Üniversite eğitimini yarıda bırakmak zorunda kalan ya da çeşitli nedenlerle yükseköğretim kurumlarıyla ilişiği kesilen yüz binlerce kişinin beklediği öğrenci affı yeniden gündemde. Hazırlıkları sürdürülen yeni düzenleme, 2022 yılındaki af uygulamasının kapsamını genişletmeyi hedeflerken, eğitim hakkından mahrum kalan öğrencilere ikinci bir fırsat sunmayı amaçlıyor. Ancak düzenleme henüz yasalaşmış değil ve nihai kapsamın Türkiye Büyük Millet Meclisi'ndeki görüşmelerin ardından netleşmesi bekleniyor. Yeni düzenleme için hazırlıklar sürüyor Edinilen bilgilere göre, AK Parti tarafından hazırlanan Yükseköğretim Kanunu değişiklik teklifinde öğrenci affına ilişkin hükümler de yer alıyor. Düzenleme kapsamında 2547 sayılı Yükseköğretim Kanunu'na Geçici Madde 85 eklenmesi planlanıyor. Teklifin kabul edilmesi halinde, geçmiş yıllarda üniversiteyle ilişiği kesilen veya kayıt hakkını çeşitli nedenlerle kullanamayan öğrenciler yeniden yükseköğretime dönüş imkânı elde edebilecek. Eğitim hakkına ikinci bir fırsat Öğrenci affının temel amacı; ekonomik zorluklar, sağlık sorunları, ailevi nedenler, doğal afetler veya akademik sebeplerle eğitim hayatı yarıda kalan bireylerin yeniden üniversiteye dönmesini sağlamak olarak ifade ediliyor. Özellikle son yıllarda yaşanan ekonomik krizler ve 6 Şubat depremlerinin ardından eğitimini sürdüremeyen çok sayıda öğrencinin düzenlemeden yararlanması bekleniyor. Kimler öğrenci affı kapsamında olacak? Hazırlanan taslağa göre düzenleme iki ana grubu kapsıyor. 2022 yılındaki aftan yararlanamayanlar İlk grupta, 2022 yılında yürürlüğe giren Geçici Madde 83 kapsamındaki af hakkını çeşitli nedenlerle kullanamayan öğrenciler bulunuyor. Başvuru yapmayan veya süreci tamamlayamayan bu kişilere yeniden fırsat verilmesi öngörülüyor. 1 Temmuz 2022 sonrasında ilişiği kesilenler İkinci grup ise 1 Temmuz 2022 tarihinden sonra herhangi bir nedenle üniversiteyle ilişiği kesilen öğrencilerden oluşuyor. Taslak çalışmaya göre; Kendi isteğiyle kaydını sildirenler, Akademik başarısızlık nedeniyle ilişiği kesilenler, Devamsızlık veya azami süre nedeniyle öğrencilik hakkını kaybedenler, Çeşitli nedenlerle üniversiteyle bağı sona erenler, Yerleştiği halde kayıt yaptırmayan adaylar, belirlenecek şartları taşımaları halinde yeniden eğitim hakkı elde edebilecek. Lisansüstü öğrenciler de kapsamda olabilir Taslak düzenlemede yalnızca ön lisans ve lisans öğrencilerinin değil, lisans tamamlama programları ile yüksek lisans ve doktora öğrencilerinin de affa dahil edilmesi üzerinde duruluyor. Özellikle tez aşamasında programla ilişiği kesilen lisansüstü öğrenciler için de yeniden öğrenime dönüş yolu açılabileceği belirtiliyor. "Programın en az yarısını tamamlama" şartı tartışılıyor Kamuoyuna yansıyan bilgiler arasında en dikkat çeken başlıklardan biri de öğrencinin kayıtlı olduğu programın en az yarısını tamamlamış olması şartı. Örneğin dört yıllık bir lisans programında en az iki yıl aktif öğrenci olarak eğitim görmüş olma koşulunun getirilmesi değerlendiriliyor. Ancak bu kriter bazı akademisyenler ve öğrenci temsilcileri tarafından eleştiriliyor. Özellikle deprem, ekonomik sıkıntılar veya psikolojik nedenlerle eğitimin ilk yıllarında üniversiteden ayrılmak zorunda kalan öğrencilerin bu şart nedeniyle kapsam dışında kalabileceği ifade ediliyor. Son sınıf öğrencilerine ek hak gündemde Taslak çalışmalarda azami öğrenim süresini doldurmasına rağmen mezun olamayan son sınıf öğrencileri için iki ek sınav hakkı tanınması ve uygulamalı eğitim gerektiren bölümlerde eksik kalan staj veya intörnlük süreçlerinin tamamlanabilmesine yönelik düzenlemelerin de yer aldığı belirtiliyor. Kimler kapsam dışında kalabilir? Henüz kesinleşmemiş olmakla birlikte kamuoyuna yansıyan taslaklarda; Terör suçları nedeniyle ilişiği kesilenler, Sahte belge kullanımı nedeniyle kaydı iptal edilenler, Uyuşturucu ticareti ve bazı ağır suçlar nedeniyle üniversiteyle ilişiği sonlandırılanlar, Cinsel suçlar nedeniyle işlem görenler, öğrenci affı kapsamı dışında tutulabilecek gruplar arasında gösteriliyor. Düzenleme ne zaman yürürlüğe girecek? Öğrenci affını içeren kanun teklifinin önümüzdeki dönemde TBMM gündemine gelmesi bekleniyor. Teklifin komisyon ve Genel Kurul aşamalarından geçerek kabul edilmesi, ardından Resmî Gazete'de yayımlanması halinde yürürlüğe gireceği öngörülüyor. Yasal sürecin planlandığı şekilde tamamlanması durumunda, başvurusu kabul edilen öğrencilerin 2026-2027 eğitim öğretim yılında yeniden üniversitelerine kayıt yaptırarak eğitimlerine devam edebilmeleri bekleniyor. Son karar Meclis'te verilecek Uzmanlar, şu aşamada kamuoyuna yansıyan bilgilerin hazırlık çalışmaları ve taslak metinlere dayandığını vurguluyor. Bu nedenle affın kapsamı, başvuru şartları ve yararlanabilecek öğrenci grupları TBMM'deki görüşmeler sırasında değişiklik gösterebilir. Öğrenci affından yararlanmayı bekleyen adayların, teklifin yasalaşma sürecini ve yayımlanacak nihai kanun metnini yakından takip etmeleri önem taşıyor.