ADANA – CHP Adana Milletvekili, TBMM Başkanlık Divanı Üyesi ve Jeoloji Yüksek Mühendisi Dr. Müzeyyen Şevkin, 1–7 Mart Deprem Haftası dolayısıyla yaptığı açıklamada Türkiye’nin bir deprem ülkesi olduğuna dikkat çekerek, “Bu coğrafyada afetler değil, ihmaller ve bilimden uzaklaşma can almaktadır” dedi.
“Unutmayın ki deprem ülkesiyiz” diyen Şevkin, özellikle 6 Şubat 2023’te meydana gelen ve merkez üssü Kahramanmaraş olan depremlerin 11 ili doğrudan etkilediğini, milyonlarca yurttaşın mağdur olduğunu hatırlattı. “Bu büyük yıkım, ülkemizde depreme dirençli kentler oluşturulamadığının en acı kanıtı olmuştur” ifadelerini kullandı.
“Fay Yasası reddedildi”
Yıllardır bilimsel planlama çağrısı yaptıklarını belirten Şevkin, kentsel dönüşümün rant odaklı projelere teslim edilmemesi gerektiğini vurguladı. Diri fay zonlarının ayrıntılı biçimde çalışılması ve imar planlarına işlenmesi gerektiğini kaydeden Şevkin, aktif fay hatlarının yapı yasaklı alan ilan edilmesinin zorunluluk olduğunu söyledi.
“Yüksek gerilim hattının altına yapılaşmaya izin verilmiyorsa, aktif fay zonlarına da kesinlikle izin verilmemelidir” diyen Şevkin, Meclis’te iki kez sundukları Fay Yasası teklifinin reddedilmesini eleştirdi.
“Deprem vergileri nerede?”
1999’daki 1999 Marmara Depremi sonrasında geçici denilerek yürürlüğe giren ve daha sonra kalıcı hale getirilen Özel İletişim Vergisi’nin kamuoyunda “deprem vergisi” olarak bilindiğini hatırlatan Şevkin, aradan geçen 25 yılı aşkın sürede yüz milyarlarca lira kaynak toplandığını ifade etti.
Şevkin, “Vatandaşlarımızın ödediği bu verginin amacı afetlere hazırlık, risk azaltma ve altyapının güçlendirilmesiydi. Ancak bugün deprem vergileri ve bağışların amacına uygun kullanılıp kullanılmadığına dair kamuoyunu tatmin eden şeffaf bir tablo ortaya konulamamıştır” dedi.
Deprem sonrası toplanan bağışların ve vergilerin hangi projelere, hangi önceliklere göre harcandığının açık ve denetlenebilir biçimde kamuoyuyla paylaşılması gerektiğini vurgulayan Şevkin, afet yönetiminin hayati bir güvenlik meselesi olduğunun altını çizdi.
“Liyakat ve bilim olmadan güvenli kent olmaz”
Depreme dayanıklı kentlerin ancak bilim, mühendislik ve planlama disipliniyle mümkün olacağını belirten Şevkin, şu eleştirilerde bulundu:
-
Mimar, mühendis ve şehir plancısı gençler sürece dahil edilmiyor.
-
Meslek odalarının görüşleri yeterince dikkate alınmıyor.
-
Kamuda liyakat yerine sadakat esas alınıyor.
-
Okullarda deprem bilinci sistematik biçimde kazandırılmıyor.
Deprem Haftası’nın yalnızca bir anma haftası olarak görülmemesi gerektiğini kaydeden Şevkin, “Depremi engelleyemeyiz; ancak yıkımı önleyebiliriz. Türkiye’yi ranta değil, bilime teslim edelim. Gelecek nesillere güvenli kentler bırakmak hepimizin ortak sorumluluğudur” dedi.
