Türkiye’de sosyal medya kullanımında yaşa göre farklı kuralların uygulanacağı dönem başlıyor. “Sosyal Ağ Sağlayıcı Tarafından Çocuklara Özgü Ayrıştırılmış Hizmet Sunulmasına ve Yaş Doğrulamaya İlişkin Yönetmelik” kapsamında kullanıcıların yaş durumu, e-Devlet üzerinden oluşturulacak dijital bir belirteçle doğrulanacak.
Düzenleme yalnızca yeni hesap açacakları kapsamıyor. Mevcut sosyal medya hesaplarının da belirlenen geçiş süresi içinde doğrulanması gerekecek.
Yeni hesaplarda 1 Kasım, mevcut hesaplarda 31 Mart takvimi
1 Kasım’dan itibaren yeni hesap oluşturmak isteyen kullanıcılar yaş doğrulamasından geçecek. 15 yaşını doldurmadığı belirlenen çocukların hesap açılış talepleri kabul edilmeyecek.
Hâlihazırda sosyal medya hesabı bulunan kullanıcılar için ise 31 Mart 2027’ye kadar geçiş süresi tanınıyor. Bu süreçte mevcut hesapların da yaş doğrulama sistemiyle kontrol edilmesi zorunlu olacak. Dolayısıyla 1 Kasım, mevcut hesapların tamamının aynı anda kapatılacağı bir tarih anlamına gelmiyor.
Doğrulama sonucunda 15 yaşından küçük olduğu belirlenen çocukların mevcut hesapları, bilgilendirme yapılarak kapatılacak. 15-17 yaş grubundaki kullanıcıların hesapları ise çocuklara özgü hizmet kurallarına geçirilecek.
Yaş doğrulaması nasıl yapılacak?
Kullanıcı, resmî e-Devlet Kapısı üzerinden kimliğini doğrulayarak Siber Güvenlik Başkanlığının sunduğu hizmet aracılığıyla bir “yaş doğrulama belirteci” oluşturacak. Ardından bu belirteci ilgili sosyal medya platformuna yükleyecek.
Platform, belirtecin geçerliliğini kontrol ederek kullanıcının hangi yaş grubunda olduğunu tespit edecek. Belirteçte ad, soyad, T.C. kimlik numarası veya doğum tarihi bulunmayacak; yalnızca 15 ve 18 yaş eşiklerinin karşılanıp karşılanmadığı bilgisi yer alacak.
Böylece e-Devlet üzerinden kimlik doğrulaması yapılırken sosyal medya platformuna aktarılan bilgi yaş grubuyla sınırlı tutulacak.
15-17 yaş grubunun hesaplarında neler değişecek?
Çocuklara özgü ayrıştırılmış hizmet kapsamında gizlilik, iletişim, reklam ve içerik sunumuna ilişkin sınırlamalar uygulanacak.
Bu yaş grubundaki hesaplar gizli olacak; canlı yayın açılmasına ve profil bilgilerine dayalı kişiselleştirilmiş reklam gösterilmesine izin verilmeyecek. Takipçi ve takip edilen listeleri diğer kullanıcılara kapatılacak, mesajlaşma sınırlandırılacak.
Düzenleme ayrıca çocukların platformda geçirdiği süreyi artıran sonsuz kaydırma gibi tasarım özelliklerine yönelik kısıtlamalar ve ekran görüntüsü alınmasını önlemeye dönük teknik tedbirler öngörüyor.
Platformların ebeveynlere Türkçe ve erişilebilir denetim araçları sunması da gerekecek. Bu araçlarla kullanım sürelerinin sınırlandırılması, hesap ayarlarının kontrol edilmesi ve ücretli işlemlerin yönetilmesi amaçlanıyor.
“Hesabınız hemen kapatılacak” mesajlarına dikkat
Dezenformasyonla Mücadele Merkezi, yeni düzenlemenin dolandırıcılık girişimlerinde kullanılabileceği uyarısında bulundu. Sahte SMS, e-posta ve sosyal medya mesajlarıyla kullanıcıların şifrelerinin, kişisel bilgilerinin veya banka bilgilerinin ele geçirilmeye çalışılabileceği belirtildi.
Doğrulama için yalnızca resmî e-Devlet adresinin veya resmî mobil uygulamanın kullanılması gerekiyor. Mesajla gönderilen bağlantılara tıklanmaması; e-Devlet şifresi, SMS onay kodu ve kart bilgilerinin paylaşılmaması isteniyor.
Mevcut hesaplar için geçiş süresi bulunduğundan, aynı gün işlem yapılmazsa hesabın kapatılacağını söyleyen mesajlara itibar edilmemesi gerektiği vurgulanıyor.
Hesap kapatma kararlarına itiraz edilebilecek
Hesabı kapatılan veya kısıtlanan kullanıcılar, platformların ücretsiz başvuru ve itiraz mekanizmalarını kullanabilecek. İtirazların yalnızca otomatik sistemlerle değerlendirilmemesi, insan incelemesinden geçirilmesi gerekecek.
Başvuru sonuçlanana kadar hesaba ait içerikler ve kişisel veriler silinmeyecek. Kullanıcıya, kararın ardından Siber Güvenlik Başkanlığına şikâyet ve yargıya başvuru yolları hakkında da bilgi verilecek.
