Uluslararası Af Örgütü, Türkiye’nin 15 ilinde LGBTİ+ örgütleri ve hak savunucularına yönelik düzenlenen operasyonlarda 60’tan fazla kişinin gözaltına alındığını, en az 23 kişinin tutuklandığını açıkladı. Örgüt, gözaltındaki aktivistlerin derhal serbest bırakılması ve LGBTİ+’lara yönelik baskı ile hedef göstermelere son verilmesi çağrısında bulundu.
Uluslararası Af Örgütü, Türkiye genelinde LGBTİ+ hakları örgütleri ile hak savunucularına yönelik operasyonların dördüncü gününde yazılı açıklama yayımladı.
Türkiye yetkililerinin artan baskılara son vermesi istenen açıklamada, gözaltındaki aktivistlerin derhal serbest bırakılması; LGBTİ+’ların, derneklerin ve insan hakları savunucularının hedef alınmasından ve yaftalanmasından vazgeçilmesi çağrısı yapıldı.
15 ilde 60’tan fazla kişi gözaltına alındı
Uluslararası Af Örgütü’nün aktardığı bilgilere göre, 12 Eylül’de başlayan ve LGBTİ+ hakları örgütlerini de hedef alan operasyonlar kapsamında 15 ilde 60’tan fazla kişi gözaltına alındı. En az 23 kişi tutuklanırken 160’tan fazla kişi hakkında adli işlem yapıldı.
LGBTİ+ örgütleri ve aktivistlerin yanı sıra gazeteciler, medya kuruluşları ve çeşitli kişi ile kurumlara ait 180’den fazla sosyal medya hesabına erişim engeli ya da kısıtlaması getirildi. Çok sayıda internet sitesinin de erişime engellendiği belirtildi.
Erişim engeli getirilen hesaplar arasında Uluslararası Af Örgütü Türkiye’nin X hesabının da bulunduğu bildirildi.
“Tam kapsamlı bir saldırı”
Uluslararası Af Örgütü Avrupa Direktör Yardımcısı Esther Major, yaşananları LGBTİ+ haklarına ve bu hakları destekleyenlere yönelik “tam kapsamlı bir saldırı” olarak değerlendirdi.
Major, şunları söyledi:
“Türkiye’nin baskısındaki bu vahim artış, LGBTİ+ haklarına ve onları destekleyenlere yönelik tam kapsamlı bir saldırıdır. Aralıksız baskınlar, gözaltılar ve LGBTİ+’ların ‘aileyi korumak’ gibi suni bir bahaneyle şeytanlaştırılması, Türkiye’de LGBTİ+ haklarını savunmanın neden her zamankinden daha önemli olduğunu gösteriyor.”
Operasyonların “aileyi korumakla” ilgisi olmadığını vurgulayan Major, onlarca kişinin gözaltına alınmasına yol açan uygulamaların uzun yıllardır ayrımcılık ve tacizle mücadele eden bir topluluğu daha fazla zarara uğrattığını ifade etti.
Major, “Bu aşırı sert baskının aileyi korumakle ilgisi yoktur; on yıllardır ayrımcılıkla ve tacizlerle mücadele eden bir topluluğu daha da zarara maruz bırakmakla ve yaftalamakla ilgisi vardır” dedi.
Adalet Bakanlığından 175 başsavcılığa genelge
Açıklamada, Adalet Bakanlığının 81 ildeki 175 cumhuriyet başsavcılığına gönderdiği genelgeye de dikkat çekildi.
Genelgede, yetkililer tarafından “genel ahlaka” aykırı olduğu ve aileleri, çocukları ve gençleri olumsuz etkilediği değerlendirilen içerik ve etkinliklerle ilgili şikâyet ve ihbarların hızla değerlendirilmesi istendi.
Savcılıklara derhal adli işlem başlatılması, dijital kanıtların muhafaza edilmesi ve gerekli görülen durumlarda içeriğin çıkarılması ile erişim engeli kararlarının uygulanması talimatı verildiği aktarıldı.
Uluslararası Af Örgütü, söz konusu genelgenin LGBTİ+’lara, hak savunucularına ve örgütlere yönelik baskıyı daha da artırabileceği uyarısında bulundu.
İzmir’de biber gazlı müdahale
Uluslararası Af Örgütü’nün açıklamasına göre, operasyonları protesto etmek isteyen bir gruba 14 Eylül’de İzmir’de polis tarafından biber gazıyla müdahale edildi.
Müdahale sırasında iki kişi gözaltına alındı. Gözaltına alınan protestocular daha sonra serbest bırakıldı.
Örgüt, barışçıl toplantı ve gösteri hakkının güvence altına alınması gerektiğini belirterek ülke genelindeki protestoların yersiz kısıtlamalar olmadan gerçekleştirilebilmesine izin verilmesini istedi.
Çağlayan’da 95’ten fazla gözaltı
İstanbul Çağlayan’daki İstanbul Adalet Sarayı önünde 15 Eylül’de düzenlenmek istenen basın açıklamasına da polis müdahale etti.
Açıklama yapmak için adliye önünde toplanan grubun çevresi polis tarafından sarıldı. Basın açıklamasının okunmasına izin verilmezken 95’ten fazla kişinin gözaltına alındığı bildirildi.
Uluslararası Af Örgütü, barışçıl bir protestoya müdahale edilmesinin toplantı ve gösteri özgürlüğüne yönelik kabul edilemez bir kısıtlama olduğunu kaydetti.
“Haklarını kullanan herkes serbest bırakılmalı”
Yaşananların LGBTİ+’ların haklarına ve LGBTİ+ haklarını savunanlara yönelik daha geniş kapsamlı saldırıların bir parçası olduğunu ifade eden Esther Major, şöyle konuştu:
“Türkiye yetkililerini bu baskı dalgasına son vermeye, yalnızca insan haklarını kullandıkları için gözaltına alınan tüm kişilerin derhal serbest bırakılmasını sağlamaya ve LGBTİ+ savunucuları ile derneklerinin ayrımcılık, kriminalize edilme, taciz veya misilleme olmadan haklarını kullanabilmelerini güvence altına almaya çağırıyoruz.”
Major, herkesin ayrımcılıktan uzak yaşama hakkına sahip olduğunu vurgulayarak dayanışma çağrısı yaptı.
Operasyonlar “Ailem Güvende” adıyla başlatıldı
Uluslararası Af Örgütü’nün paylaştığı arka plan bilgilerine göre, 12 Eylül’de başlatılan operasyonlara “Ailem Güvende” adı verildi.
Baskınların Ankara, İstanbul, İzmir, Aydın ve Mersin cumhuriyet başsavcılıkları tarafından koordine edildiği belirtildi.
Uluslararası Af Örgütü, operasyonların LGBTİ+’ları ve hak savunucularını hedef alan ayrımcı söylem ve politikaların devamı niteliğinde olduğunu bildirdi.
Af Örgütü Türkiye’nin X hesabına erişim engeli
Uluslararası Af Örgütü Türkiye, 14 Eylül’de X tarafından gönderilen bir e-postayla, Türkiye’deki hesabının erişime engellendiğini öğrendiğini açıkladı.
Örgüte iletilen bilgilendirmede, erişim engelinin Siber Güvenlik Başkanlığı tarafından X’e bildirilen ve 5651 sayılı Kanun’un 8/A maddesi uyarınca verilen bir karara dayandığı belirtildi.
Uluslararası Af Örgütü Türkiye’nin X hesabına Türkiye dışından erişilebildiği ifade edildi. Örgüt, kararın bir örneğini X’ten talep ettiğini ancak henüz yanıt alamadığını bildirdi. Bu nedenle erişim engelinin somut yasal dayanağının incelenemediğini kaydetti.
Örgüt, çalışmalarını yeni açılan @amnestyTR hesabı üzerinden sürdüreceğini duyurdu.
Dünya genelinde dayanışma eylemleri düzenlenecek
Uluslararası Af Örgütü, Türkiye’de LGBTİ+ haklarına yönelik baskılara karşı 18 Eylül’de uluslararası protestolar düzenleneceğini açıkladı.
Brüksel, Paris, Londra, Oslo ve Washington’un da aralarında bulunduğu çok sayıda başkentte Türkiye büyükelçilikleri önünde dayanışma eylemleri gerçekleştirilecek.
Esther Major, Uluslararası Af Örgütünün de eylemlere katılacağını belirterek şu çağrıyı yaptı:
“Türkiye’de LGBTİ+ haklarına yönelik baskıya karşı yan yana durmanın, sesimizi yükseltmenin ve dayanışmamızı görünür kılmanın vakti geldi.”
Uluslararası Af Örgütü, 13 Eylül’de İnsan Hakları Savunucuları Dayanışma Ağı tarafından yayımlanan ortak açıklamaya da katılmıştı. Açıklamada LGBTİ+ haklarının kriminalize edilmesine son verilmesi, gözaltındaki kişilerin derhal ve koşulsuz serbest bırakılması, LGBTİ+’lara, örgütlere ve insan hakları savunucularına yönelik baskı ve hedef göstermelerin durdurulması istenmişti.
