Dünya Sağlık Örgütü (DSÖ), Demokratik Kongo Cumhuriyeti ve Uganda’da görülen Bundibugyo virüsünün neden olduğu Ebola hastalığı salgınını uluslararası öneme sahip halk sağlığı acil durumu olarak değerlendirdi. DSÖ Acil Durum Komitesi, salgının sınır ötesi yayılımı nedeniyle ülkelerin hazırlık ve gözetim çalışmalarını artırmasını istedi.

Dünya Sağlık Örgütü (DSÖ), Demokratik Kongo Cumhuriyeti (DKC) ve Uganda’da ortaya çıkan Bundibugyo virüsünün neden olduğu Ebola hastalığı nedeniyle uluslararası düzeyde alarma geçti.

DSÖ Genel Direktörü, 17 Mayıs 2026'da yaptığı değerlendirmede salgının Uluslararası Öneme Sahip Halk Sağlığı Acil Durumu (PHEIC) oluşturduğuna karar verdi. Ancak salgının, Uluslararası Sağlık Tüzüğü kapsamında “pandemi acil durumu” kriterlerini karşılamadığı belirtildi.

Acil Durum Komitesi toplandı

DSÖ'nün Uluslararası Sağlık Tüzüğü (IHR) Acil Durum Komitesi, 19 Mayıs'ta ilk toplantısını gerçekleştirdi. Toplantının ardından salgının kontrol altına alınması ve ülkeler arasındaki koordinasyonun güçlendirilmesi amacıyla geçici tavsiyeler yayımlandı.

Komite; hastalık sürveyansının güçlendirilmesi, vakaların hızlı şekilde tespit edilmesi, temaslıların izlenmesi, laboratuvar kapasitesinin artırılması ve sınır bölgelerinde sağlık önlemlerinin güçlendirilmesini öne çıkardı.

DSÖ ayrıca ülkelerin salgın nedeniyle gereksiz seyahat veya ticaret kısıtlamaları uygulamaması, bunun yerine risk temelli halk sağlığı önlemlerine odaklanması gerektiğini vurguladı.

Salgın Demokratik Kongo Cumhuriyeti'nden Uganda'ya yayıldı

Salgın ilk olarak Demokratik Kongo Cumhuriyeti'nde tespit edildi. 15 Mayıs'ta ülkede Bundibugyo virüsü hastalığı doğrulanırken, aynı tarihte Uganda da Demokratik Kongo Cumhuriyeti'nden gelen bir vaka üzerinden salgını doğruladı.

Bundibugyo virüsü, Ebola hastalığına yol açan virüs türlerinden biri. Hastalık; enfekte kişilerin kanı, vücut sıvıları, organları veya kontamine yüzeylerle doğrudan temas yoluyla bulaşabiliyor. Sağlık kuruluşlarında enfeksiyon kontrol önlemlerinin yetersiz olması ve güvenli olmayan cenaze uygulamaları bulaş riskini artırabiliyor.

İsrail seçimleri öncesi Netanyahu’dan Erdoğan’lı seçim afişi
İsrail seçimleri öncesi Netanyahu’dan Erdoğan’lı seçim afişi
İçeriği Görüntüle

Belirtiler 2 ila 21 gün içinde ortaya çıkabiliyor

DSÖ'ye göre Bundibugyo virüsünün kuluçka süresi 2 ila 21 gün arasında değişiyor. Hastalar genellikle belirtiler ortaya çıkmadan önce bulaştırıcı olmuyor.

İlk belirtiler arasında ateş, yorgunluk, kas ağrısı, baş ağrısı ve boğaz ağrısı bulunuyor. Hastalık ilerlediğinde mide-bağırsak sorunları, organ işlev bozuklukları ve bazı vakalarda kanamalı belirtiler görülebiliyor.

DSÖ, önceki iki Bundibugyo salgınında ölüm oranlarının yaklaşık yüzde 30 ila 50 arasında değiştiğini bildiriyor. Bu virüs için hâlen lisanslı bir aşı veya hastalığa özgü onaylı bir tedavi bulunmuyor.

DSÖ risk seviyesini yükseltti

DSÖ'nün 6 Haziran'daki değerlendirmesinde Demokratik Kongo Cumhuriyeti için ulusal risk çok yüksek, Uganda için ise yüksek olarak belirlendi. Kara sınırı bulunan ve virüs tespit edilen ülkelere komşu ülkeler açısından da risk yüksek kategorisinde değerlendirildi. Küresel risk ise düşük olarak açıklandı.

Ancak salgın sonraki aylarda hızla büyüdü. DSÖ'nün Ağustos 2026 tarihli son değerlendirmesine göre Demokratik Kongo Cumhuriyeti'nde vaka sayısı önceki büyük Ebola salgınını aşarak ülke tarihindeki en büyük Ebola salgını haline geldi.

Mücadele için uluslararası plan devrede

DSÖ ve Afrika Hastalık Kontrol ve Önleme Merkezleri (Africa CDC), salgına karşı kıta genelinde hazırlık ve müdahale çalışmalarını desteklemek amacıyla ortak bir plan başlattı.

Plan kapsamında sınır ötesi gözetim, temaslı takibi, tanı kapasitesinin artırılması, klinik bakım, enfeksiyon önleme ve kontrolü ile toplumların salgın konusunda bilgilendirilmesine yönelik çalışmalar yürütülüyor.

DSÖ'nün güncel verileri ise salgının Demokratik Kongo Cumhuriyeti'nde giderek daha geniş bir coğrafyaya yayıldığını ve bulaş zincirlerinin birbirine bağlandığını gösteriyor. Bu nedenle örgüt, erken tanı, hızlı temaslı takibi ve sağlık sistemlerinin güçlendirilmesini salgının kontrolündeki temel unsurlar olarak değerlendiriyor.

DSÖ'nün ilgili açıklaması

Muhabir: Haber Merkezi