COVID ve grip aşılarını birlikte mi yoksa ayrı ayrı mı yaptırmak daha iyidir?

Sonbaharla birlikte aşı takvimleri yeniden gündemde. Uzmanlara göre, her iki aşının da önerildiği kişilerde grip ve COVID-19 aşılarının aynı randevuda yapılması güvenli bir seçenek. Tek ziyarette iki aşı olmak, özellikle sağlık hizmetlerine ulaşmakta zorlanan kişiler için aşılanmayı kolaylaştırıyor.

Havaların soğumasıyla birlikte solunum yolu enfeksiyonlarına karşı hazırlıklar hız kazanıyor. Bu dönemde sık sorulan sorulardan biri, grip ve COVID-19 aşılarını birlikte yaptırmanın mı, yoksa ayrı günleri beklemenin mi daha uygun olduğu.

Barcelona Üniversitesi’nden Ángela Domínguez García, Zaragoza Üniversitesi’nden Isabel Aguilar Palacio ve Lleida Üniversitesi’nden Pere Godoy’un kaleme aldığı değerlendirmeye göre, her iki aşıya da ihtiyacı olan kişiler için aynı randevuda aşılanmanın önemli avantajları bulunuyor. Ancak iki hastalığın risk grupları ve aşıların uygun zamanlaması her zaman örtüşmüyor.

Aynı randevuda iki aşı: Güvenli ve pratik

Grip ve COVID-19 aşılarının aynı ziyarette uygulanması, sağlık merkezine tekrar gitme gereğini azaltıyor. Bu kolaylık; ileri yaştakiler, engelli bireyler ve bakım sorumluluğu bulunan kişiler açısından özellikle değer taşıyor. Sağlık çalışanlarının zamanının daha verimli kullanılmasına da yardımcı oluyor.

Mevcut araştırmalar, iki aşının birlikte uygulanmasının güvenli olduğunu destekliyor. ABD Hastalık Kontrol ve Önleme Merkezleri de her iki aşı için uygun olan kişilerin aynı ziyarette aşılanabileceğini belirtiyor. Aşıların farklı kollara yapılması tercih edilebiliyor. Birlikte uygulama sonrasında yorgunluk, baş ağrısı ve kas ağrısı gibi geçici yakınmalar biraz daha sık görülebilse de bunlar çoğunlukla hafif seyrediyor ve kısa sürede geçiyor. (CDC)

Birlikte yapılabilmeleri, herkesin ikisine de ihtiyacı olduğu anlamına gelmiyor

Yazarların dikkat çektiği noktalardan biri, grip ve COVID-19 aşılarının hedef gruplarının tamamen aynı olmaması.

Değerlendirmede ele alınan İspanya örneğinde, grip aşısı önerileri küçük çocuklar ve bazı meslek grupları gibi daha geniş bir nüfusu kapsarken COVID-19 aşılaması ağır hastalık açısından daha yüksek risk taşıyan gruplara odaklanıyor. İleri yaş, bazı kronik hastalıklar, bağışıklık sisteminin baskılanması ve gebelik, aşı önerileri belirlenirken dikkate alınan başlıca etkenler arasında yer alıyor.

Bu nedenle aynı randevuda aşılanma kararı, kişinin her iki aşı için de uygun olup olmadığına ve doz zamanının gelip gelmediğine göre veriliyor. İspanya’ya ait yaş sınırları ve uygulama ayrıntıları, Türkiye için doğrudan bir aşı takvimi anlamına gelmiyor.

Grip mevsimsel, COVID-19 daha değişken

Aşıların zamanlamasını etkileyen bir başka unsur, virüslerin farklı dönemlerde yayılabilmesi.

Grip, ılıman iklimlerde genellikle sonbahar ve kış aylarında belirginleşiyor. COVID-19 ise yeni varyantların ortaya çıkması ve bağışıklığın zamanla azalmasıyla yılın farklı dönemlerinde dalgalanabiliyor. Bu farklılık, iki aşının her kişi için aynı tarihte planlanmasını gerektirmediğini gösteriyor.

Asıl hedef ağır hastalığı azaltmak

Aşı olmuş kişilerin grip veya COVID-19 geçirmesi mümkün. Yazarlar, bunun aşıların yararsız olduğu anlamına gelmediğini vurguluyor. Aşılamanın temel halk sağlığı hedeflerinden biri; ağır hastalık, hastaneye yatış, yoğun bakım ihtiyacı ve ölüm riskini azaltmak.

Özellikle risk altındaki kişilerin önerilen aşılarını zamanında yaptırması, hem bireysel korunmaya hem de yoğun dönemlerde sağlık hizmetlerinin sürdürülebilmesine katkı sağlıyor.

Yazarlar ayrıca aşıya erişimin kolaylaştırılması, hatırlatmalar yapılması ve yararlarla olası yan etkilerin açık biçimde anlatılması gerektiğine dikkat çekiyor. Kişiye uygun aşı ve zamanlama ise güncel ulusal öneriler ve sağlık çalışanının değerlendirmesiyle belirleniyor.

Kaynak metnin yazarları: Ángela Domínguez García — Barcelona Üniversitesi; Isabel Aguilar Palacio — Zaragoza Üniversitesi; Pere Godoy — Lleida Üniversitesi. Haber, yazarların paylaşılan değerlendirme yazısından uyarlanmıştır.