Birleşmiş Milletler Çocuklara Yardım Fonu (UNICEF), iklim krizinin eğitim üzerindeki etkilerini ortaya koyan “Kesintiye Uğrayan Öğrenme: 2025’te İklim Kaynaklı Okul Kesintilerinin Küresel Görünümü” başlıklı analizini yayımladı.
UNICEF’in 106 ülke ve bölgeden elde edilen verilerle hazırladığı çalışmaya göre 2025 yılında 171 milyondan fazla öğrencinin eğitimi iklim olayları nedeniyle kesintiye uğradı.
Fırtına, sel, sıcak hava dalgası, kuraklık ve orman yangınları; derslerin durdurulmasına, okulların zarar görmesine, uzaktan eğitime geçilmesine, ders saatlerinin azaltılmasına ve devamsızlığın artmasına yol açtı. Bu gelişmelerin milyonlarca çocuk açısından okul terk riskini de büyüttüğü belirtildi.
Fırtınalar 109 milyon öğrenciyi etkiledi
İklim kaynaklı eğitim kesintilerinin en yaygın nedeni fırtınalar oldu. Dünya genelinde 109 milyon öğrencinin eğitimi fırtınalar nedeniyle aksadı.
Seller en az 70 milyon, sıcak hava dalgaları ise yaklaşık 50 milyon öğrencinin eğitimini etkiledi. Bazı öğrencilerin yıl içerisinde birden fazla iklim olayıyla karşılaşması nedeniyle bu rakamlar birbiriyle örtüşebiliyor.
Etkilenen öğrencilerin dörtte üçü yoksul ülkelerde
Her gelir grubundan öğrencinin iklim olaylarından etkilendiğini belirten UNICEF, eğitim kesintisi yaşayan çocukların dörtte üçünün düşük ve alt-orta gelirli ülkelerde bulunduğuna dikkat çekti.
Bu ülkelerdeki eğitim sistemlerinin iklim kaynaklı acil durumlar sırasında öğrenmenin devamlılığını sağlayacak kaynak ve altyapıya çoğu zaman sahip olmadığı vurgulandı.
Pakistan ve Mısır’da 28 milyondan fazla öğrenci etkilendi
Araştırmada en fazla etkilenen ülkeler arasında Pakistan öne çıktı. Ağustos 2025’te yaşanan şiddetli muson selleri, 28 milyondan fazla öğrencinin okula dönüşünü geciktirdi.
Mısır’da ise nisan ayında etkili olan güçlü hamsin rüzgârı ve toz fırtınası nedeniyle ülke genelinde eğitime bir gün ara verildi. Bu karar 28 milyondan fazla öğrenciyi etkiledi.
UNICEF verilerine göre 40 ülke, yıl boyunca birden fazla iklim kaynaklı eğitim kesintisi yaşadı.
Madagaskar’da okullar kuraklık, kasırga ve sellerle karşılaştı
Madagaskar’da kuraklık, tropikal kasırgalar ve seller nedeniyle 280 bin öğrencinin eğitimi aksadı.
İspanya’nın Valensiya bölgesinde mart ayında meydana gelen fırtınalar 500 binden fazla öğrenciyi etkiledi. Eylül ayında Gabrielle Kasırgası’nın kalıntıları, mayıs ve haziran aylarında aşırı sıcaklar, ekim ayında ise Alice Fırtınası ülkenin farklı bölgelerinde eğitimin kesintiye uğramasına neden oldu.
Ekonomik kayıp 200 milyar dolara ulaşabilir
UNICEF, öğrenme kayıpları ve artan okul terk oranlarının ülkelerin iş gücü verimliliğini azaltabileceği, ekonomik büyümeyi yavaşlatabileceği ve yoksullukla mücadeleyi zorlaştırabileceği uyarısında bulundu.
Rapora göre gerekli önlemlerin alınmaması durumunda, 2025 yılında iklim kaynaklı eğitim kesintisi yaşayan öğrencilerin yaşam boyu kazançlarındaki potansiyel kayıp en az 200 milyar dolara ulaşabilir.
Kız çocukları için okuldan kopma riski daha yüksek
İklim olayları nedeniyle okulların kapanması veya zarar görmesi, kız çocuklarının eğitimden kalıcı biçimde kopma riskini artırıyor.
Okullar ve hijyen tesislerinin zarar görmesi, ailelerin yerinden edilmesi ve gelir kaybı; kız çocuklarının bakım ve su taşıma gibi sorumluluklar üstlenmesine yol açabiliyor. Bu baskıların çocuk yaşta evlilik riskini artırdığı ve okullar yeniden açıldığında kız çocuklarının eğitime dönmesini zorlaştırdığı belirtildi.
Russell: “İklim olayları çocukların geleceğini tehdit ediyor”
UNICEF Genel Direktörü Catherine Russell, iklim olaylarının yalnızca dersleri aksatmadığını; okulları yıktığını, aileleri yerinden ettiğini ve özellikle en kırılgan durumdaki çocukları sınıflardan kalıcı olarak uzaklaştırabildiğini söyledi.
Russell, “İklim tehlikeleri çocukların yaşamlarını ve geleceklerini tehdit ediyor. Bugünün çocuklarının ve gelecek kuşakların eğitim hakkını korumak için iklim şoklarına dayanıklı okullara ve eğitim sistemlerine yatırım yapmalıyız” dedi.
UNICEF’ten dayanıklı okul çağrısı
UNICEF, hükümetler ve uluslararası ortaklara şu çağrılarda bulundu:
- Acil durumlarda eğitimin sürmesini sağlayacak iklime dayanıklı eğitim sistemleri kurulması
- Eğitim sistemlerinin direncine yönelik ulusal ve uluslararası finansmanın artırılması
- Öğrencileri ve eğitim emekçilerini koruyacak dayanıklı okul altyapısına yatırım yapılması
- İklim eğitiminin müfredatlara dâhil edilmesi
- Çocuklara ve gençlere iklim krizine uyum sağlayacak bilgi ve becerilerin kazandırılması
- Afetleri öngörmek ve etkilerine müdahale etmek için iklim ve eğitim verilerinin güçlendirilmesi
UNICEF’in Haziran 2026’da yayımladığı Çocukların İklim Riski Raporu’na göre dünya genelinde yaklaşık 1,1 milyar çocuk, sağlıklarını, eğitimlerini ve yaşamlarını tehdit eden en az üç farklı iklim tehlikesiyle aynı anda karşı karşıya bulunuyor. UNICEF
