Uluslararası Af Örgütü ABD Şubesi, İran’ın Minab kentindeki Şecere-i Tayyibe İlkokulu’na yönelik hava saldırısına ilişkin Pentagon’un yürüttüğü soruşturmanın gecikmesine sert tepki gösterdi. Kuruluş, 120’si çocuk 150’den fazla kişinin yaşamını yitirdiği saldırıyla ilgili gerçeklerin açıklanmasını, sorumluların yargılanmasını ve mağdur ailelere adalet sağlanmasını talep etti. “Dört aydır hiçbir yanıt alamadık” Uluslararası Af Örgütü ABD Şubesi Hükümetle İlişkiler ve Savunuculuk Direktörü Amanda Klasing, saldırının üzerinden yaklaşık dört ay geçmesine rağmen ABD yönetiminin kamuoyunu tatmin edecek hiçbir açıklama yapmadığını belirtti. Klasing, “Yakın hafızamızda sivillere karşı gerçekleştirilen en ölümcül ABD hava saldırısının üzerinden dört ay geçti ancak ABD yetkililerinden hâlâ bu olayın neden meydana geldiği ve kimin sorumlu olduğu konusunda hiçbir yanıt almadık” ifadelerini kullandı. Öldürülenlerin ailelerinin hakikat, adalet ve tazminata erişim hakkı bulunduğunu vurgulayan Klasing, Pentagon’un soruşturmayı geciktirmesinin kamuoyundaki tepkileri büyüttüğünü söyledi. “Okul olduğu bilinmeliydi” Af Örgütü, ABD ordusunun çocuklarla dolu bir okulu hassas güdümlü Tomahawk füzeleriyle vurduğunu ve sivillere yönelik zararı önlemek için gerekli tüm tedbirleri almadığını savundu. Klasing açıklamasında, “Pentagon’un, okulu hedef alırken yapay zekâ kullanmış olsun ya da olmasın, sivillere zarar vermemek veya zararı en aza indirmek için mümkün olan bütün önlemleri almadığı açıktır” dedi. Binanın uzun yıllardır okul olarak kullanıldığının saldırının hemen ardından bağımsız kuruluşlar ve medya tarafından doğrulandığını belirten Klasing, gelişmiş istihbarat kapasitesine sahip Pentagon’un da bu bilgiye sahip olması gerektiğini ifade etti. Yapay zekâ tartışması büyüyor Saldırıda yapay zekâ destekli hedefleme sistemlerinin kullanılıp kullanılmadığına ilişkin tartışmalar da sürüyor. Klasing, bu konuda kamuoyuna hâlâ net bilgi verilmediğini belirterek, Anthropic CEO’su Dario Amodei’nin açıklamalarına dikkat çekti. Amodei’nin, şirketin Claude adlı yapay zekâ yazılımının kullanılmış olup olmadığını bilmediğini söylediğini aktaran Klasing, nihai sorumluluğun insan karar vericilerde olduğunun altını çizdi. Amodei’nin, “Nihai kararı Claude değil, bir insan verdi” sözlerinin, yapay zekâ kullanımındaki etik ve hukuki sorumluluk tartışmalarını sona erdirmediği değerlendiriliyor. “Suç şüphesi taşıyan herkes yargılanmalı” Uluslararası Af Örgütü, Pentagon’un yürüttüğü soruşturmanın yalnızca saldırının teknik boyutlarını değil, istihbarat toplama süreçlerini, hedefleme kararlarını, alınan önlemleri ve yapay zekâ kullanımını da kapsamlı biçimde incelemesi gerektiğini vurguladı. Klasing, yeterli kanıtların bulunması halinde suç şüphesi taşıyan tüm kişilerin yargı önüne çıkarılması çağrısında bulunarak, sivillere zarar verilmesini önlemeye yönelik askeri programların yeniden devreye sokulmasını istedi. “Bunların gerisinde kalan her adım, ciddi bir uluslararası insancıl hukuk ihlalinin örtbas edilmesi ve bu korkunç saldırıda hayatını kaybedenlerin ve sağ kurtulanların yüzüstü bırakılması anlamına gelir” dedi. Kongre’den Pentagon’a baskı Minab’daki okul saldırısına ilişkin soruşturmanın sonuçlandırılmaması, ABD Kongresi’nde de tartışma konusu oldu. Senato Silahlı Hizmetler Komitesi tarafından hazırlanan yeni Milli Savunma Yetki Yasası taslağı, Savunma Bakanı Pete Hegseth’in seyahat bütçesine kısıtlama getirilmesini öngörüyor. Taslağa göre bu kısıtlama, Minab’daki okul saldırısı ile Yemen’de sivillerin zarar gördüğü diğer olaylara ilişkin soruşturma sonuçlarının açıklanmasına kadar sürecek. Beyaz Saray ise 10 Mart’ta yaptığı açıklamada soruşturmaların devam ettiğini ve Savunma Bakanlığı’nın kapsamlı bir rapor yayımlayacağını duyurmuştu. Ancak aradan geçen sürede kamuoyuna herhangi bir sonuç açıklanmadı. İran’daki sivil kayıplar gündemde Resmî verilere göre, İran’da 28 Şubat ile 7 Nisan tarihleri arasında gerçekleştirilen hava saldırılarında 383’ü çocuk olmak üzere en az 2 bin 362 sivil yaşamını yitirdi, 32 binden fazla kişi yaralandı. Saldırılar, sivil altyapıda da geniş çaplı yıkıma neden oldu. Uluslararası Af Örgütü, Minab’daki Şecere-i Tayyibe İlkokulu’na yönelik saldırının aydınlatılmasının yalnızca kurban aileleri için değil, gelecekte benzer ihlallerin önlenmesi açısından da hayati önem taşıdığını vurguluyor.