Taslakta, 1 Ocak 2040’tan itibaren tütün ürünlerinin satışının tamamen sona erdirilmesi hedefi de yer alıyor. Ancak düzenleme henüz yasalaşmış değil.
Türkiye’de tütün ve tütün ürünlerinin kullanımını azaltmaya yönelik yeni bir düzenleme hazırlığı gündemde. Sağlık Bakanlığı tarafından hazırlandığı belirtilen taslakta, sigara paketlerinin tek tip hâle getirilmesi, tütün ürünlerinin satış noktalarında görünür biçimde sergilenmemesi ve sigara kullanımının yasak olduğu açık alanların genişletilmesi planlanıyor.
Düzenlemenin eylül ayı içerisinde Cumhurbaşkanlığında yapılması planlanan toplantıda ele alınması, ardından ekim ayında AK Parti grubunun gündemine gelmesi bekleniyor. Teklifin kasım ayında önce TBMM Sağlık, Aile, Çalışma ve Sosyal İşler Komisyonunda, daha sonra Genel Kurulda görüşülmesinin planlandığı aktarılıyor.
Bununla birlikte söz konusu takvim ve maddeler henüz taslak aşamasında bulunuyor. Düzenlemenin yürürlüğe girebilmesi için teklif hâline getirilmesi, TBMM’de kabul edilmesi ve Resmî Gazete’de yayımlanması gerekiyor.
Sigara paketlerinde standartlaşma planlanıyor
Taslağın yasalaşması hâlinde sigara paketlerinin boyut ve biçimlerinin standartlaştırılması öngörülüyor. Paketlerde marka logosu ve sembollerin kullanımına son verilmesi de gündemdeki düzenlemeler arasında yer alıyor.
Bu uygulamayla tütün ürünlerinin özellikle çocuklar ve gençler açısından dikkat çekiciliğinin azaltılması amaçlanıyor.
Tütün ürünleri kapalı dolaplarda tutulacak
Taslağa göre tütün ürünleri satış noktalarında dışarıdan görülemeyen kapalı dolaplarda bulundurulacak. Böylece market, büfe ve diğer satış noktalarında sigara paketlerinin doğrudan sergilenmesinin önüne geçilecek.
Satış sırasında alıcının yaşının elektronik sistem üzerinden doğrulanması da planlanıyor. Uygulamanın ayrıntıları ve hangi sistem üzerinden yürütüleceği ise düzenlemenin nihai hâliyle netlik kazanacak.
Park, plaj ve spor alanları da kapsama alınacak
Hazırlanan taslak, sigara kullanımının yasak olduğu açık alanların kapsamını genişletmeyi hedefliyor. Çocuk parkları, spor alanları ve plajların tamamen dumansız alan ilan edilmesi planlanıyor.
Okulların, hastanelerin, kamu binalarının ve ibadethanelerin çevresinde uygulanan kısıtlamaların kapsadığı mesafenin genişletilmesi de gündemde bulunuyor.
Yeni düzenlemenin kabul edilmesi hâlinde sigara yasağı yalnızca kapalı alanlarla sınırlı kalmayacak; çocukların, gençlerin ve toplumun ortak kullandığı birçok açık alanı da kapsayacak.
Restoran ve kafelerin açık alanlarında yeni dönem
Taslakta restoran, kafe ve benzeri yeme-içme işletmelerine yönelik önemli değişiklikler de bulunuyor.
Sigara kullanımına yalnızca işletmenin toplam alanının yüzde 10’unu aşmayan, 20 metrekareden büyük olmayan, dışarıdan görünmeyen ve diğer bölümlerden ayrılmış alanlarda izin verilmesi planlanıyor. Sigara kullanımı için ayrılan bu bölümlerde yiyecek ve içecek servisi yapılmaması öngörülüyor.
Bu düzenlemenin hayata geçirilmesi durumunda restoran ve kafelerin bahçe, teras ve benzeri açık alanlarında mevcut sigara kullanım düzeni önemli ölçüde değişecek.
Otellerde sigara kullananlara özel oda
Otellerde ise sigara kullanan müşterilere ayrılmış özel odaların oluşturulması planlanıyor. Tütün ürünü kullanımının ortak alanlarda sınırlandırılması ve yalnızca belirlenen odalarda mümkün olması hedefleniyor.
Otel işletmelerine uygulanacak oranlar, teknik şartlar ve geçiş sürecinin taslağın nihai hâlinde açıklığa kavuşması bekleniyor.
2040 tarihi kesinleşmiş bir yasak değil
Taslakta yer alan en kapsamlı hedef, Türkiye’de tütün ve tütün ürünlerinin satışının 1 Ocak 2040’tan itibaren tamamen sona erdirilmesi.
Planlamaya göre bu tarihten itibaren tütün ve tütün ürünlerinin satışı ile başkalarına sunulmasının yasaklanması hedefleniyor. Ancak 2040 tarihi, yürürlüğe girmiş kesin bir yasak tarihi değil; hazırlık aşamasındaki taslakta bulunan uzun vadeli bir hedef niteliği taşıyor.
Taslağın içeriği Cumhurbaşkanlığı, ilgili bakanlıklar, siyasi parti grupları ve TBMM’de yapılacak değerlendirmeler sırasında değiştirilebilir. Bu nedenle kamuoyuna yansıyan maddelerin kesinleşmiş düzenlemeler olarak değil, yasama sürecine girmesi beklenen öneriler olarak değerlendirilmesi gerekiyor. KARAR’ın aktardığı taslak ayrıntıları
Nihai hükümler Meclis sürecinde belli olacak
Tütün ürünlerine ilişkin yeni kuralların kapsamı, yasakların başlayacağı tarihler, işletmelere tanınacak geçiş süresi ve uygulanacak yaptırımlar, teklif metninin TBMM’ye sunulmasının ardından kesinlik kazanacak.
Taslak yasalaşırsa Türkiye’de tütün ürünlerinin paketlenmesi, sergilenmesi, satışı ve kamusal alanlarda kullanımına ilişkin mevcut sistem önemli ölçüde değişecek.
