20 Ocak 2026
DİSK-AR (DİSK Araştırma Merkezi), “Sendikalaşma ve Toplu Pazarlık Raporu (Ocak 2026)” başlıklı yeni araştırmasını yayımladı. Raporda, Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı’nın (ÇSGB) açıkladığı sendikalaşma verilerinin fiili durumu yansıtmadığı vurgulandı.
Rapora göre Türkiye’de resmi sendikalaşma oranı yüzde 14,5 olarak açıklanırken, fiili sendikalaşma oranı yüzde 12,3 seviyesinde kalıyor. Kayıt dışı çalışanların hesaba katılmaması ve toplu iş sözleşmesi (TİS) kapsamının ayrı değerlendirilmesi, resmi oranların gerçeği olduğundan yüksek gösterdiğini ortaya koyuyor.
Özel sektörde tablo daha ağır
Araştırmaya göre özel sektörde sendikalaşma son derece sınırlı. Her 100 özel sektör işçisinden yalnızca 5-6’sı sendika üyesi. Kayıtlı ve kayıtsız çalışanlar birlikte ele alındığında özel sektörde fiili sendikalaşma oranı yüzde 5,9’a kadar düşüyor.
Toplu iş sözleşmesi kapsamı yüzde 10’un altında
DİSK-AR’ın değerlendirmesine göre sendika üyeliği tek başına yeterli bir gösterge değil. Asıl belirleyici olan toplu iş sözleşmesi kapsamı. Bakanlığın Aralık 2025 verilerine göre aktif toplu iş sözleşmesinden yararlanan işçi sayısı 2 milyon 139 bin. Bu da tüm işçiler içinde TİS kapsamının yalnızca yüzde 9,6 olduğu anlamına geliyor.
Özel sektörde ise tablo daha da çarpıcı: Toplu iş sözleşmesi kapsamı yüzde 4-5 bandında, fiilen yaklaşık yüzde 4,3 düzeyinde.
Kamu-özel farkı dikkat çekiyor
Rapora göre kamu sektöründe sendikalaşma oranı yüzde 75,6 iken, özel sektörde bu oran yüzde 6,8. Kamu işçilerinin yüksek sendikalaşma oranı, genel ortalamayı yukarı çekiyor; ancak özel sektördeki gerçek tabloyu gizliyor.
“Türkiye en kötü ülkeler arasında”
DİSK-AR, Türkiye’nin sendikal haklar ve temel özgürlükler alanında uluslararası sıralamalarda gerilerde yer aldığını belirtti. Rapora göre Türkiye:
-
Temel hak ve özgürlüklerde en kötü 10 ülke arasında,
-
İşçi ve sendika haklarında ise en kötü 8. ülke konumunda.
Araştırmada, işkolu ve işyeri barajları, yetki süreçlerindeki gecikmeler ve sendikalaşma nedeniyle yaşanan işten çıkarmaların, toplu pazarlık hakkını fiilen işlevsiz hale getirdiği vurgulandı.
DİSK-AR, açıklanan yüzde 14,5’lik resmi sendikalaşma oranının “yapay” olduğunu belirterek, işçilerin yaklaşık yüzde 90’ının toplu iş sözleşmesi ve sendikal korumadan yoksun olduğuna dikkat çekti.
📌 Sendikalaşma ve Toplu Pazarlık Raporu (Ocak 2026)
