ABD destekli ateşkes planı kapsamında Gazze’nin gelecekteki yönetimini üstlenmesi öngörülen Filistinli teknokrat komite, “misyon bildirgesi” olarak nitelendirdiği kapsamlı bir açıklama yayımladı. Ulusal Gazze Yönetim Komitesi’nin (NGAC) temel öncelikleri, altyapının yeniden inşası, temel hizmetlerin sağlanması ve “barışa dayalı bir toplumun” oluşturulması olarak sıralandı.
NGAC Genel Komiseri Ali Şaat, yaptığı yazılı açıklamada, komitenin ABD Başkanı Donald Trump’ın başkanlığını yürüttüğü ve kamuoyunda “barış kurulu” olarak adlandırılan yapı ile uyum içinde çalışacağını belirtti. Şaat, “Barış Kurulu’nun rehberliğinde ve Gazze Yüksek Temsilcisi’nin desteğiyle, Gazze Şeridi’ni yalnızca altyapı açısından değil, aynı zamanda ruhen de yeniden inşa etmeyi hedefliyoruz” ifadelerini kullandı.
Trump’ın 20 maddelik planının parçası
NGAC, Trump tarafından açıklanan 20 maddelik Gazze Barış Planı kapsamında kuruldu ve Birleşmiş Milletler Güvenlik Konseyi’nin 2803 sayılı kararıyla yetkilendirildi. Beyaz Saray, komitenin Gazze’de günlük yeniden inşa ve istikrar faaliyetlerinden sorumlu olacağını, uzun vadede ise “kendi kendini yöneten sürdürülebilir bir yapı” oluşturmayı amaçladığını açıkladı.
Plan kapsamında Gazze’nin yeniden inşası genel olarak “barış kurulu” tarafından denetlenirken, saha düzeyinde yönlendirme “Gazze yürütme kurulu” eliyle yürütülecek.
Filistinlilerde özerklik kaygısı
Ancak komitenin önünde ciddi zorluklar bulunuyor. İsrail’in iki yılı aşkın süredir sürdürdüğü ve Gazze’yi büyük ölçüde yıkan savaşın ardından bölgede ağır bir insani kriz yaşanırken, Filistin kamuoyunda NGAC’nin ne ölçüde bağımsız hareket edebileceğine dair ciddi kuşkular dile getiriliyor.
Bu endişeler, barış kurulu ve Gazze yürütme kurulunda İsrail’e yakın isimlerin ağırlıkta olması ve Filistinli temsilcilerin sınırlı düzeyde yer alması nedeniyle daha da artmış durumda.
“Güvenlik ve temel hizmetler öncelik olacak”
Filistin Yönetimi’nde eski bir bakan yardımcısı olan Ali Şaat, komitenin öncelikli hedefleri arasında Gazze’de güvenliğin sağlanması ve savaş sırasında tahrip edilen temel hizmetlerin yeniden kurulmasının yer aldığını ifade etti. Şaat, “Elektrik, su, sağlık ve eğitim gibi insan onurunun temelini oluşturan hizmetleri yeniden tesis etmeye kararlıyız. Aynı zamanda barış, demokrasi ve adalet temelinde bir toplum inşa etmeyi hedefliyoruz” dedi.
Şaat ayrıca, şeffaflık ve hesap verebilirlik vurgusu yaparak, işsizliği azaltacak ve ekonomik fırsatlar yaratacak üretken bir ekonomi kurmayı amaçladıklarını belirtti.
Ateşkese rağmen insani kriz sürüyor
Öte yandan, İsrail’in Hamas ile varılan ateşkese rağmen Gazze’ye insani yardım girişine yönelik ağır kısıtlamaları sürdürdüğü belirtiliyor. Birleşmiş Milletler ve uluslararası yardım kuruluşları, temel hizmetlerin yeniden sağlanabilmesi için yardımların engelsiz şekilde bölgeye ulaştırılması gerektiğini vurguluyor.
Ateşkes sürecine rağmen İsrail saldırılarında yüzlerce Filistinlinin yaşamını yitirdiği, 7 Ekim 2023’ten bu yana Gazze’de hayatını kaybedenlerin sayısının 71 bin 548’e ulaştığı bildiriliyor.
“Siyasi çözüm yerine teknokratik yönetim” eleştirisi
Bazı Filistinliler ise NGAC’nin teknokratik yapısının, Filistin devletinin kurulması ve İsrail işgalinin sona erdirilmesi gibi temel siyasi sorunları geri plana itebileceği endişesini dile getiriyor. Eleştiriler, planın ekonomik kalkınma ve dış yatırım odaklı bir yaklaşımı öne çıkardığı yönünde yoğunlaşıyor.
Ali Şaat ise açıklamasında bu eleştirilere yanıt vererek, komitenin “barış yoluyla gerçek Filistin haklarını ve kendi kaderini tayin hakkını güvence altına almayı” hedeflediğini ifade etti.
