CHP Karabük Milletvekili ve Plan Bütçe Komisyonu Üyesi Cevdet Akay, AKP iktidarının 2013–2024 döneminde Vergi Uzlaşma Komisyonları aracılığıyla 2 milyar 882 milyon 583 bin 737 TL vergi ve 6 milyar 27 milyon 157 bin 203 TL vergi cezasının silindiğini açıkladı.
Gelir İdaresi Başkanlığı Faaliyet Raporu’ndan derlenen verileri kamuoyuyla paylaşan CHP’li Akay, iktidarın uzlaşma adı altında yürüttüğü örtülü affı gözler önüne serdi: 2013–2024 yılları arasında Vergi Uzlaşma Komisyonları eliyle toplam 8 milyar 909 milyon 740 bin 940 TL kamu alacağı silindi.
Vergi Yükü Taban’a, Kolaylık Sermayeye
İktidarın vergi politikalarını mercek altına alan CHP Karabük Milletvekili ve TBMM Plan ve Bütçe Komisyonu Üyesi Cevdet Akay, uzlaşma mekanizmasının yıllar içinde nasıl bir ayrıcalık alanına dönüştüğünü rakamlarla ortaya koydu.
Akay’ın çalışmasına göre, 2013–2024 döneminde vergi uzlaşmaları yoluyla milyarlarca liralık kamu alacağından vazgeçildi.
Hazine ve Maliye Bakanı Mehmet Şimşek’in “vergiyi tabana yayma” ve “vergide adalet” vurgularını hatırlatan Akay, uygulamanın bu söylemlerle örtüşmediğini belirtti. Uzlaşma tablolarının açık bir tablo sunduğunu ifade eden Akay, şunları söyledi:
“Vergi sistemi kağıt üzerinde adil gibi sunuluyor ancak rakamlar başka bir gerçeği gösteriyor. Gelir İdaresi Başkanlığı verilerine göre 2013–2024 arasında 2 milyar 882 milyon TL vergi aslı ve 6 milyar 27 milyon TL vergi cezası uzlaşma yoluyla silindi. Bu tutar, kamunun vazgeçtiği 8,9 milyar TL’lik bir alacak anlamına geliyor. Küçük esnafın, ücretlinin ve emeklinin borcu için tahsilat mekanizması harfiyen işletilirken, büyük tutarlı borçlarda uzlaşma adeta bir çıkış kapısı haline gelmiştir.”
Akay, vergi adaletinin yalnızca söylemle değil, kimin ne kadar ödediğiyle ölçüleceğini vurgulayarak, mevcut uygulamanın gelir dağılımını daha da bozduğunu ve kamunun yükünü geniş halk kesimlerinin sırtına bıraktığını ifade etti.
Silinen Vergi Borçları Buz Dağının Görünen Kısmı
Tahsilinden vazgeçilen vergilerin boyutuna da dikkat çeken Akay, uzlaşma yoluyla silinen tutarların asıl tablonun yalnızca küçük bir parçası olduğunu vurguladı. Vergi harcaması kapsamında uygulanan istisna, muafiyet ve indirimlerin bu hesaplamalara dâhil edilmediğini belirten Akay, şu değerlendirmeyi yaptı:
“Bugün açıkladığımız rakamlar buz dağının sadece görünen yüzüdür. Vergi harcaması adı altında uygulanan istisna, muafiyet ve indirimler bu hesabın dışındadır. 2026 yılında bu yolla yaklaşık 3 trilyon 597 milyar TL’lik vergiden vazgeçilmesi öngörülmektedir. KÖİ ve YİD modeli kapsamında faaliyet yürüten ve sayıları 44’ü bulan şirketlerin dâhil olduğu kurumlar vergisi tutarı, 2025 yılında 701 milyar TL, 2026 yılında ise 768 milyar TL olarak öngörülmektedir. Buna ek olarak, 2002–2025 yılları arasında çıkarılan 13 ayrı vergi affı da dikkate alındığında, karşımıza geçici uygulamalar değil, kalıcı hale gelmiş devasa bir vergi affı düzeni çıkmaktadır.” dedi.
Tahsilat Mekanizması Seçici İşliyor
Vergi politikalarındaki çifte standarda sert sözlerle tepki gösteren CHP’li Akay, iktidarın “vergide adalet” söylemi ile uygulamaları arasındaki uçuruma dikkat çekti. Hazine ve Maliye Bakanı Mehmet Şimşek’in yıllardır aynı ifadeleri tekrar ettiğini hatırlatan Akay, şu değerlendirmeyi yaptı:
“Yıllardır aynı cümleleri duyuyoruz: ‘Vergide adalet’, ‘çok kazanandan çok, az kazanandan az’. Ancak ortaya çıkan tablo bu sözlerin içinin boş olduğunu gösteriyor.
Vatandaşa gelince en küçük borcun bile üzerine gidiliyor; konu büyük sermaye olunca milyarlarca liralık borçlar uzlaşma adı altında siliniyor.
Bu, adalet değil; fakirden toplayıp zengine kolaylık sağlayan bir tercihtir.
Açıkça görülüyor ki iktidar, vatandaşın cebindeki son kuruşu dahi hesaplarken, belirli çevrelere karşı son derece cömert davranmaktadır. Böyle bir anlayışın adalet üretmesi mümkün değildir.”
Uzlaşma Var, Hesap Yok
Silinen borçların kimlere ait olduğunun kamuoyundan gizlendiğini vurgulayan Akay, Meclis’te yürütülen denetim sürecinin bilinçli şekilde engellendiğini ifade etti. Akay, şunları söyledi:
“TBMM Plan ve Bütçe Komisyonu’nda defalarca sorduk: Bu milyarlarca liralık vergi ve ceza hangi şirketlerin borcu? Ancak Hazine ve Maliye Bakanlığı yetkilileri bu sorulara yanıt vermekten kaçındı. Şeffaf olması gereken bir konuda adeta gizlilik duvarı örüldü.
Kimlerin borcunun silindiğini biz biliyoruz; milletin de bilmeye hakkı var. İktidar ise bu gerçeklerin ortaya çıkmaması için elinden geleni yapıyor.” şeklinde konuştu.
