Eğitim ve Bilim Emekçileri Sendikası (Eğitim Sen), YÖK Başkanı Erol Özvar’ın dört yıllık lisans programlarının üç yılda tamamlanabilmesine yönelik çalışmalar yürütüldüğüne ilişkin açıklamalarını değerlendirdi.
“Üniversiteler Nüfus Politikalarının Değil, Bilimin, Özgürlüğün ve Toplumsal Eşitliğin Mekânlarıdır” başlıklı yazılı açıklamada, yükseköğretimin süresinin evlilik ve doğurganlık hedefleriyle ilişkilendirilmesinin üniversitelerin bilimsel ve kamusal niteliği açısından ciddi sorunlar yaratabileceği belirtildi.
Sendika, üniversitelerin geleceği tartışılırken öğrencilerin barınma ve beslenme sorunlarının, mezun işsizliğinin, akademik özgürlüklerin ve eğitimde niteliğin öncelikli gündem olması gerektiğini vurguladı.
“Kadınların Yaşamları ve Bedenleri Nüfus Politikalarının Aracı Değildir”
Eğitim Sen, 2025 yılının “Aile Yılı”, 2026-2035 döneminin ise “Aile ve Nüfus On Yılı” ilan edilmesiyle birlikte kadınları öncelikle eş ve anne olarak tanımlayan politikaların daha görünür hâle geldiğini savundu.
Üniversite eğitiminin süresini evlilik yaşını düşürme ve doğum oranlarını artırma hedefleriyle ilişkilendirmenin, bu yaklaşımın yükseköğretime taşınması anlamına geldiği belirtildi.
Açıklamada, kadınların eğitim ve çalışma yaşamında karşılaştıkları ayrımcılığın, ücret eşitsizliğinin, güvencesiz istihdamın ve bakım sorumluluklarının göz ardı edildiği ifade edildi.
Eğitim Sen, kadınların yaşam tercihleri üzerindeki karar hakkına dikkat çekerek şunları kaydetti:
“Kadınların ne zaman evleneceklerine, çocuk sahibi olup olmayacaklarına, kaç çocuk doğuracaklarına ve yaşamlarını nasıl sürdüreceklerine karar verme hakkı yalnızca kendilerine aittir.”
Sendika, kadınların üniversitede geçirdikleri yılların evliliği veya anneliği geciktiren bir kayıp olarak değerlendirilemeyeceğini, bu sürecin bilgiye erişim, ekonomik bağımsızlık ve toplumsal eşitlik açısından önemli olduğunu vurguladı.
“Gençlerin Sorunu Uzun Süre Eğitim Görmeleri Değil, Güvencesiz Gelecek”
Eğitim Sen, gençlerin evlenmeyi veya çocuk sahibi olmayı ertelemesinin temel nedeninin üniversitede dört yıl eğitim görmeleri olmadığını belirtti.
Gençlerin kendi yaşamlarını kurmakta zorlanmasının arkasında işsizlik, düşük ücretler, güvencesiz çalışma koşulları, yüksek kiralar, yoksulluk ve gelecek kaygısının bulunduğu ifade edildi.
Açıklamada şu değerlendirmeye yer verildi:
“Üniversite eğitiminden bir yıl eksiltmek gençlere güvenceli iş, insanca yaşayacakları ücret ve güvenli bir gelecek sağlamayacaktır.”
Kadınların üzerindeki bakım yüküne ve ücretsiz kamusal kreş hizmetlerinin yetersizliğine de dikkat çeken sendika, gençlerin yaşamlarını özgürce kurabilmeleri için eğitim sürelerinin kısaltılması yerine sosyal hakların ve güvenceli istihdamın güçlendirilmesi gerektiğini savundu.
Üç Yıllık Lisans Eğitimi Akademik Niteliği Nasıl Etkileyecek?
Eğitim Sen, lisans eğitiminin dört yıldan üç yıla indirilmesinin yalnızca akademik takvimle ilgili bir değişiklik olarak görülemeyeceğini belirtti.
Düzenlemenin ders içerikleri, uygulamalı eğitim, araştırma olanakları, akademik derinlik ve mesleki yeterlilikler üzerinde ciddi sonuçlar doğurabileceği ifade edildi.
Sendika, üniversitelerde hâlihazırda yaşanan akademik ve idari personel eksikliğine, altyapı sorunlarına ve yetersiz kamu kaynaklarına dikkat çekti.
Bu sorunlar çözülmeden yapılacak değişikliklerin yükseköğretimin niteliğini daha da zayıflatabileceği uyarısında bulunuldu.
“Üniversiteler Yalnızca İş Gücü Piyasasına Eleman Yetiştiren Kurumlar Değildir”
Açıklamada üniversitelerin bilimsel bilgi üretimi, eleştirel düşünce, bireysel özgürleşme ve toplumsal demokratikleşme açısından taşıdığı kamusal role vurgu yapıldı.
Eğitim Sen, yükseköğretim politikalarının nüfus hedeflerine veya sermayenin ihtiyaçlarına göre belirlenemeyeceğini savunarak şu değerlendirmede bulundu:
“Üniversiteler yalnızca iş gücü piyasasına eleman yetiştiren kurumlar değildir. Bilimsel bilginin üretildiği, eleştirel düşüncenin geliştiği, bireylerin özgürleştiği ve toplumsal yaşamın demokratikleşmesine katkı sunan kamusal kurumlardır.”
Sendika, yükseköğretime ilişkin düzenlemelerin bilimsel ölçütler, akademik özgürlükler, toplumsal cinsiyet eşitliği ve üniversite bileşenlerinin demokratik katılımı temelinde hazırlanması gerektiğini belirtti.
Eğitim Sen’den Güvenceli İstihdam ve Kamusal Eğitim Çağrısı
Eğitim Sen, gençlerin geleceğinin güvence altına alınması için nitelikli, bilimsel ve kamusal eğitimin güçlendirilmesini istedi.
Sendika, güvenceli istihdamın sağlanması, insanca yaşamaya yetecek ücretlerin güvence altına alınması, ücretsiz kamusal kreşlerin yaygınlaştırılması ve sosyal hizmetlerin geliştirilmesi çağrısında bulundu.
Üniversitelerin gençleri daha erken evlendirmek, kadınları daha erken anne yapmak veya sermayeye daha hızlı iş gücü sağlamak amacıyla düzenlenemeyeceği vurgulanan açıklamada şu ifadelere yer verildi:
“Üniversiteler gençleri daha erken evlendirmek, kadınları daha erken anne yapmak ya da sermayeye daha hızlı iş gücü sağlamak için değil; özgür düşünen, sorgulayan, üreten ve toplumu dönüştüren bireyler yetiştirmek için vardır.”
“Kadınların Yaşamı ve Gençlerin Geleceği Nüfus Politikalarına Teslim Edilemez”
Eğitim Sen, kadınların yaşamları üzerindeki karar haklarını sınırlandıran, toplumsal cinsiyet eşitsizliğini derinleştiren ve üniversitelerin bilimsel niteliğini zayıflatabilecek politikalara karşı mücadeleyi sürdüreceğini bildirdi.
Sendikanın açıklaması şu sözlerle sona erdi:
“Kadınların yaşamı, gençlerin geleceği ve üniversitelerin bilimsel özgürlüğü iktidarın nüfus politikalarına teslim edilemez!”
Eğitim Sen’in açıklaması, dört yıllık lisans eğitiminin üç yılda tamamlanmasına yönelik çalışmaların yalnızca eğitim süresi açısından değil, yükseköğretimin amacı, kadınların hakları ve gençlerin geleceği bakımından da tartışılması gerektiğini gündeme taşıdı.





