DEM Partili Sümeyye Boz, Muş’taki Şap Hastalığını Meclis Gündemine Taşıdı: “Üreticilerin Zararları Karşılanacak mı?”

DEM Parti Muş Milletvekili Sümeyye Boz, Muş’ta görülen şap hastalığı nedeniyle hayvan yetiştiricilerinin yaşadığı ekonomik kayıpları Türkiye Büyük Millet Meclisinin gündemine taşıdı. Tarım ve Orman Bakanı İbrahim Yumaklı’nın yanıtlaması istemiyle soru önergesi veren Boz, hastalığın yaygınlığı, 220 bin büyükbaş hayvanı kapsayan aşılama hedefi, karantina uygulamaları, TARSİM güvencesi ve üreticilere yönelik destekler hakkında açıklama istedi.

Muş’ta şap hastalığı ve hayvancılıktaki kayıplar Meclis gündeminde

DEM Parti Muş Milletvekili Sümeyye Boz, Muş’ta hayvancılıkla geçimini sağlayan üreticilerin şap hastalığı nedeniyle yaşadığı sorunlara ilişkin Türkiye Büyük Millet Meclisi Başkanlığına yazılı soru önergesi sundu.

Tarım ve Orman Bakanı İbrahim Yumaklı tarafından yanıtlanması istenen önergede, şap hastalığının hayvan sağlığı üzerindeki etkilerinin yanı sıra üreticilerin ekonomik kayıpları, aşılama çalışmalarının kapsamı, hayvan hareketlerine getirilen kısıtlamalar ve sigorta sisteminin yeterliliği gündeme getirildi.

Boz, Muş’ta hayvancılığın temel geçim kaynaklarından biri olduğunu belirterek salgın nedeniyle uygulanan hayvan hareketi kısıtlamaları ve pazar kapatmalarının üreticilerin ekonomik sorunlarını ağırlaştırdığını ifade etti.

“220 bin büyükbaş hayvanın aşılanması hedeflenmişti”

Soru önergesinde, Muş’ta 14 Eylül–13 Kasım 2026 tarihleri arasında yürütülen sonbahar aşılama kampanyası kapsamında 220 bin büyükbaş hayvanın aşılanmasının hedeflendiği belirtildi.

Boz, hedeflenen aşılama sayısının ne ölçüde gerçekleştirildiğinin ve hastalığın hangi yerleşimlerde görüldüğünün kamuoyuyla paylaşılması gerektiğini vurguladı.

Milletvekili, Bakanlığa şu soruları yöneltti:

“Sonbahar aşılama kampanyasında hedeflenen 220 bin büyükbaş hayvanın kaçı aşılanmıştır? Aşı ve veteriner sağlık personeli bakımından eksiklik yaşanmış mıdır? Aşılı hayvanlarda hastalık görülmüşse nedenleri araştırılmış mıdır?”

Boz ayrıca 2025 yılı başından itibaren Muş’ta şap hastalığı tespit edilen işletme ve hayvan sayılarının, hastalık nedeniyle ölen veya öldürülen hayvanların ve bunların ilçelere göre dağılımının açıklanmasını istedi.

Karantina uygulamalarının kapsamı soruldu

Şap hastalığı nedeniyle uygulanan karantina ve hayvan hareketi kısıtlamaları da önergenin önemli başlıkları arasında yer aldı.

Boz, Muş’un hangi yerleşimlerinde karantina uygulandığını ve salgının yayılmasını önlemek amacıyla iller arası hayvan sevklerinde hangi ek tedbirlerin alındığını sordu.

Hayvan pazarlarının kapatılması ve sevk kısıtlamalarının üreticilerin gelirlerini doğrudan etkilediğine dikkat çekilen önergede, hastalıkla mücadele edilirken üreticilerin ekonomik koşullarının da gözetilmesi gerektiği ifade edildi.

TARSİM güvencesi küçük üreticiler için yeterli mi?

Sümeyye Boz, önergesinde Tarım Sigortaları Havuzu (TARSİM) kapsamında sağlanan güvenceleri de gündeme getirdi.

Büyükbaş hayvanlarda şap teminatından yararlanılabilmesi için arilik belgesi, biyogüvenlik önlemleri ve işletmedeki sigortalanabilir bütün hayvanların sigortalanması gibi koşulların arandığını belirten Boz, bu şartların küçük ölçekli yetiştiricilerin sigortaya erişimini güçleştirdiğini ifade etti.

Boz, Bakan Yumaklı’ya şu soruları yöneltti:

“Muş’ta TARSİM kapsamında sigortalı büyükbaş hayvanların kaçında şap ek teminatı bulunmaktadır? 2025 yılı başından bu yana şap nedeniyle yapılan hasar başvurularının kaçı kabul edilmiş, kaçı hangi gerekçelerle reddedilmiştir?”

Milletvekili ayrıca şap teminatı için aranan koşulların küçük üreticiler üzerindeki etkisinin değerlendirilip değerlendirilmediğini ve sigorta güvencesine erişimi kolaylaştıracak yeni bir düzenleme yapılıp yapılmayacağını sordu.

Sığır tüberkülozu nedeniyle yapılan itlaflar da gündemde

Soru önergesinde yalnızca şap hastalığı değil, sığır tüberkülozu nedeniyle yaşanan kayıplar da ele alındı.

Boz, sığır tüberkülozunun sigorta teminatı dışında tutulduğunu, bu hastalığa ilişkin kamu tazminatlarının ise ayrı koşullarla yürütüldüğünü belirtti.

Bu kapsamda 2025 yılı başından itibaren Muş’ta tüberküloz nedeniyle kaç hayvanın öldürüldüğünün ve kaç üreticiye ne kadar kamu tazminatı ödendiğinin açıklanmasını istedi.

Önergede, tazminat ödemesi bekleyen üreticilerin sayısı da soruldu.

“Üreticilerin yem, bakım ve kredi giderleri karşılanmalı”

Boz, hastalıkla mücadelede yalnızca aşılama ve karantina önlemlerinin yeterli olmadığını, salgının ekonomik yükünün de dikkate alınması gerektiğini vurguladı.

Önergede, hastalanan veya ölen hayvanların yanı sıra karantina nedeniyle hayvanlarını satamayan üreticilerin de önemli ekonomik kayıplar yaşadığına dikkat çekildi.

Milletvekili, üreticilerin yem, bakım ve kredi giderlerini karşılamak zorunda kaldığını belirterek Bakanlığa şu soruyu yöneltti:

“Şap ve tüberküloz nedeniyle hayvanların hastalanması veya ölümü sonucunda üreticilerin uğradığı, sigorta veya kamu tazminatıyla karşılanamayan ekonomik zararların giderilmesi için bir destek programı uygulanacak mıdır? Karantinadan etkilenen üreticilere yem ve ilaç desteği ile faizsiz kredi ertelemesi sağlanacak mıdır?”

Boz’dan Bakanlığa yedi soru

DEM Parti Milletvekili Sümeyye Boz’un önergesinde Tarım ve Orman Bakanlığından şu konularda bilgi istendi:

  1. Muş’ta 2025 yılı başından itibaren şap hastalığı görülen işletme ve hayvan sayısı ile hastalık nedeniyle ölen veya öldürülen hayvanların ilçe bazında dağılımı.

  2. Sonbahar kampanyasında hedeflenen 220 bin büyükbaş hayvandan kaçının aşılandığı, aşı ve veteriner personel eksikliği yaşanıp yaşanmadığı.

  3. Karantina uygulanan yerleşimler ve iller arası hayvan sevklerine ilişkin ek tedbirler.

  4. TARSİM şap ek teminatına sahip hayvan sayısı, kabul ve ret kararı verilen hasar başvuruları.

  5. Küçük üreticilerin sigortaya erişimini zorlaştıran koşulların değiştirilmesine yönelik çalışma bulunup bulunmadığı.

  6. Sığır tüberkülozu nedeniyle öldürülen hayvan sayısı, ödenen kamu tazminatları ve bekleyen başvurular.

  7. Üreticilerin karşılanmayan zararları için destek programı, yem ve ilaç desteği ile faizsiz kredi ertelemesi uygulanıp uygulanmayacağı.

“Salgının ekonomik yükü üreticilere bırakılmamalı”

Boz, önergesinin gerekçe bölümünde hastalıkla mücadelenin hayvanların yaşamını ve sağlığını korumayı esas alması gerektiğini belirtti.

Hastalık nedeniyle kayıp yaşayan, hayvanlarını satamayan veya karantina koşullarında üretim maliyetlerini karşılamak zorunda kalan yetiştiricilerin korunmasının kamunun sorumluluğunda olduğunu ifade eden Boz, Muş’ta küçük aile işletmelerinin hayvancılıktan çekilme riskinin büyüdüğüne dikkat çekti.

Soru önergesiyle, salgınla mücadele çalışmalarının sonuçlarının açıklanması ve üreticilerin ekonomik kayıplarını karşılamaya yönelik önlemlerin kamuoyuyla paylaşılması talep edildi.