Şırnak Milletvekili Nevroz Uysal Aslan, Ereğli/Konya Yüksek Güvenlikli Kapalı Ceza İnfaz Kurumu’ndaki hak ihlali iddialarının Meclis İnsan Haklarını İnceleme Komisyonu tarafından araştırılmasını istedi. Başvuruda, koşullu salıverilme tarihlerinin tekrar tekrar ertelenmesi, sevk taleplerinin reddedilmesi ve mahpusların günde yaklaşık bir buçuk saat açık havadan yararlanabilmesi gibi uygulamalara dikkat çekildi. Tahliyeler kurul kararlarıyla erteleniyor Nevroz Uysal Aslan’ın TBMM İnsan Haklarını İnceleme Komisyonu Başkanlığına sunduğu başvuruda, Ereğli/Konya Yüksek Güvenlikli Kapalı Ceza İnfaz Kurumu’nda bulunan Zeki Temel’in kendisi ve çok sayıda mahpus adına hak ihlali iddialarını gündeme getirdiği belirtildi. Başvurunun merkezinde, İdare ve Gözlem Kurulu kararlarıyla koşullu salıverilme tarihlerinin tekrar tekrar ertelenmesi yer aldı. Başvuruda, koşullu salıverilme aşamasına gelen, iyi hâlli kabul edilen ve gerekli değerlendirme puanlarını alan bazı mahpusların tahliye edilmediği, aynı kişilerin birden fazla kez kurul önüne çıkarılarak infazlarının fiilen uzatıldığı ifade edildi. Aslan, 5275 sayılı Ceza ve Güvenlik Tedbirlerinin İnfazı Hakkında Kanun’un 89. maddesi kapsamındaki iyi hâl değerlendirmelerinin “somut, nesnel, ölçülebilir, kişiselleştirilmiş ve hukuken denetlenebilir” kriterlere dayanması gerektiğini vurguladı. “İdari mekanizma özgürlüğü öteleyen bir yapıya mı dönüşüyor?” Başvuruda, disiplin cezası bulunmayan ve kurum içerisindeki davranışları olumlu değerlendirilen mahpusların dahi soyut gerekçelerle tahliyelerinin ertelendiğine ilişkin çok sayıda başvuru bulunduğu belirtildi. Aslan, bu uygulamanın İdare ve Gözlem Kurullarını yalnızca infaz hukukuna ilişkin bir değerlendirme mekanizması olmaktan çıkararak “özgürlüğe erişimi sürekli öteleyen bir idari karar mekanizmasına” dönüştürüp dönüştürmediğinin araştırılması gerektiğini kaydetti. Başvuruda ayrıca mahpusların düşünceleri, siyasi kimlikleri, geçmiş mahkûmiyetleri veya pişmanlık beyanları gibi unsurların iyi hâl değerlendirmesine dahil edilmesinin düşünce özgürlüğü, hukuki güvenlik ve öngörülebilirlik açısından ciddi sorunlar yaratabileceğine dikkat çekildi. 30 yılı aşkın süredir cezaevinde bulunan mahpuslara dikkat çekildi Tahliye ertelemelerinin özellikle 30 yıl ve daha uzun süredir hapishanede bulunan, ileri yaştaki veya sağlık sorunları yaşayan mahpuslar açısından ağır sonuçlar doğurduğu belirtildi. Zeki Temel’in başvurusunda da bazı mahpusların 30 yılı aşkın süredir hapishanede bulunduğu, sağlık sorunları yaşadığı ve ailelerinin uzun yıllardır tahliyelerini beklediği aktarıldı. Aslan, aynı mahpus hakkında birden fazla erteleme kararı verilmesi durumunda, önceki değerlendirmeden sonra ortaya çıkan yeni ve somut olguların bulunup bulunmadığının incelenmesini istedi. Önceki gerekçelerin tekrarlanarak koşullu salıverilmenin sürekli ertelenmesinin hukuki güvenlik ve kişi özgürlüğü açısından ciddi sonuçlar doğurabileceği belirtildi. Aileye yakın cezaevine sevk talepleri de gündemde Başvuruda dile getirilen bir diğer sorun ise mahpusların sevk taleplerinin sürekli reddedilmesi oldu. Mahpusların ailelerinin yaşadığı yerlere yakın cezaevlerine nakledilmek için yaptıkları başvuruların tekrar tekrar reddedildiği belirtilirken, özellikle uzun süreli mahpusluklarda yüzlerce kilometrelik mesafenin ekonomik koşullar, ulaşım sorunları, aile fertlerinin yaşı ve sağlık durumları nedeniyle ziyaret hakkını ciddi biçimde güçleştirdiği ifade edildi. Başvuruda, sevk değerlendirmelerinde aileye yakınlık, sağlık durumu, yaş, ekonomik koşullar, ulaşım imkânları ve mahpusluk süresinin dikkate alınıp alınmadığının araştırılması talep edildi. “Günde yaklaşık bir buçuk saat açık hava” Başvuruda cezaevindeki günlük yaşam koşullarına ilişkin de dikkat çekici bir iddia yer aldı. Mahpusların gün içerisinde yaklaşık bir buçuk saat açık havadan yararlandırıldığı, günün geri kalanını ise kapalı alanda geçirmek zorunda kaldığı belirtildi. Aslan, mahpusların açık hava, spor, sosyal ve kültürel faaliyetlerden ne kadar süreyle yararlandığının ve gün içerisinde toplam kaç saat oda dışında bulunabildiklerinin araştırılmasını istedi. Yaklaşık bir buçuk saatlik açık hava uygulamasının hukuki ve idari dayanağının da açıklanması talep edildi. Komisyonun yerinde inceleme yapması istendi Aslan, Komisyon’dan Ereğli/Konya Yüksek Güvenlikli Kapalı Ceza İnfaz Kurumu’nda yerinde inceleme yapılmasını ve mahpuslarla kurum idaresinin bulunmadığı koşullarda görüşülmesini talep etti. Ayrıca son üç yılda koşullu salıverilme aşamasına gelen mahpusların sayısı, olumsuz değerlendirme yapılan dosyalar ve aynı mahpus hakkında birden fazla kez olumsuz değerlendirme yapılmasına ilişkin verilerin Adalet Bakanlığı Ceza ve Tevkifevleri Genel Müdürlüğü’nden istenmesi çağrısında bulunuldu. Başvuruda, İdare ve Gözlem Kurulu kararlarının yanı sıra bu kararlara karşı yürütülen yargısal denetimin de kişi özgürlüğü, hukuki güvenlik, öngörülebilirlik, etkili başvuru hakkı, aile bağlarının korunması ve insan onuruna uygun infaz ilkeleri açısından yapısal olarak incelenmesi istendi. Aslan ayrıca tekrar eden tahliye ertelemelerinde soyut gerekçelerin kullanılmasının önlenmesi, iyi hâl değerlendirmelerinin somut ve denetlenebilir ölçütlere bağlanması ve mahpusların sevk ile infaz süreçlerinde kişiselleştirilmiş değerlendirme yapılması amacıyla mevzuat ve politika önerileri hazırlanmasını talep etti.