DEM Parti milletvekilleri Beritan Güneş Altın, Ömer Faruk Hülakü ve Serhat Eren, çocuklara yönelik yaygın tutuklama uygulamalarının araştırılması talebiyle TBMM İnsan Haklarını İnceleme Komisyonu’na (İHİK) dilekçe sundu. Başvuruda, Ocak 2026 protestolarının ardından çocuklara yönelik tutuklama tedbirlerinin ölçüsüz biçimde uygulandığına dikkat çekildi.
DEM Parti’nin İHİK üyesi milletvekilleri tarafından sunulan dilekçede, Türkiye’nin taraf olduğu Birleşmiş Milletler Çocuk Haklarına Dair Sözleşme ve Pekin Kuralları’na rağmen, çocukların özgürlüklerinden yoksun bırakılmasının istisna olmaktan çıkarıldığı vurgulandı.
En az 4 bin 505 çocuk hapishanede
Ceza ve Tevkifevleri Genel Müdürlüğü’nün 2 Şubat 2026 tarihli verilerine yer verilen dilekçede, Türkiye genelinde en az 4 bin 505 çocuğun cezaevlerinde tutulduğu belirtildi. Hapsetmenin çocuklar açısından “son çare” olması gerekirken, Türkiye’de fiilen yaygın bir cezalandırma aracına dönüştüğü ifade edildi.
Ocak protestoları sonrası ölçüsüz tutuklamalar
Ocak 2026’da birçok kentte gerçekleşen protestoların ardından çocuklar hakkında yürütülen adli süreçlerde tutuklama tedbirinin yaygın ve ölçüsüz şekilde uygulandığına dikkat çekilen dilekçede, çok sayıda somut örneğin bulunduğu kaydedildi. Çocukların ceza adalet sisteminde yetişkinlerle fiilen eşitlenmesinin, çocuk adaletinin koruyucu ve onarıcı niteliğini ortadan kaldırdığı vurgulandı.
İzmir’de 16 yaşındaki çocuk tutuklandı
Dilekçede İzmir’den çarpıcı bir örneğe de yer verildi. 12’nci sınıf öğrencisi olan 16 yaşındaki bir çocuğun, sosyal medya hesabında paylaştığı bir video, bir fotoğraf ve bir şarkı gerekçe gösterilerek “örgüt propagandası” iddiasıyla tutuklandığı ve İzmir Çocuk ve Gençlik Hapishanesi’ne gönderildiği aktarıldı. Eğitim çağındaki bir çocuğun ifade özgürlüğü kapsamındaki paylaşımları nedeniyle tutuklanmasının, çocuğun üstün yararı ilkesine açıkça aykırı olduğu belirtildi.
“Hapishaneler çocuklar için uygun değil”
Dilekçede, hapishanelerin çocukların psikolojik ve pedagojik gelişimi açısından uygun olmadığına dikkat çekildi. Sivil toplum kuruluşlarının araştırmalarına göre, yetişkin cezaevlerinde yaklaşık 1.500 çocuğun tutulduğu, bunların 200’e yakınının kız çocuklar olduğu hatırlatıldı. Çocuklar açısından hapis cezasının; yaşam, eğitim ve gelişim hakları başta olmak üzere birçok temel hakkın ihlaline yol açtığı vurgulandı.
Komisyona somut talepler
DEM Parti milletvekilleri, İHİK’e sundukları dilekçede şu talepleri sıraladı:
-
İzmir’de tutuklanan çocuğun tutuklanma sürecinin tüm yönleriyle araştırılması,
-
Tutuklamanın çocuğun eğitim hakkı, ruhsal gelişimi ve ifade özgürlüğü üzerindeki etkilerinin tespit edilmesi,
-
Çocuklar bakımından tutuklamanın “son çare” olma ilkesinin uygulamada karşılığının olup olmadığının incelenmesi,
-
İHİK Çocuk Hakları Alt Komisyonu’nun İzmir Çocuk ve Gençlik Hapishanesi’ne ziyaret gerçekleştirmesi,
-
Çocukların sosyal medya paylaşımları nedeniyle tutuklanmasına yol açan yargı pratiklerine ilişkin kapsamlı bir rapor hazırlanması.
