Birleşmiş Milletler’e bağlı altı üst düzey kurumun liderleri, Kadın Genital Sakatlamasına Sıfır Tolerans Uluslararası Günü’nde yaptıkları ortak açıklamada, yalnızca 2026 yılında 4,5 milyon kız çocuğunun kadın sünneti riski altında olduğunu belirterek, bu insan hakları ihlaline son verilmesi için sürekli taahhüt ve güçlü yatırımlar çağrısında bulundu.
2026’da 4,5 Milyon Kız Çocuğu Risk Altında
Birleşmiş Milletler Kadın Fonu (UNFPA), UNICEF, BM İnsan Hakları Yüksek Komiserliği, BM Kadın, Dünya Sağlık Örgütü (WHO) ve UNESCO’nun üst düzey yöneticileri tarafından 5 Şubat 2026’da yayımlanan ortak açıklamada, kadın genital sakatlamasının (FGM) hâlâ milyonlarca kız çocuğunun yaşamını tehdit ettiği vurgulandı.
Açıklamaya göre, yalnızca 2026 yılı içinde, çoğu beş yaşın altında olmak üzere tahminen 4,5 milyon kız çocuğu bu zararlı uygulamayla karşı karşıya. Dünya genelinde ise 230 milyondan fazla kız ve kadın, kadın genital sakatlamasının ömür boyu süren fiziksel ve ruhsal sonuçlarıyla yaşıyor.
“İnsan Hakları İhlalidir, Asla Meşrulaştırılamaz”
BM liderleri, Kadın Genital Sakatlamasına Sıfır Tolerans Uluslararası Günü vesilesiyle yaptıkları açıklamada, bu uygulamanın hiçbir gerekçeyle savunulamayacağını net biçimde ifade etti.
Kadın genital sakatlamasının kız çocuklarının ve kadınların beden bütünlüğünü ihlal ettiği, ciddi sağlık komplikasyonlarına yol açtığı ve yaşam boyu süren travmalar bıraktığı belirtildi. Uygulamanın yol açtığı sağlık sorunlarının küresel tedavi maliyetinin her yıl yaklaşık 1,4 milyar ABD doları olduğu hatırlatıldı.
İlerleme Var Ama Yeterli Değil
Açıklamada, son otuz yılda kadın genital sakatlamasına karşı yürütülen mücadelede önemli kazanımlar elde edildiği ifade edildi. Bu uygulamanın yaygın olduğu ülkelerde nüfusun neredeyse üçte ikisinin artık kadın sünnetinin sona ermesini desteklediği belirtildi.
1990’dan bu yana kaydedilen ilerlemenin yarısının son on yılda gerçekleştiğine dikkat çekilirken, kadın genital sakatlamasına maruz kalan kız çocuklarının oranının her iki kız çocuğundan birinden her üç kız çocuğundan birine düştüğü aktarıldı. Ancak BM yetkilileri, bu ivmenin korunmaması halinde kazanımların hızla geri gidebileceği uyarısında bulundu.
“Neyin İşe Yaradığını Biliyoruz”
BM liderleri, kadın genital sakatlamasına karşı mücadelenin nasıl başarıya ulaşabileceğinin artık net olduğunu vurguladı. Etkili yöntemler arasında;
-
Sağlık ve insan hakları temelli eğitim çalışmaları,
-
Dini ve toplumsal liderlerin sürece aktif katılımı,
-
Ebeveynler ve sağlık çalışanlarının bilinçlendirilmesi,
-
Geleneksel ve sosyal medyanın etkin kullanımı,
-
Yerel ve gençlik ağlarının öncülük ettiği topluluk temelli hareketler
ön plana çıkarıldı.
Ayrıca mağdurların, bağlama uygun sağlık hizmetlerine, psikososyal desteğe ve hukuki yardıma erişiminin hayati önemde olduğu vurgulandı.
Her 1 Dolar, 10 Kat Getiri Sağlıyor
Açıklamada ekonomik veriler de paylaşıldı. Kadın genital sakatlamasını sona erdirmeye yönelik yapılan her 1 dolarlık yatırımın, yaklaşık 10 kat getiri sağladığı belirtildi.
BM’ye göre, 2,8 milyar ABD dolarlık bir yatırım, 20 milyon vakanın önlenmesini mümkün kılabilir ve 28 milyar ABD doları tutarında toplumsal ve ekonomik fayda yaratabilir.
Finansman Kesintileri Kazanımları Tehlikeye Atıyor
BM liderleri, 2030 Sürdürülebilir Kalkınma Hedefleri’ne yaklaşılırken, küresel ölçekte azalan yatırım ve desteğin ciddi bir tehdit oluşturduğuna dikkat çekti. Sağlık, eğitim ve çocuk koruma alanlarındaki uluslararası fon kesintilerinin, kadın genital sakatlamasının önlenmesi ve mağdurlara destek verilmesi çabalarını zayıflattığı ifade edildi.
Ayrıca, bu uygulamanın sağlık çalışanları tarafından yapılmasının “kabul edilebilir” olduğu yönündeki tehlikeli söylemlerin, ortadan kaldırma çabalarına zarar verdiği vurgulandı.
“Bağlılığımızı Yeniden Teyit Ediyoruz”
BM’ye bağlı altı kurumun liderleri, açıklamanın sonunda, kadın genital sakatlamasına kesin olarak son vermek amacıyla yerel ve küresel kamu-özel ortaklarıyla, mağdurların da dahil olduğu kapsayıcı bir mücadeleyi sürdürme konusundaki kararlılıklarını yineledi.
Açıklamada, yeterli ve öngörülebilir finansman sağlanmadığı takdirde, milyonlarca kız çocuğunun 2030’a giden süreçte yeniden risk altına gireceği uyarısı yapıldı.
