Millî Eğitim Bakanlığı (MEB), okullardaki sınav uygulamalarını ve ölçme-değerlendirme süreçlerini yeniden düzenledi. 14 Kasım 2026 tarihli ve 33430 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan Millî Eğitim Bakanlığı Ölçme ve Değerlendirme Yönetmeliğinde Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmelik yürürlüğe girdi.

9 Eylül 2023 tarihli yönetmelikte yapılan değişiklikler; ortak yazılı sınavların uygulanmasından soru hazırlama yöntemlerine, yapay zekâ kullanımından öğrenci başarısının değerlendirilmesine kadar birçok alanı kapsıyor.

Yeni düzenleme, Millî Eğitim Bakanlığına bağlı resmî ve özel eğitim kurumlarının yanı sıra merkezî sistem sınavları, ulusal ve uluslararası izleme araştırmaları ile ölçme değerlendirme merkezi müdürlüklerinin görev ve sorumluluklarını da içeriyor.

Resmi Gazete

İl ve ilçe geneli ortak sınavlara ilişkin hükümler kaldırıldı

Yönetmeliğin en dikkat çekici değişikliklerinden biri, ortak yazılı sınavların yeniden yapılandırılması oldu.

Önceki yönetmelikte bulunan il ve ilçe geneli ortak yazılı sınavlara ilişkin tanımlar ve hükümler yürürlükten kaldırıldı. Yeni sistemde ortak yazılı sınavlar, ülke geneli ve okul geneli olmak üzere iki düzeyde düzenlendi.

Buna göre Millî Eğitim Bakanlığı, belirlediği sınıf düzeylerinde ve derslerde ülke geneli ortak yazılı sınav yapabilecek. Bakanlık tarafından ülke genelinde yapılması kararlaştırılmayan sınavlar ise okul geneli ortak yazılı sınav olarak gerçekleştirilecek.

Hangi sınıflarda ve hangi derslerde ülke geneli ortak yazılı sınav yapılacağı, öğretim yılı başında ilan edilecek.

Sınav sorularında yapay zekâ kullanılabilecek

Yeni yönetmelikle ölçme ve değerlendirme sistemine yapay zekâ kullanımına ilişkin açık bir hüküm eklendi.

Düzenlemeye göre soru hazırlama ve değerlendirme süreçlerini desteklemek ve bu süreçlerin etkinliğini artırmak amacıyla Bakanlık tarafından uygun görülen yapay zekâ araçları kullanılabilecek.

Bu hüküm, yapay zekânın eğitim sistemindeki ölçme ve değerlendirme süreçlerine resmî olarak dâhil edilmesi açısından önem taşıyor.

Ancak düzenleme, sınav sorularının tamamının yapay zekâ tarafından hazırlanacağını veya değerlendirmelerin bütünüyle otomatik yapılacağını öngörmüyor. Kullanım, Bakanlığın uygun gördüğü araçlarla ve süreçleri destekleme amacıyla sınırlandırılıyor.

Yapay zekâ araçlarının nasıl denetleneceği, değerlendirme hatalarının nasıl giderileceği ve öğrenci verilerinin korunmasına yönelik uygulamaların nasıl yürütüleceği ise uygulama sürecinde önem taşıyan başlıklar arasında bulunuyor.

Okul öncesi ve ilkokullarda sınav yapılamayacak

Yönetmelikte okul öncesi eğitim kurumları ve ilkokullara ilişkin ölçme-değerlendirme ilkeleri de açık biçimde düzenlendi.

Buna göre okul öncesi eğitim kurumlarında ve ilkokullarda herhangi bir ad altında sınav yapılamayacak.

Bu eğitim kademelerinde ölçme ve değerlendirmenin temel amacı, öğrencilerin bilişsel, fiziksel, sosyal ve duygusal gelişimlerini süreç içerisinde izlemek ve desteklemek olacak.

Öğrencilerin gelişimleri, sınav odaklı uygulamalar yerine eğitim sürecindeki gözlem ve değerlendirmelerle takip edilecek.

Sınav sonuçları okulları ve öğrencileri sıralamak için kullanılamayacak

Yeni yönetmelik, sınav sonuçlarının kullanımına da sınırlama getiriyor.

Ölçme ve değerlendirme uygulamalarından elde edilen sonuçlar;

  • Öğrenciler,

  • Sınıflar,

  • Okullar,

  • İller

arasında sıralama, karşılaştırma veya kıyaslama yapmak amacıyla kullanılamayacak.

Bu hükümle sınav sonuçlarının eğitim kurumları arasında rekabet ve başarı sıralaması oluşturmak yerine öğrencilerin öğrenme eksikliklerini belirlemek ve eğitim süreçlerini geliştirmek amacıyla kullanılması öngörülüyor.

Sınav tarihleri eğitim yılı başında e-Okul üzerinden duyurulacak

Yönetmeliğe göre okullardaki sınavlar, Bakanlık tarafından belirlenen takvim doğrultusunda yapılacak.

Sınav tarihleri öğretim yılı başında okullar tarafından e-Okul sistemi üzerinden ilan edilecek.

Mücbir sebepler nedeniyle sınavların belirlenen tarihlerde yapılamaması durumunda valilikler sınav tarihlerini değiştirebilecek.

Mesleki ve teknik ortaöğretim kurumlarında yoğunlaştırılmış eğitim programı uygulanan sınıflar, işletmelerde mesleki eğitime öğrenci gönderilen sınıflar ve mesleki eğitim merkezlerinde ise sınav tarihleri ilgili okul veya kurum tarafından belirlenecek.

Birden fazla şubede ortak sınav yapılması esas olacak

Yeni düzenlemeye göre uygulamalı sınavlar dışında, birden fazla şubede okutulan derslerin sınavlarının ortak yapılması esas olacak.

Sınavların ardından şube ve sınıf düzeyinde analizler gerçekleştirilecek.

Öğrencilerin konu ve öğrenme çıktıları bakımından eksikliklerinin belirlenmesi durumunda, bu eksiklikler ders öğretmenleri ve eğitim kurumu sınıf veya alan zümreleri tarafından yeniden değerlendirilecek.

Böylece sınavların yalnızca not vermek amacıyla değil, öğrenme eksikliklerinin belirlenmesi ve giderilmesi için de kullanılması hedefleniyor.

Sınav soruları konu dağılım tablolarına göre hazırlanacak

Okullarda gerçekleştirilecek ortak yazılı sınavların soruları, konu soru dağılım tablolarına göre hazırlanacak.

Millî Eğitim Bakanlığı her dönem için bu tabloları yayımlayacak.

Bakanlık tarafından tablo yayımlanmayan sınıf ve derslerde ise tablolar, ölçme değerlendirme merkezi müdürlüğünün görüşü alınarak il sınıf veya alan zümreleri tarafından oluşturulacak.

Ülke geneli ortak yazılı sınavlar dışında, okullarda yapılan sınavlarda öğrencilerin yanıtlarını kendilerinin oluşturduğu, farklı bilişsel düzeyleri ölçen yazılı yoklama yöntemi uygulanacak.

Türkçe ve yabancı dil sınavlarında dört temel beceri ölçülecek

Türkçe, Türk dili ve edebiyatı ile yabancı dil derslerinin sınavları; dinleme, konuşma, okuma ve yazma becerilerini ölçecek şekilde yazılı ve uygulamalı olarak gerçekleştirilecek.

Ülke geneli ortak yazılı sınav yapılması durumunda uygulamalı bölüm okul tarafından gerçekleştirilecek ve iki sınav birlikte değerlendirilecek.

Böylece dil derslerinde öğrencilerin yalnızca yazılı bilgileri değil, dili kullanma becerileri de değerlendirmenin parçası olacak.

Ölçme ve değerlendirme işlemleri elektronik ortamda yapılabilecek

Yönetmelik, sınav ve değerlendirme süreçlerinde dijital araçların kullanılmasına da olanak sağlıyor.

Bakanlık tarafından uygun görülen dijital sistemler ve araçlarla ölçme-değerlendirme faaliyetleri kısmen veya tamamen elektronik ortamda yürütülebilecek.

Sınavların öğrencilere aynı veya farklı sorularla, aynı anda ya da farklı zamanlarda uygulanabilmesi de yönetmelikte yer alan hükümler arasında bulunuyor.

Ulusal ve uluslararası izleme araştırmaları yeniden düzenlendi

Yönetmeliğe ulusal ve uluslararası izleme araştırmalarına ilişkin yeni bir bölüm eklendi.

Bu araştırmalarla öğrencilerin farklı sınıf düzeylerinde kazandıkları bilgi ve becerilerin izlenmesi, değerlendirilmesi ve eğitim politikalarına veri sağlanması amaçlanıyor.

Ulusal araştırmalar elektronik ortamda, basılı olarak veya Bakanlığın uygun gördüğü diğer yöntemlerle gerçekleştirilebilecek.

Öğrenci başarısını etkileyen etmenlerin belirlenmesi amacıyla anket ve ölçeklerden de yararlanılabilecek.

Akademik Becerilerin İzlenmesi ve Değerlendirilmesi (ABİDE) Araştırması, illeri temsil eden örneklemler üzerinden iki yıllık dönemlerle uygulanacak.

Öğretmenler ve öğrenciler açısından ne değişiyor?

Yeni yönetmelik, öğretmenlerin sınav hazırlama ve değerlendirme süreçlerinde ortak ölçütlere bağlı çalışmasını öngörürken öğrenci başarısının yalnızca sınav puanlarıyla değerlendirilmemesi gerektiğini de vurguluyor.

Özellikle yapay zekâ araçlarının kullanılması, ortak sınavların kapsamının yeniden belirlenmesi ve sınav sonuçlarının sıralama amacıyla kullanılmasının yasaklanması, eğitim sisteminde dikkatle izlenmesi gereken değişiklikler arasında yer alıyor.

Bununla birlikte düzenlemenin sınıf içi uygulamalara nasıl yansıyacağı, öğretmenlerin ölçme-değerlendirme süreçlerindeki iş yükünü nasıl etkileyeceği ve yapay zekâ destekli değerlendirmelerde güvenilirliğin nasıl sağlanacağı önemini koruyor.

14 Kasım 2026 tarihinde yürürlüğe giren yönetmelik, sınav sisteminin uygulanmasına ilişkin yeni çerçeveyi oluştururken ayrıntılı uygulamaların Bakanlığın takvim ve yönergeleri doğrultusunda şekillenmesi bekleniyor.

Kaynak: 14 Kasım 2026 tarihli ve 33430 sayılı Resmî Gazete.

Yönetmeliğin tam metni: Millî Eğitim Bakanlığı Ölçme ve Değerlendirme Yönetmeliğinde Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmelik.