CHP Malatya Milletvekili ve TBMM Plan ve Bütçe Komisyonu Sözcüsü Veli Ağbaba, torba yasa görüşmelerinde genç işsizliğine dikkat çekti. Ağbaba, işsizlik fonunun işverene aktarıldığını, gençlerin iş bulamaması nedeniyle sentetik uyuşturucuya yöneldiğini söyledi.
Üniversite Mezunları İşsiz Kaldı
Ağbaba, Türkiye’de üniversite mezunu işsizlik oranının genel işsizlik oranını geçtiğini vurguladı:
- 25-34 yaş arası işsizlerin %49’u yükseköğrenim mezunu.
- Gençler artık üniversite eğitimiyle iş bulamayacağını anlamış durumda.
“Türkiye, üniversite mezunu işsizlik oranının genel işsizlik oranının geçtiği tek ülke oldu. Üniversite mezunlarının iş bulma olasılığı giderek düşüyor.”
İki Gençten Biri İşsiz
Ağbaba, işsizliğin tüm gençliği etkilediğini belirtti:
- Geniş tanımlı işsizlik %30’a yükseldi, 12 milyon kişi işsiz.
- Gençlerde durum daha vahim: Geniş tanımlı işsizlerin %38’i gençlerden oluşuyor.
- Kadınların %39’u işsiz, neredeyse her iki kadından biri işsiz.
“Eskiden ‘ev hanımı’ vardı, şimdi ‘ev genci’ var; yaklaşık 6,5 milyon genç ne çalışabiliyor ne okuyabiliyor.”
Gençler Sentetik Uyuşturucuya Yöneliyor
Ağbaba, işsizliğin gençleri uyuşturucuya sürüklediğine dikkat çekti:
- Sentetik uyuşturucu kullanımında %50 artış.
- 2024’te uyuşturucudan ölen 427 kişinin 204’ü sentetik bonzai, 142’si metamfetamin.
“Gençler göz göre göre ölüme sürükleniyor.”
Torba Yasayla İşsizlik Fonuna Müdahale
Torba yasayla Cumhurbaşkanına işsizlik primini azaltma veya artırma yetkisi verildiğini hatırlatan Ağbaba, bu adımı eleştirdi:
“Tasarruf sağlayacak başka bir şey kalmadı, İşsizlik Fonu kaldı. Yetki veriyorsunuz ama indirmeyebiliriz demek, işsizlerin haklarına müdahale anlamına geliyor.”
İşsizlik Maaşı Çoğunlukla İşçiye Ulaşmıyor
- 2025 yılında 1 milyon 840 bin kişi başvurmuş, 881 bin kişi faydalanabilmiş (%48).
- Her 100 kişiden sadece 16’sı işsizlik maaşı alabiliyor.
- İşsizlik maaşı almak için son 3 yılda en az 600 gün prim ödemiş olmak gerekiyor.
İşsizlik Fonu İşverene Kaydırılıyor
- 2025 sonu itibarıyla fon varlığı yaklaşık 628 milyar TL.
- Üç yılda işsizlik sigortası giderinin sadece %7’si işçiye, %54’ü işverene aktarıldı.
“Fonun gerçek amacı işsize ödeme yapmakken, işverene destek fonu haline getirildi. Bu durum büyük bir samimiyetsizliktir.”
