Almanya’nın doğusundaki Saksonya-Anhalt eyaletinde yapılan seçimlerde aşırı sağcı Almanya İçin Alternatif (AfD) tarihi bir başarı elde etti. İlk sonuçlara göre AfD yüzde 44,5 oyla seçimi açık ara önde tamamladı. Sonuç, partinin Almanya’da ilk kez bir eyalet hükümetine liderlik etmesinin önünü açarken, ülkenin siyasi dengelerinde de önemli bir kırılmaya işaret etti.

Başbakan Friedrich Merz’in liderliğindeki Hristiyan Demokrat Birlik (CDU) ise yüzde 18,5'te kaldı. Böylece CDU, 2021 seçimlerinde aldığı yüzde 37,1'lik oyun yaklaşık yarısını kaybetmiş oldu. AfD ise 2021'deki yüzde 20,8'lik oy oranını iki katından fazla artırdı.

AfD tarihi zafere çok yaklaştı

Seçim sonucu, Almanya açısından yalnızca bir eyalet seçimi olarak görülmüyor. AfD'nin Saksonya-Anhalt'ta hükümet kurabilmesi, İkinci Dünya Savaşı sonrasında Almanya'da aşırı sağın eyalet düzeyinde ilk kez iktidara gelmesi anlamına gelecek.

Ancak AfD'nin yüksek oy oranına rağmen hükümeti kurup kuramayacağı henüz kesinleşmiş değil. Çünkü Almanya'daki ana akım siyasi partilerin büyük bölümü AfD ile koalisyon kurmayı reddediyor. Bu nedenle partinin hükümet kurabilmesi için parlamentoda tek başına çoğunluğu elde etmesi gerekiyor.

CDU ağır kayıp yaşadı

Seçimin en dikkat çekici sonuçlarından biri CDU'nun yaşadığı büyük oy kaybı oldu.

2021'de eyalette yüzde 37,1 oy alan CDU, son seçimde yüzde 18,5'e geriledi. Böylece Başbakan Friedrich Merz'in federal düzeydeki siyasi konumu da seçim sonucundan olumsuz etkilenmiş oldu.

Merz hükümeti son dönemde ekonomik büyümenin yavaşlaması, göç ve yaşam maliyetleri gibi başlıklarda kamuoyundaki memnuniyetsizlikle karşı karşıya bulunuyor. Saksonya-Anhalt sonucu, federal hükümete yönelik tepkinin önemli bir göstergesi olarak değerlendiriliyor.

AfD'nin önündeki en büyük engel: Koalisyon

AfD'nin yüzde 44,5'lik oy oranı tarihi bir başarı olsa da bu oran tek başına hükümet kurabileceği anlamına gelmiyor.

Almanya'daki diğer partiler, aşırı sağ ile işbirliğini engelleyen siyasi bir "güvenlik duvarı" politikası izliyor. CDU da seçim öncesinde AfD ile koalisyon kurmayacağını açıklamıştı.

Sosyal Demokrat Parti (SPD) ve Yeşillerin de eyalet parlamentosuna girecek yüzde 5'lik barajı aşması, AfD'nin tek başına çoğunluğa ulaşmasını zorlaştırabilecek unsurlar arasında bulunuyor. Sol Parti'nin ve Sahra Wagenknecht İttifakı'nın (BSW) sandalye kazanıp kazanamayacağı da hükümet aritmetiği açısından önem taşıyor.

Göç politikası seçim kampanyasının merkezindeydi

AfD'nin yükselişinde göç ve sığınmacı politikaları önemli rol oynadı. Partinin Saksonya-Anhalt'taki kampanyası, sert göç politikalarının yanı sıra milliyetçilik, eğitim ve kültür politikaları üzerinden yürütüldü.

Eyalet teşkilatının lideri 35 yaşındaki Ulrich Siegmund, AfD'nin bölgedeki en güçlü siyasi aktörü olarak öne çıktı. Parti, seçim kampanyasında özellikle doğu Almanya'daki ekonomik ve sosyal sorunlardan duyulan memnuniyetsizliği de kullandı.

AfD ise aşırı sağcılık suçlamalarını reddediyor ve kendisine yönelik eleştirilerin milyonlarca seçmene yönelik bir saldırı olduğunu savunuyor. Bununla birlikte parti, Almanya'nın iç istihbarat kurumu tarafından aşırı sağ bağlantıları nedeniyle yakından izleniyor.

Almanya'nın doğusunda AfD yükselişi

Saksonya-Anhalt sonucu, AfD'nin eski Doğu Almanya bölgesindeki güçlü konumunu bir kez daha ortaya koydu.

Ekonomik sorunlar, nüfus kaybı, yaşlanan toplum ve batı ile doğu Almanya arasındaki gelir farkları bölgede siyasi hoşnutsuzluğu artıran başlıca faktörler arasında gösteriliyor. Saksonya-Anhalt, Almanya'nın ekonomik açıdan daha zayıf eyaletlerinden biri olarak dikkat çekiyor.

2029 seçimleri öncesi kritik mesaj

AfD'nin eyalet seçimindeki tarihi sonucu, Almanya'nın 2029'da yapılması beklenen federal seçimleri açısından da önemli bir sinyal niteliğinde.

Partinin bir eyalette hükümet kurmayı başarması, AfD'nin yalnızca protesto oylarının adresi değil, aynı zamanda yönetme iddiasındaki bir siyasi aktör olduğu yönündeki söylemini güçlendirebilir.

Buna karşılık AfD'nin hükümet kuramaması halinde diğer partilerin oluşturacağı alternatif koalisyon, Almanya'daki mevcut siyasi "güvenlik duvarının" sürdüğünü gösterecek.

Almanya'da siyasi dengeler değişiyor

Saksonya-Anhalt seçimleri, AfD'nin Almanya siyasetindeki yükselişinin yeni bir aşamaya geçtiğini gösterdi. Yüzde 44,5'lik oy oranı, partiyi yalnızca eyalette değil, ülke genelindeki siyasi tartışmaların da merkezine taşıdı.

Şimdi gözler kesin sandalye dağılımına ve hükümetin nasıl kurulacağına çevrildi. AfD'nin tek başına iktidar için gerekli çoğunluğu elde edip edemeyeceği, Almanya'nın savaş sonrası siyasi tarihinde yeni bir sayfa açılıp açılmayacağını belirleyecek.