Cenevre / Kiev — Birleşmiş Milletler İnsan Hakları Ofisi’nin (OHCHR) yayımladığı yeni rapora göre, Rusya'nın Ukrayna'yı işgalinin başlangıcından bu yılın Temmuz ayı sonuna kadar sivillere ve savaş esirlerine yönelik 1.000'den fazla cinsel şiddet vakası belgelendi.

Raporda tecavüz, toplu tecavüz, cinsel organ sakatlaması, elektrik şoku ve cinsel içerikli aşağılayıcı eylemler detaylı olarak ele alındı.

İhlallerin Yüzde 89'u Rus Yetkililere Atfedildi

Ukrayna İnsan Hakları İzleme Misyonu Başkanı Danielle Bell, Cuma günü gazetecilere yaptığı açıklamada, cephenin her iki tarafında da ihlallerin kaydedildiğini, ancak olayların "kapsam ve ölçek açısından" çok farklı bir örüntü sergilediğini vurguladı.

Belgelenen vakaların yüzde 89'undan; silahlı kuvvetler, cezaevi hizmetleri ve ulusal güvenlik servisi mensupları dahil olmak üzere Rus yetkililer sorumlu tutuldu.

Bayan Bell, cinsel şiddetin özellikle Rus yetkililer tarafından gözaltına alınanlar arasında yaygın olduğuna dikkat çekti. Eski savaş esirlerinin neredeyse dörtte üçü ve gözaltına alınan sivillerin yarısına yakın bir kısmı birden fazla kez cinsel şiddete maruz kaldı. Kalan yüzde 11'lik kesim ise Ukrayna yetkililerine atfedilirken, bu vakaların neredeyse yarısının yalnızca tehditlerden oluştuğu belirtildi. Öte yandan Bell, Ukrayna'nın BM misyonuna savaş esiri kamplarına ve gözaltı tesislerine "sınırsız erişim" sağladığını vurguladı.

Mağdurların Çoğunluğu Erkek

Gözaltı merkezlerinde tutulan cinsel şiddet mağdurlarının çoğunluğunu erkekler oluşturdu. Rapor için görüşülen mağdurlar yaşadıkları sarsıcı deneyimleri aktardı.

Rus güçlerinin tacizine uğrayan Ukraynalı savaş esirleri ve sağlık personelleri, Sovyet döneminden kalma "tapik" adı verilen askeri saha telefonlarıyla cinsel organlarına elektroşok verildiğini bildirdi. 155 kişinin (%27) bu tür bir tacize en az bir kez maruz kaldığı kaydedildi.

Mağdurlar arasında yer alan bir Ukraynalı savaş esiri copla, bir diğeri ise hücre kapısı anahtarlarıyla zorla cinsel saldırıya uğradığını anlattı. Bir sivil ise kürek sapıyla tecavüze uğradığını ifade etti.

Kadınlar ve Çocuklar da Hedef Alındı

İşgal altındaki Ukrayna topraklarında kadınlar ve çocuklar da cinsel şiddetin hedefi oldu. Belgelenen en genç tecavüz mağduru 4 yaşında bir kız çocuğu, en yaşlısı ise 82 yaşında bir kadın olurken, her iki vakanın da Rus yetkililer tarafından gerçekleştirildiği belirlendi.

Raporda yer alan diğer tanıklıklara göre:

  • Zaporizhzhia'da bir Rus askeri, tutuklu kocasına daha iyi muamele edileceği vaadiyle bir kadın mağdura bir ay boyunca haftada birkaç kez tecavüz etti.

  • Kherson'da bir asker zorla girdiği evde bir kadına her gece tecavüz ederek toplu tecavüz tehdidinde bulundu.

  • Kiev bölgesinde 2022 yılında bir ailenin evine baskın düzenleyen iki Rus askerinden biri, kocasını öldürdükten sonra kadına toplu tecavüz etti ve direnmesi halinde 4 yaşındaki oğlunu vurmakla tehdit etti.

"Şiddet Neredeyse Kesinlikle Devam Ediyor"

Birleşmiş Milletler İnsan Hakları Yüksek Komiseri Volker Türk, rapora ilişkin değerlendirmesinde şu ifadeleri kullandı:

"Raporumuzda belgelenen bu iğrenç eylemlerin yaygınlığından derin endişe duyuyorum ve Ukrayna'da her gün tanık olduğumuz aralıksız şiddet ortamında bunların neredeyse kesin olarak devam ettiğinden korkuyorum. Faillerin kim olduğuna bakılmaksızın bu durum derhal durdurulmalı. Ancak, güçlerine atfedilen vakaların yüksek oranı göz önüne alındığında, özellikle Rusya Federasyonu; sivilleri ve savaş esirlerini cinsel şiddet de dahil olmak üzere her türlü işkenceden korumak için somut ve gözle görülür adımlar atmalıdır."