya Rum Ortodoks Kilisesi’nin ana binasına neden ödenek ayrılmıyor?”

Hatay’ın çok kültürlü ve çok inançlı tarihsel yapısına dikkat çeken Kara, depremde zarar gören kiliselerin restorasyonuna yeterli kaynak ayrılmadığı yönündeki talepleri Bakan Ersoy’a iletti.

Antakya Rum Ortodoks Kilisesi’nin müştemilatı ve iş yerleri için bazı çalışmaların başlatıldığını belirten Kara, kilisenin ana binasına ilişkin belirsizliğin sürdüğünü söyledi.

Kara, cemaat vakfı yönetiminden kendisine iletilen bilgileri aktararak şu soruyu yöneltti:

“61 numaralı parseldeki kilisenin ana binası ile ilgili niye ödenek ayırmıyorsunuz? Bunu oradaki cemaat çok soruyor. Bu büyük bir katedral niteliğinde, Hristiyan dünyası için önemli bir merkez.”

Kara, kilisenin ana binasına ilişkin proje, ihale ve inşaat çalışmalarının ne zaman başlayacağının açıklanmasını istedi.

İskenderun’daki Aziz Nikola ve Aziz George kiliseleri için restorasyon çağrısı

İskenderun’daki Aziz Nikola ve Aziz George kiliselerinin durumunu da gündeme getiren Kara, özellikle Aziz Nikola Kilisesi’nde restorasyon çalışmalarının başlamadığını ifade etti.

Aziz Nikola Kilisesi’nin yeniden ayağa kaldırılması için 2024 yılında yapılan metraj çalışmalarına göre yaklaşık 4 milyon dolarlık kaynağa ihtiyaç duyulduğunun kendisine iletildiğini belirten Kara, Kültür ve Turizm Bakanlığı’nın neden destek sağlamadığını sordu.

Aziz George Kilisesi’nin ise farklı inanç grupları açısından ortak bir kültürel değer taşıdığını vurguladı.

Kara, “Aziz George Kilisesi hem Alevilerin hem Sünnilerin hem Hristiyanların ortak kullandığı bir ibadethane. Orada mumlar yakılıyor, adaklar yapılıyor. Toplumun her kesimine, her rengine hitap eden bu kutsal alanların ihyası ile ilgili çalışmaları istiyoruz” dedi.

Belen Kurtuluş Hamamı ve Yayladağı sit alanları gündemde

Depremde zarar gören Belen’deki tarihi Kurtuluş Hamamı’nın hâlâ hizmete açılamadığını belirten Kara, restorasyonun ne zaman tamamlanacağını sordu.

Yayladağı ilçesindeki birinci ve üçüncü derece sit alanları, Karamağara Birinci Derece Arkeolojik Sit Alanı ve Şenköy’deki koruma projelerine de değinen Kara, 2025 yılı yatırım programında yer aldığını belirttiği çalışmaların güncel durumunun açıklanmasını istedi.

“Sit alanlarına inşaat molozları dökülüyor”

Hatay’daki kültürel ve doğal miras alanlarının yalnızca deprem hasarıyla değil, sonrasında ortaya çıkan çevresel sorunlarla da karşı karşıya olduğunu belirten Kara, Antakya Güllübahçe çevresindeki sit alanlarına inşaat molozları döküldüğünü ileri sürdü.

Konuyla ilgili yerel yöneticilerden kendisine bilgi ulaştığını ifade eden Kara, yetkililerin bölgede inceleme yapmasını istedi.

Defne’deki Dekuk Şelalesi ve Dörtyol’daki Geçilmez Kanyonu çevresinde faaliyet gösteren taş ocaklarını da gündeme getiren Kara, doğal alanların korunması gerektiğini vurguladı.

Kara, “Dekuk Şelalesi’ni biliyorsunuz ki patlattılar. Geçilmez Kanyonu ve Dekuk Şelalesi’nin mutlaka turizme kazandırılarak kültür mirası olarak gelecek kuşaklara aktarılmasını çok önemsiyoruz” diye konuştu.

Kültür varlıkları katkı payı nereye harcanacak?

Konuşmasının sonunda kültür varlıklarının korunması amacıyla belediyelerden tahsil edilen katkı paylarına ilişkin sorular yönelten Kara, bütçe raporlarında yer alan alacak tutarlarının açıklığa kavuşturulmasını istedi.

Kara, 2025 yılı öncesinden yaklaşık 86 milyon lira, 2025 yılı itibarıyla ise yaklaşık 90 milyon lira tutarında katkı payı alacağı bulunduğuna ilişkin verileri gündeme taşıdı.

Bu tutarların tahsil edilip edilmediğini ve hangi projelerde kullanılacağını soran Kara, şu ifadeleri kullandı:

“Şu an itibarıyla 2025 öncesi 86 milyon, bu yıl itibarıyla 90 milyon gibi bir rakamın katkı payının alacak toplamı var mı? Varsa niye duruyor? Nereye harcayacaksınız?”

Kara, sorularının Bakanlık yetkilileri tarafından sözlü veya yazılı olarak yanıtlanmasını istedi.

Hatay’ın kültürel mirası için kapsamlı restorasyon talebi

Nermin Yıldırım Kara’nın komisyon görüşmelerinde gündeme taşıdığı başlıklar, Hatay’da deprem sonrası yeniden yapılanma sürecinin yalnızca konut ve altyapıyla sınırlı olmadığını, tarihi ve kültürel mirasın korunmasının da önemli bir ihtiyaç olduğunu ortaya koydu.

Camiler, kiliseler, müzeler, tarihi çarşılar, geleneksel Antakya evleri ve doğal miras alanlarının geleceğine ilişkin sorular yönelten Kara, restorasyon çalışmalarının takviminin ve ayrılan bütçelerin kamuoyuyla paylaşılmasını istedi.