Nitelikli ve ücretsiz kamusal eğitim çağrısı yapılan açıklamada; okul yemeği, ulaşım, kırtasiye ve temel eğitim ihtiyaçlarının kamu tarafından karşılanması istendi.
2026-2027 eğitim-öğretim yılı başlarken milyonlarca öğrenci yeniden okullara dönüyor. DEM Parti Eğitim Politikaları Komisyonu, yeni eğitim yılı dolayısıyla yayımladığı açıklamada Türkiye’nin eğitimde derinleşen eşitsizliklerle yeni döneme girdiğini belirtti.
Açıklamada, öğrencilerin eğitim olanaklarına erişimi arasındaki farkların giderek büyüdüğü vurgulandı. Bir tarafta özel okullar, kurslar ve özel derslerle eğitim olanaklarını genişletebilen öğrencilerin bulunduğu, diğer tarafta ise beslenme, kırtasiye, ulaşım ve barınma giderleri nedeniyle eğitim hakkına erişmekte zorlanan çocukların olduğu ifade edildi.
“Eğitim piyasaya bırakılamaz”
Eğitimin bir ayrıcalık değil, temel bir hak olduğu belirtilen açıklamada, eğitim hizmetlerinin piyasa koşullarına bırakılamayacağı kaydedildi.
DEM Parti Eğitim Politikaları Komisyonu, bütün öğrenciler için nitelikli ve ücretsiz kamusal eğitim sağlanması gerektiğini belirterek şu talepleri sıraladı:
- Okullarda ücretsiz ve sağlıklı yemek verilmesi,
- Öğrencilerin ulaşım giderlerinin kamu tarafından karşılanması,
- Kırtasiye ve temel eğitim ihtiyaçlarının ücretsiz sağlanması,
- Eğitim kaynaklarının okullar ve öğrenciler arasında eşit ve adil biçimde dağıtılması.
Merkezi ve tek tip eğitim anlayışına eleştiri
Türkiye’nin toplumsal, kültürel, dilsel ve inançsal açıdan çoğulcu bir ülke olduğuna dikkat çekilen açıklamada, eğitim sisteminin buna karşın merkezi, tek tip ve hiyerarşik bir anlayışla yürütüldüğü belirtildi.
Eğitimin; sorgulayan, düşünen, üreten ve demokratik yaşama katılan bireylerin gelişimini esas alması gerektiği vurgulandı. Öğretmen ile öğrenci arasındaki ilişkinin itaat ve hiyerarşiye değil; karşılıklı öğrenmeye, dayanışmaya ve özgürleşmeye dayanması gerektiği ifade edildi.
“Barış ezberletilmez, birlikte kurulur”
Açıklamada, eğitimin devletin tanımladığı “makbul yurttaş” anlayışını yeniden üretmenin aracı olmaması gerektiği belirtilerek okullarda barış, demokrasi, eşit yurttaşlık ve birlikte yaşam değerlerinin güçlendirilmesi çağrısı yapıldı.
Komisyonun açıklamasında, “Barış ezberletilmez; düşünülür, tartışılır ve birlikte kurulur” ifadelerine yer verildi.
Anadili hakkı için çağrı
Anadilinde eğitimin demokratik bir hak olduğu vurgulanan açıklamada, Kürtçe ve diğer dillerin eğitim alanında kullanılmasının önündeki engellerin kaldırılması istendi.
Farklı kimliklerin, kültürlerin, dillerin ve inançların eşit biçimde var olabildiği çoğulcu bir eğitim sisteminin kurulması gerektiği belirtilerek öğrencilerin kültürel ve dilsel farklılıklarının eğitim sürecinde yok sayılmaması çağrısı yapıldı.
Öğretmenler eğitim politikalarının öznesi olmalı
DEM Parti Eğitim Politikaları Komisyonu, öğretmenlerin güvenceli istihdam, insanca yaşam koşulları, sendikal haklar, mesleki özerklik ve sürekli mesleki gelişim haklarının güvence altına alınmasını istedi.
Öğretmenlerin yalnızca alınan kararları uygulayan kişiler olarak görülmemesi gerektiği belirtilen açıklamada, eğitim emekçilerinin eğitim politikalarının belirlenmesinde doğrudan söz sahibi olması gerektiği kaydedildi.
Eğitimde ortak ve demokratik yönetim talebi
Eğitimin demokratikleşmesi için karar süreçlerine katılımın güçlendirilmesi gerektiği vurgulanan açıklamada; öğretmenlerin, öğrencilerin, velilerin, sendikaların, üniversitelerin, yerel yönetimlerin ve diğer eğitim bileşenlerinin sürece dahil edilmesi istendi.
Yerel yönetimlerin de okul öncesi eğitim, öğrenci beslenmesi, ulaşım, kültür, sanat ve erişilebilirlik alanlarında kamusal sorumluluğun demokratik bir ortağı olması gerektiği ifade edildi.
Engelli öğrenciler için erişilebilir eğitim
Açıklamada engelli öğrencilerin eğitim hakkının gerçek anlamda güvence altına alınması gerektiğine de dikkat çekildi. Erişilebilirliğin yalnızca öğrencilerin okul binasına girebilmesiyle sınırlandırılamayacağı belirtildi.
Eğitimde erişilebilirliğin;
- Fiziksel ve dijital erişimi,
- Uygun ulaşım olanaklarını,
- İşaret dili desteğini,
- Braille materyallerini,
- Alternatif iletişim yöntemlerini kapsaması gerektiği kaydedildi.
Özel eğitim hizmetleri için ayrılan bütçenin artırılması, yeterli personel görevlendirilmesi ve destek mekanizmalarının güçlendirilmesi çağrısı yapıldı.
“Eğitim yalnızca sınav başarısından ibaret değildir”
Eğitim sisteminin yalnızca sınav sonuçları ve akademik başarı üzerinden değerlendirilmesine karşı çıkılan açıklamada, öğrencilerin bilgiye ulaşabildiği, sorgulayabildiği, eleştirebildiği ve üretebildiği bir yapının kurulması gerektiği belirtildi.
DEM Parti Eğitim Politikaları Komisyonu, eğitim sisteminin insan hakları, eşitlik, özgürlük, laiklik, bilim ve çoğulculuk temelinde yeniden şekillendirilmesi gerektiğini bildirdi.
“Ortak mücadeleyi sürdüreceğiz”
Açıklamanın sonunda, eşit, özgür, demokratik, çoğulcu ve kamusal eğitim hedefi vurgulanarak şu ifadelere yer verildi:
“DEM Parti olarak; eşit, özgür, demokratik, çoğulcu ve kamusal bir eğitim için eğitim emekçileri, öğrenciler, veliler, sendikalar, demokratik kurumlar ve tüm toplumla birlikte ortak mücadeleyi sürdüreceğiz.”
