Birleşmiş Milletler’e göre, dünyada her iki dakikada bir kadın rahim ağzı kanseri nedeniyle hayatını kaybediyor. Kadınlarda en sık görülen dördüncü kanser türü olan rahim ağzı kanseri, erken teşhis edilmediğinde ölümcül sonuçlar doğurabiliyor.
Dünya Sağlık Örgütü (DSÖ), her yıl Ocak ayında Kanser Farkındalık Ayı kapsamında yaptığı çağrılarda, rahim ağzı kanserinin hem önlenebilir hem de tedavi edilebilir bir hastalık olduğunun altını çiziyor.
Rahim Ağzı Kanseri Nedir?
Rahim ağzı kanseri, kadının rahim ağzında gelişen ve erken dönemde teşhis edilip tedavi edilmediği takdirde vücudun diğer bölgelerine yayılabilen bir üreme sistemi kanseridir.
DSÖ verilerine göre, 2022 yılında dünya genelinde yaklaşık 660 bin kadına rahim ağzı kanseri teşhisi konuldu ve yaklaşık 350 bin kadın bu hastalık nedeniyle hayatını kaybetti.
Birleşmiş Milletler Çocuklara Yardım Fonu (UNICEF) ise bu hastalık nedeniyle her iki dakikada bir kadının yaşamını yitirdiği konusunda uyarıda bulunuyor.
HPV Enfeksiyonu En Büyük Risk
Rahim ağzı kanseri vakalarının neredeyse tamamı, cinsel temas yoluyla bulaşan ve son derece yaygın olan insan papillomavirüsü (HPV) enfeksiyonuyla ilişkilendiriliyor.
Cinsel olarak aktif bireylerin büyük bölümü yaşamlarının bir döneminde HPV ile karşılaşıyor. Çoğu vakada bağışıklık sistemi virüsü doğal yollarla temizliyor. Ancak bazı kanserojen HPV türleri, kalıcı enfeksiyona yol açarak zamanla kansere dönüşebilecek anormal hücre büyümelerine neden olabiliyor.
Önlenebilir ve Tedavi Edilebilir Bir Hastalık
Rahim ağzı kanseri, aşı, düzenli tarama ve zamanında tedaviye erişim sayesinde hem önlenebilir hem de iyileştirilebilir bir hastalık olarak kabul ediliyor.
DSÖ,
-
9–14 yaş arası tüm kız çocuklarının, cinsel olarak aktif hale gelmeden önce HPV aşısı yaptırmasını,
-
30 yaşından itibaren (HIV ile yaşayan kadınlar için 25 yaşından itibaren) düzenli rahim ağzı kanseri taraması yapılmasını öneriyor.
Erken evrede teşhis edilen rahim ağzı kanseri, uygun ve etkili tedaviyle en başarılı şekilde tedavi edilebilen kanser türleri arasında yer alıyor.
Eşitsizlikler Ölüm Oranlarını Artırıyor
Buna karşın, önleme ve tedavi hizmetlerine erişimdeki küresel eşitsizlikler, özellikle Sahra altı Afrika, Orta Amerika ve Güneydoğu Asya gibi bölgelerde vaka ve ölüm oranlarının daha yüksek olmasına neden olmaya devam ediyor.
Uluslararası Toplumdan Küresel Strateji
2020 yılında 194 ülke, rahim ağzı kanserini ortadan kaldırmayı hedefleyen küresel bir strateji başlattı. Stratejinin ilan edildiği 17 Kasım, “Dünya Rahim Ağzı Kanseri Ortadan Kaldırma Günü” olarak kabul ediliyor.
Bu küresel strateji kapsamında 2030 yılına kadar ulaşılması hedeflenen üç temel amaç belirlendi:
-
Kız çocuklarının %90’ının 15 yaşına kadar HPV’ye karşı tam aşılanması,
-
Kadınların %70’inin 35 yaşına kadar ve yeniden 45 yaşında yüksek performanslı testlerle taranması,
-
Teşhis konulan kadınların %70’inin uygun tedaviye erişmesi.
DSÖ’ye göre bu hedeflere ulaşılması halinde, 2120 yılına kadar 74 milyon yeni vaka önlenebilir, 62 milyon kadının yaşamı kurtarılabilir.
