Zafer Partisi Çevre, Şehircilik ve Kültür Politikaları Başkanı Esmaül Hüsna Aslan, Antalya’da başlayan COP31 İklim Zirvesi dolayısıyla Türkiye’nin çevre politikalarını eleştirdi. Avrupa Birliği’nden Türkiye’ye gönderilen plastik atıkların 2025 yılında 510 bin tona ulaştığını belirten Aslan, Çukurova’daki mikroplastik kirliliğine, geri dönüşüm tesisi yangınlarına ve ÇED uygulamalarına dikkat çekerek, “Dünyaya verilen sözlerin önce Türkiye’de karşılığı olmalıdır” dedi.

“Türkiye, Avrupa’nın Plastik Atıklarının En Büyük Alıcısı”

Türkiye’nin ev sahipliğinde 9–20 Kasım tarihleri arasında Antalya’da düzenlenen Birleşmiş Milletler İklim Değişikliği Konferansı (COP31) başladı. Zirvenin ilk gününde gıda, tarım ve sağlık konuları ele alınırken 11 Kasım’da sıfır atık ve döngüsel ekonomi politikalarının gündeme gelmesi planlanıyor.

Konferansın başlamasıyla birlikte açıklama yapan Zafer Partisi Çevre, Şehircilik ve Kültür Politikaları Başkanı Esmaül Hüsna Aslan, Türkiye’nin uluslararası iklim taahhütleriyle ülke içindeki çevre uygulamaları arasında tutarlılık bulunması gerektiğini söyledi.

Aslan’ın aktardığı Avrupa Komisyonu verilerine göre, Avrupa Birliği’nin 2025 yılında ihraç ettiği yaklaşık 1,4 milyon ton plastik atığın 510 bin tonu Türkiye’ye gönderildi. Bu miktar, AB plastik atık ihracatının yaklaşık yüzde 36’sına karşılık geliyor.

Aslan, ithal edilen atıkların ne kadarının geri dönüştürüldüğünün ve kalan kısmının nasıl bertaraf edildiğinin kamuoyuna açıklanmasını istedi.

Çukurova’daki Sulama Kanallarında Mikroplastik Uyarısı

Aslan, 2026 yılında Environmental Monitoring and Assessment dergisinde yayımlandığını belirttiği bilimsel araştırmaya da dikkat çekti.

Açıklamada aktarılan araştırma bulgularına göre, belirli örnekleme noktalarında mikroplastik yoğunluğu, tesislerin üst kesimlerinde ölçülen değerlere göre 132 kata kadar yükseldi. Su örneklerinde litre başına 16,5 ile 2.174,5 arasında mikroplastik parçacığı tespit edildi.

Aslan, Çukurova’nın tarımsal üretim açısından önemini hatırlatarak sulama sularındaki mikroplastik kirliliğinin kaynağında önlenmesi ve etkili denetimlerin uygulanması gerektiğini vurguladı.

Beş Yılda 460 Atık ve Geri Dönüşüm Tesisi Yangını

Çukurova Üniversitesi bünyesinde yürütülen ve medya kayıtlarına dayanan Yangın Haritası çalışmasını gündeme getiren Aslan, 2020–2024 yılları arasında Türkiye’de atık ve geri dönüşüm tesislerinde 460 yangının kaydedildiğini belirtti.

Bunlardan 115’inin 2024 yılında meydana geldiğini ifade eden Aslan, yangınların nedenlerinin, tesislerin denetim geçmişlerinin ve çevresel etkilerinin açıklanmasını istedi.

Aslan, bu yangınların tamamının ithal atıklardan kaynaklandığı yönünde bir tespit bulunmadığını da belirtti.

ÇED Uygulamalarına Eleştiri: 3 Bin 56 Proje Gündemde

Zafer Partili Aslan, Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığının 2025 yılı faaliyet raporundaki verilere dayanarak, 716 proje için Ek-1 kapsamında ÇED olumlu kararı verildiğini, 3 bin 56 projenin ise Ek-2 kapsamında değerlendirilerek uygun bulunduğunu aktardı.

Ek-2 kapsamındaki projelerin 1.005’inin petrol ve madencilik, 495’inin sanayi, 395’inin enerji ve 256’sının atık-kimya sektörlerinde bulunduğunu belirtti.

Bu verilerin projelerin hukuka aykırı olduğunu göstermediğini ifade eden Aslan, çevresel incelemelerin bilimsel yeterliliğinin ve projelerin birikimli etkilerinin sorgulanması gerektiğini savundu.

İliç, Akbelen ve Fatsa’yı Hatırlattı

Aslan, 13 Şubat 2024’te dokuz işçinin yaşamını yitirdiği Erzincan İliç’teki maden faciasını hatırlatarak çevresel denetimlerin önemine dikkat çekti.

Muğla Akbelen çevresindeki altı köyde 679 parseli kapsayan acele kamulaştırma kararına ve Ordu Fatsa’da 1.952,18 hektarlık maden ruhsat sahasına yönelik itirazlara da değindi.

Madencilik faaliyetlerinin tarım alanları, su kaynakları ve doğal yaşam üzerindeki etkilerinin kamu yararı çerçevesinde değerlendirilmesi gerektiğini belirtti.

“COP31’in Mirası Somut Çevre Politikaları Olmalı”

Aslan, Türkiye’nin iklim diplomasisindeki rolünü önemsediklerini ancak çevre politikalarının başarısının uluslararası toplantılardan çok ülke içindeki uygulamalarla ölçülmesi gerektiğini söyledi.

Tüketim sonrası plastik ve karışık atık ithalatının durdurulması, geri dönüşüm tesislerinin bağımsız denetime açılması, ÇED süreçlerinde halkın etkin katılımının sağlanması ve çevresel denetim sonuçlarının şeffaf biçimde açıklanması çağrısında bulundu.

Açıklamasını şu sözlerle tamamladı:

“COP31’in Türkiye’ye bırakacağı en önemli miras, uluslararası toplantılardan çok, ülkemizin çevre sorunlarının çözümünde atılacak somut adımlar olmalıdır. Dünyaya verilen sözlerin önce Türkiye’de karşılığı olmalıdır.”