Türk Tabipleri Birliği Merkez Konseyi, 11971 sayılı Cumhurbaşkanı Kararı ile kurulan Üniversite Hastaneleri Koordinasyon Komitesi’ne ilişkin yazılı açıklama yaptı. Açıklamada, devlet ve vakıf üniversitelerine bağlı hastaneleri kapsayan düzenlemenin başhekim atamalarından öğretim üyesi görevlendirmelerine, mali yönetimden personel planlamasına kadar geniş bir alanda merkezi idarenin etkisini artıracağı ifade edildi.

TTB, üniversite hastanelerinin yalnızca sağlık hizmeti sunan kurumlar olmadığını; aynı zamanda bilimsel araştırmaların yürütüldüğü, hekimlerin yetiştirildiği ve tıp eğitiminin verildiği akademik merkezler olduğunu vurguladı.

Dokuz üyeli komitede sağlık çalışanlarının seçilmiş temsilcileri bulunmuyor

Düzenlemeye göre Üniversite Hastaneleri Koordinasyon Komitesi, Yükseköğretim Kurulu (YÖK) Başkanı'nın başkanlığında dokuz üyeden oluşuyor.

Komitede Sağlık Bakanlığından iki, Cumhurbaşkanlığı Genel Sekreterliği Personel ve Prensipler Genel Müdürlüğünden, Hazine ve Maliye Bakanlığından, Strateji ve Bütçe Başkanlığından ve Sosyal Güvenlik Kurumundan birer temsilci yer alıyor. YÖK tarafından devlet üniversitesi rektörleri ve üniversite hastanesi başhekimleri arasından birer temsilci belirleniyor.

TTB, komitede öğretim üyelerinin, asistan hekimlerin, diğer sağlık çalışanlarının ve öğrencilerin kendi seçtikleri temsilciler aracılığıyla yer almamasını eleştirdi.

Birlik, üniversite hastanelerinin yönetiminde demokratik katılımın sağlanması gerektiğini belirtti.

Başhekimlerin belirlenmesinde merkezi komite etkili olacak

Yeni düzenleme, komiteye üniversite hastanelerinin akademik ve idari işleyişi üzerinde önemli yetkiler tanıyor.

Komite, rektör tarafından belirlenen üç başhekim adayı arasından birini rektöre önerecek. Ayrıca görevdeki başhekimlerin performanslarını her yıl değerlendirerek görev sürelerinin devamına ilişkin görüş bildirecek.

Tıp ve diş hekimliği fakültelerinden üniversite hastanelerine yapılan öğretim üyesi görevlendirmeleri de komite tarafından periyodik olarak değerlendirilecek.

TTB, bu yetkilerin üniversitelerin kendi akademik ve yönetsel organlarının sorumluluğunda olması gerektiğini savundu.

Açıklamada, rektörlerin Cumhurbaşkanı tarafından atanmasının üniversite özerkliği açısından zaten sorun oluşturduğu belirtilerek başhekimlik ve akademik görevlendirmelerde merkezi komitenin etkisinin artırılmasının Anayasa'nın 130. maddesindeki bilimsel özerklik ilkesiyle bağdaşmadığı ifade edildi.

Üniversite hastanelerinde mali performans kaygısı

TTB'nin açıklamasında öne çıkan bir diğer konu, komiteye tanınan mali denetim ve iyileştirme yetkileri oldu.

Düzenlemeyle komiteye üniversite hastanelerinin mali işleyişini izleme, mali iyileştirme programları hazırlama ve uygulanmasını denetleme yetkisi veriliyor.

TTB, bu yetkilerin üniversite hastanelerinin kaynak kullanımına ve sağlık hizmetlerinin önceliklerine doğrudan müdahale edilmesine olanak sağlayabileceği uyarısında bulundu.

Üniversite hastanelerinin başarısının yalnızca gelir-gider dengesi, gerçekleştirilen işlem sayısı veya gelir üretme kapasitesiyle ölçülemeyeceğini vurgulayan Birlik, şu değerlendirmeyi yaptı:

Üniversite hastaneleri de kâr ve verimlilik odaklı işletmeler değil, kamusal eğitim, araştırma ve sağlık kurumlarıdır.

“Asistan hekimlerin eğitim hakkı ve hasta güvenliği tehlikeye girebilir”

TTB, mali hedeflerin sağlık hizmetlerinin sunumunda belirleyici hale gelmesinin eğitim ve araştırma faaliyetlerini olumsuz etkileyebileceğini belirtti.

Açıklamada, sağlık hizmetlerinin mali hedefler doğrultusunda yoğunlaştırılması halinde öğretim üyelerinin bilimsel araştırmalara ve eğitime ayırabileceği sürenin azalabileceği, asistan hekimlerin eğitim hakkının zedelenebileceği ve artan iş yükünün hasta güvenliğini tehlikeye atabileceği ifade edildi.

Birlik, üniversite hastanelerinin eğitim, araştırma, personel ve yatırım giderlerinin yeterli ve düzenli kamu kaynaklarıyla karşılanması gerektiğini vurguladı.

Düzenlemenin hukuki dayanağı da tartışmalı

TTB, komitenin yetkilerinin hukuki dayanağına ilişkin belirsizliklere de dikkat çekti.

Açıklamada, komitenin hangi ölçütlere göre değerlendirme yapacağı, önerilerinin ne ölçüde bağlayıcı olacağı ve kararlarının nasıl yaptırımlara dönüşeceği konularının açıklığa kavuşturulmadığı belirtildi.

2547 sayılı Yükseköğretim Kanunu açısından komiteye tanınan yetkilerin hukuki dayanağının tartışmalı olduğu ifade edildi.

TTB'den demokratik ve katılımcı yönetim çağrısı

Türk Tabipleri Birliği, üniversite hastanelerinin sorunlarının çözümü için demokratik, katılımcı, bilimsel ve kamucu bir sağlık politikası gerektiğini belirtti.

TTB, üniversite hastanelerinde öğretim üyelerinin, asistan hekimlerin, sağlık çalışanlarının, öğrencilerin ve meslek örgütlerinin karar süreçlerine katılabildiği yönetim modellerinin oluşturulmasını istedi.

Ayrıca bilimsel araştırma ve eğitim faaliyetlerine ayrılan kaynakların artırılması, sağlık çalışanlarına güvenceli çalışma koşullarının sağlanması ve liyakate dayalı yönetim anlayışının güçlendirilmesi gerektiği vurgulandı.

TTB, Cumhurbaşkanı Kararı'nın iptali için dava açacak

Türk Tabipleri Birliği Merkez Konseyi, açıklamasının sonunda düzenlemeye karşı hukuki mücadele başlatacağını duyurdu.

TTB, 11971 sayılı Cumhurbaşkanı Kararı'nın iptali için yargı yoluna başvuracağını belirterek şu ifadeleri kullandı:

Üniversiteler; bilimsel özgürlüğün, üniversite hastaneleri nitelikli tıp eğitiminin ve kamusal sağlık hizmetinin güvencesi olmalıdır.

Birlik, üniversite özerkliğini, bilimsel bağımsızlığı, hekimlik değerlerini ve toplumun sağlık hakkını savunmaya devam edeceğini açıkladı.