Birleşmiş Milletler Mülteciler Yüksek Komiserliği (UNHCR), Andaman Denizi ve Bengal Körfezi’nde yaşanan mülteci trajedisinin boyutlarını ortaya koyan çarpıcı veriler paylaştı. Kuruma göre, 2025 yılı boyunca yaklaşık 900 Rohingya mülteci kayıp ya da ölü olarak kayda geçti. Bu rakam, Güney ve Güneydoğu Asya’daki deniz geçişleri açısından şimdiye kadar kaydedilen en ölümcül yıl oldu.
Son on yıla bakıldığında ise tablo daha da ağır: yaklaşık 5 bin Rohingya mülteci denizde hayatını kaybetti.
“Deniz, çaresizler için isimsiz mezarlığa dönüştü”
UNHCR Sözcüsü Babar Baloch, Cenevre’de yaptığı açıklamada, Andaman Denizi ve Bengal Körfezi’nin artık “binlerce çaresiz Rohingya için isimsiz bir mezarlığa dönüştüğünü” vurguladı.
2012’den bu yana yaklaşık 200 bin Rohingya, Myanmar’daki baskı, şiddet ve yoksulluktan kaçarak tehlikeli deniz yolculuklarına çıktı. Özellikle 2017’de Myanmar’da yaşanan ve uluslararası çevrelerce “etnik temizlik” olarak tanımlanan saldırılar, yüz binlerce kişinin Bangladeş’e sığınmasına neden olmuştu.
Bir yılda 6.500 kişi denize açıldı: Her 7 kişiden biri öldü ya da kayboldu
UNHCR verilerine göre yalnızca 2025 yılında 6.500’den fazla Rohingya bu ölümcül deniz rotasına çıktı. Ancak bu yolculukların bedeli ağır oldu:
- Her 7 kişiden biri kayıp ya da ölü olarak kaydedildi
- Bu oran, dünyadaki tüm mülteci deniz rotaları içinde en yüksek ölüm oranı olarak kayıtlara geçti
Son yıllarda deniz yolculuğuna çıkanların yarısından fazlasını kadınlar ve çocuklar oluşturuyor.
Nisan’daki faciada yüzlerce kişi kayboldu
Trajedinin en son örneklerinden biri, 26 Mart’ta Bangladeş’ten hareket eden aşırı yüklü bir teknenin Andaman Denizi’nde alabora olması oldu.
- Yaklaşık 250 kişinin kayıp olduğu tahmin ediliyor
- 9 kişi 9 Nisan’da kurtarıldı
UNHCR, hayatta kalanlara psikososyal destek ve tıbbi yardım sağlandığını açıkladı.
“Myanmar’a dönüş güvenli değil”
UNHCR Sözcüsü Baloch, Rohingyaların büyük bölümünün aslında ülkelerine dönmek istediğini ancak bunun şu an mümkün olmadığını belirtti:
- Myanmar’da devam eden çatışmalar ve sistematik zulüm
- Rohingyaların vatandaşlık hakkından mahrum bırakılması
- Güvenli ve onurlu geri dönüş koşullarının bulunmaması
Baloch, “Eğer insanlar umutsuz olmasaydı, hayatta kalma ihtimali bu kadar düşük olan yolculuklara çocuklarını bindirmezdi” diyerek durumun vahametini özetledi.
2026’da da tehlike sürüyor
2026 yılının ilk aylarında da tablo değişmedi.
- 1 Ocak – 13 Nisan arasında 2.800’den fazla Rohingya denize açıldı
Bu durum, krizinin kalıcı bir çözümden hâlâ uzak olduğunu gösteriyor.
Uluslararası topluma çağrı: “2026 yeni bir felaket yılı olmasın”
Bölgede şu anda 1,3 milyondan fazla Rohingya mülteci ve sığınmacı yerinden edilmiş durumda. Bunların 1,2 milyonu Bangladeş’te yaşıyor. Ancak insani yardımlar ciddi şekilde yetersiz:
- 2025 yılı için hazırlanan yardım planı yalnızca %53 oranında finanse edilebildi
UNHCR, uluslararası topluma şu çağrıyı yaptı:
- Göçün temel nedenlerini ortadan kaldıracak politikalar geliştirilmesi
- Güvenli ve yasal göç yollarının açılması
- İnsan kaçakçılığı ve sömürüyle daha güçlü mücadele edilmesi
Kuruma göre, gerekli adımlar atılmazsa Andaman Denizi’nde yaşanan ölümler artarak devam edecek ve 2026 da yeni bir trajedi yılına dönüşebilir.
