Adana’da kamu kurumları, yerel yönetimler, üniversiteler, özel sektör ve sivil toplum temsilcileri, atıkların azaltılması ve kaynakların verimli kullanılması için bir araya geldi. Çalıştayın açılışında konuşan Gülcan Karaserçe, Prof. Dr. Haşim Kelebek, Prof. Dr. Hüseyin Akıllı ve Vali Yardımcısı Dr. Nuri Mehmetbeyoğlu, önerilerin uygulanabilir projelere dönüşmesi gerektiğini vurguladı.
Sıfır Atık Vakfı tarafından 81 ilde düzenlenmesi planlanan “Türkiye Sıfır Atık, Çevre ve İklim Değişikliği Çalıştayları”nın Adana buluşması, 29 Eylül Salı günü Çukurova Üniversitesi Kongre Merkezi’nde başladı. “Yerelden Ulusala İsraf, Atık ve Kaynak Yönetimi” temasıyla gerçekleştirilen çalıştayda, kentin çevre sorunları ve çözüm önerileri 15 tematik masada ele alınacak.
Adana Valiliği himayesinde düzenlenen çalıştayın iş birliği ortakları arasında Adana Büyükşehir Belediyesi, Çukurova Üniversitesi, Adana Alparslan Türkeş Bilim ve Teknoloji Üniversitesi, Adana Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği İl Müdürlüğü ile Adana Tarım ve Orman İl Müdürlüğü yer alıyor.
Karaserçe: “Daha temiz, daha verimli ve daha sürdürülebilir bir Adana hedefliyoruz”
Açılışta konuşan Adana Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği İl Müdür Yardımcısı Gülcan Karaserçe, çalıştayı kentin mevcut durumunu değerlendirmek, sahadaki sorunları belirlemek ve uygulanabilir çözümleri ortak akılla geliştirmek için önemli bir fırsat olarak nitelendirdi.
Emine Erdoğan’ın himayelerinde başlayan sıfır atık hareketinin çevre ve sürdürülebilirlik çalışmalarına yön verdiğini söyleyen Karaserçe, çalıştayda paylaşılacak bilimsel değerlendirmelerin, sektör deneyimlerinin ve saha uygulamalarının ileride hazırlanacak çalışmalar ile eylem planlarına katkı sağlayacağını belirtti.
Karaserçe; atıkların kaynağında ayrı toplanması, geri dönüşüm oranlarının artırılması, organik ve tarımsal atıkların değerlendirilmesi, gıda israfının azaltılması ve kaynak verimliliğinin geliştirilmesini öncelikli başlıklar arasında saydı. Adana’nın üretim gücünü korurken doğal kaynaklarını gelecek kuşaklara aktarmanın ortak sorumluluk olduğunu ifade eden Karaserçe, üniversitelere, kamu kurumlarına, Sıfır Atık Vakfı’na ve katılımcılara teşekkür etti.
Kelebek: “Sıfır atık, atık oluşmadan önce düşünmektir”
Adana Alparslan Türkeş Bilim ve Teknoloji Üniversitesi Rektör Yardımcısı Prof. Dr. Haşim Kelebek, sıfır atık yaklaşımının yalnızca atıkları farklı kutularda toplamakla sınırlı olmadığını söyledi. Kelebek’e göre bu yaklaşım; neyin, neden ve ne kadar tüketildiğini sorgulamayı, gereksiz tüketimden kaçınmayı, eşyaları yeniden kullanmayı ve kaynakları gelecek kuşakları gözeterek değerlendirmeyi gerektiriyor.
Üniversitelerin bu dönüşümde hem bilgi üretme hem de örnek uygulamalar geliştirme sorumluluğu taşıdığını belirten Kelebek, öğrencilere akademik bilginin yanında çevreye duyarlı bir yaşam kültürü kazandırılması gerektiğini vurguladı. Üniversitelerinde sürdürülebilir kampüs ve sıfır atık koordinatörlükleri aracılığıyla atık oluşumunu önleme, kaynağında ayrıştırma, geri dönüşümü yaygınlaştırma ve çevre bilincini güçlendirme çalışmaları yürüttüklerini anlattı.
Kelebek, tematik masalardaki fikirlerin izlenebilir hedeflere, uygulanabilir projelere ve kurumlar arası iş birliklerine dönüşmesini istedi. Kalıcı sonucun fikirlerin hayata geçirilmesiyle mümkün olacağını belirterek Antalya’da gerçekleştirilecek COP31’in yerel çalışmaları küresel iklim gündemiyle buluşturma açısından fırsat sunduğunu söyledi. Uluslararası kararların şehirlerde, üniversitelerde, işletmelerde ve günlük yaşamda karşılık bulması gerektiğine dikkat çekti.
Akıllı: “Su ciddi bir problem; sanayinin de dönüşüme uyum sağlaması gerekiyor”
Çukurova Üniversitesi Rektör Yardımcısı Prof. Dr. Hüseyin Akıllı, artan üretim ve tüketimle birlikte atıkların, çevre kirliliğinin ve enerji israfının da arttığını belirtti. İklim değişikliğinin Adana’daki etkilerini mevsimlere ilişkin kişisel gözlemleriyle anlatan Akıllı, sorunlara çözüm üretmek için toplumsal bilinç oluşturulması gerektiğini söyledi.
Akıllı, 15 tematik alanda kamu, özel sektör ve akademiden 225’in üzerinde katılımcının bir araya geldiğini ifade etti. Çevre sorunlarının küresel niteliğine işaret ederek bunların ülke, bölge ve Adana ölçeğinde birlikte değerlendirilmesi gerektiğini belirtti.
Adana’nın hem tarım hem de sanayi kenti olduğunu hatırlatan Akıllı, su kullanımına özel dikkat çekti. Damla sulamanın yaygınlaşmasındaki sorunlara ve geleneksel sulama yöntemlerine değinerek suyun verimli kullanımının önemini vurguladı. Sanayi atıkları ve tekstil sektöründeki dönüşüm gerekliliklerinin de ele alınması gerektiğini söyleyen Akıllı, sanayinin yeni üretim koşullarına uyum sağlayamamasının ihracatta güçlük yaratabileceği görüşünü dile getirdi. Çalıştay masalarında bu alanlara yönelik öneriler geliştirilmesini beklediğini belirterek organizasyonda emeği geçenlere teşekkür etti.
Mehmetbeyoğlu: “Çevre bilincini eyleme dönüştürmeliyiz”
Adana Vali Yardımcısı Dr. Nuri Mehmetbeyoğlu, doğanın gelecek kuşaklara sağlıklı biçimde aktarılması gereken bir emanet olduğunu söyledi. İsrafı önlemenin, atık miktarını azaltmanın ve kaynakları doğru kullanmanın artık bir zorunluluk haline geldiğini belirten Mehmetbeyoğlu, tasarrufun ve geri dönüşümün günlük yaşamda yer edinmesi gerektiğini vurguladı.
Çukurova’nın bereketli topraklarında çevre bilincinin sözde kalmaması, eyleme dönüşmesi gerektiğini ifade eden Mehmetbeyoğlu; üniversitelerin bilimsel birikimi, kamu kurumlarının çalışmaları, sivil toplumun katkısı ve özel sektörün üretim deneyiminin çalıştayda bir araya geldiğini söyledi. Ev sahipliği için Çukurova Üniversitesi’ne teşekkür ederek çalıştayın Adana ve Türkiye için yararlı sonuçlar üretmesini diledi.
Adana’nın çevre gündemi 15 masada ele alınacak
Çalıştayda oluşturulan masalar, atık yönetimini kentin su kaynaklarından tarımına, sanayisinden ulaşımına kadar geniş bir çerçevede değerlendirecek:
- İklim, afet ve doğa yönetimi
- Su yönetimi ve sulama verimliliği
- Sıfır Atık Mavi: Sucul ekosistemler, denizler ve kıyılar
- Tarım, gıda ve organik döngü
- Ambalaj, plastik ve tek kullanımlık ürünler
- Sanayi, ticaret ve dönüşüm ekonomisi
- Tekstil, mobilya ve tüketim malları
- Enerji ve ulaşım dönüşümü
- Kamusal alanlar, parklar, yapılar ve kentsel alan yönetimi
- Turizm, otelcilik, hizmet sektörü ve etkinlik yönetimi
- Sağlık kurumlarında sıfır atık ve kaynak verimliliği
- Kültürel, eğitsel ve toplumsal dönüşüm
- Finansman, teşvik ve dönüşüm ekonomisi
- Yönetişim ve kurumsal sistemler
- Dijitalleşme, veri yönetimi ve istatistik
Masalarda mevcut durumun ve öncelikli sorunların belirlenmesi, kurumların deneyimlerini paylaşması ve yerel ölçekte uygulanabilecek hedefler geliştirilmesi amaçlanıyor.
Sonuçlar “Adana Sıfır Atık Hedef Belgesi”ne aktarılacak
Çalıştayın temel yaklaşımı, israfın önlenmesinden başlayıp tasarruf, atık yönetimi, dönüşüm ve iklim etkisine uzanan bir süreç olarak tanımlanıyor. Bu kapsamda yalnızca oluşan atığın geri kazanımı değil, atığın ortaya çıkmasını önleyecek tüketim ve üretim alışkanlıkları da değerlendirilecek.
Tematik masalardan elde edilecek verilerin ve önerilerin yerel çevre politikalarına katkı sunması hedefleniyor. Çalıştay sonunda hazırlanması planlanan Adana Sıfır Atık Hedef Belgesi, daha sonra düzenlenecek Adana Sıfır Atık Çalıştayı Sonuç Konferansı’nda kamuoyuyla paylaşılacak.
